تحلیل سازه‌‌های مؤثر بر پذیرش طرح تسطیح و یکپارچه‌‌سازی اراضی مورد مطالعه: روستاهای منطقۀ زرقان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری توسعۀ کشاورزی،گروه مدیریت توسعۀ روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج،یاسوج، ایران

2 دانشیار ترویج کشاورزی و توسعۀ روستایی، گروه مدیریت توسعۀ روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

10.22111/gdij.2021.6017

چکیده

با توجه به محدودیت زمین‌های حاصلخیز در کشور، رشد روز افزون جمعیت و افزایش تقاضا برای مواد غذایی، تجمیع قطعات و یکپارچگی کشت برای استفاده‌ی مطلوب‌تر از زمین‌های حاصلخیز ضروری است. از این رو، هدف پژوهش حاضر بررسی عوامل مؤثر بر پذیرش طرح تسطیح و یکپارچه‌سازی اراضی در شهرستان زرقان واقع در استان فارس بود. جامعة آماری این پژوهش پیمایشی ۶۰۲ نفر از کشاورزان شهرستان زرقان بودند که از این میان تعداد ۱۹۰ نفر ( ۷۲ پذیرنده و ۱۱۸ نپذیرندة طرح تسطیح و یکپارچه سازی اراضی) با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای تصادفی با انتساب متناسب انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه بود که روایی صوری آن بر اساس نظر متخصصان تأیید شد و پایای آن نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ برای بخش‌های مختلف پرسشنامه (بین 82/0 تا 86/0) به دست آمد. داده‌ها با استفاده از نرم افزار 〖 spss〗_(v_23 )مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد مهم‌ترین تفاوت بین پذیرندگان و نپذیرندگان طرح تسطیح و یکپارچه-سازی اراضی سن، تحصیلات، سابقة کشاورزی، تعداد قطعات مزرعه، فاصله‌ تا مرکز خدمات، استفاده از عوامل ارتباطی ـ اطلاعاتی، برخورداری از خدمات فنی ـ ترویجی، مشارکت در نهادهای روستایی، دسترسی به اعتبارات، پوشش بیمة اراضی، اندازة زمین تحت مالکیت، درآمد کشاورزی، عملکرد تولید می‌باشد. همچنین دیگر یافته‌های پژوهش حاکی از آن بود که تابع تحلیل تشخیصی می‌تواند با دقت و مطلوبیتی بالا، کشاورزان پذیرندة تسطیح و یکپارچه‌سازی اراضی را از نپذیرندگان طبقه‌بندی کند. از مجموع متغیرهای که وارد مدل تشخیصی شدند مشارکت در نهادها، استفاده از عوامل ارتباطی ـ اطلاعاتی، درآمد کشاورزی، سطح زیر کشت، میزان زمین تحت مالکیت، فاصله تا مرکز خدمات، پوشش بیمة اراضی از مهم‌ترین متغیرهای متمایز کنندة دو گروه پذیرنده و نپذیرندة طرح تسطیح و پکپارچه‌سازی اراضی بودند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of Factors Affecting the adoption of Lands' Leveling and Consolidation Plans: the Case of the villages of Zarghan District

نویسندگان [English]

  • mahbobeh asimeh 1
  • mahdi nooripoor 2
چکیده [English]

Due to the limited fertile land in the country, increasing population growth and increasing demand for food, land consolidation and crop integration are essential for more efficient use of fertile land. Therefore, the purpose of this study was to investigate factors affecting the adoption of land leveling and land consolidation plans in Zarghan district of Fars province. The study was conducted through survey and proportional stratified random sampling. Required information was collected from 72 adopters and 118 non-adopters land leveling and consolidation plans. Data were collected using a questionnaire whose face validity was confirmed by experts and its reliability was estimated using Cronbach's alpha coefficient for different parts of the questionnaire (from 0.82 to 0.86). Data were analyzed using SPSSv23 software. The results showed that the most important differences between adopters and non-adopters of land leveling and consolidation plan were age, literacy level, agricultural precedent, number of farm plots, distance to service center, use of communication-information factors, technical-extension services, participation in rural institutions, access to credit, land insurance coverage, size of land owned, agricultural income, production performance. Other findings of the study also indicated that the discriminant analysis function could accurately classify adopters leveling and land consolidation farmers as non-adopters. From the total variables entered the model, variables named participation in institutions, use of communication-information factors, agricultural income, area under cultivation, amount of land owned, distance to service center, land insurance coverage are the most important distinguishing variables of two adopter and non-adopter groups of land leveling and consolidation plans.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Adoption
  • Land Leveling and Land Consolidation
  • Discriminant analysis
  • Zarghan District
احمدی، عبدالحسین؛ امیرمظفر امینی (1386). عوامل مؤثر بر تقاضای اجرای طرح‌های یکپارچه‌سازی زمین‌های کشاورزی از دیدگاه کارشناسان: شهرستان کرمانشاه و منطقۀ لنجانات اصفهان. علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی، سال 11. شمارة 42. صفحات 296-283.
 
- اسفندیاری‌بیات، منصور (۱۳۸7). بهبود راندمان آبیاری سطحی با تسطیح لیزری اراضی زراعی، دومین سمینار راهکارهای بهبود و اصلاح سامانه‌های آبیاری سطحی. 2 خرداد. کرج.
 
-امیرنژاد، حمید؛ حامد رفیعی (1388). عوامل مؤثر در پذیرش یکپارچه‌سازی اراضی شالیکاران روستاهای منتخب مازندران. علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی، سال سیزدهم. شمارة 48. صفحات 338-329.
 
-انوشیروانی، احمد (1382). نگرشی بر روند یکپارچه‌سازی اراضی و آثار اقتصادی آن بعد از انقلاب اسلامی. اندیشۀ انقلاب اسلامی، شمارة 7 و 8. صفحات 256-249.
 
- تاجر، مریم‌السادات؛ غلامرضا پزشکی‌راد؛ کوروش رضایی‌مقدّم (1389). بررسی عوامل مؤثر بر پذیرش تکنولوژی تسطیح لیزری توسط کشاورزان استان فارس. تحقیقات اقتصاد و توسعۀ کشاورزی ایران، دورة 2-41. شمارة 4. صفحات 530-523.
 
- جمشیدی، علیرضا، امیرمظفر امینی(۱۳۹۱). عوامل مؤثر بر پذیرش و اجرای طرح یکپارچه‌‌سازی اراضی در استان ایلام. مطالعات جغرافیایی مناطق خشک، سال دوم. شمارة ۷. صفحات 118-۱۰۳.
 
- حقیقت، صالح؛ هوشنگ ایروانی؛ خلیل کلانتری؛ ابراهیم مهدوی؛ سید علیرضا قدیمی (1394). تحلیل عوامل پیش‌برندة طرح یکپارچه‌سازی اراضی از دیدگاه کشاورزان استان فارس، تحقیقات اقتصاد و توسعۀ کشاورزی ایران. دورة 46. شمارة 1. صفحات 34-21.
- دین‌پناه، غلامرضا (1389). تأثیر ویژگی‌های زراعی، اجتماعی، اقتصادی و ترویجی شالیکاران شهرستان ساری بر یکپارچه‌سازی اراضی، علوم کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز. دورة 4. شمارة 14.صفحات126-113.
 
- رضایی‌مقدّم، کوروش؛ سمانه رحیمی؛ محمد بخشوده (1393). عوامل فردی، اجتماعی، اقتصادی، محیطی و زراعی مؤثر بر پذیرش یکپارچه‌‌سازی اراضی (مورد مطالعه: شهرستان شیراز). تحقیقات اقتصاد کشاورزی، سال ششم، شمارة 22، صفحات 157-135.
 
- شکوهی، زینب؛ محمدبخشوده (1391). بررسی عوامل مؤثر بر پذیرش تسطیح لیزری در استان فارس. تحقیقات اقتصاد و توسعة کشاورزی ایران، دورة 2-43. شمارة ۳. صفحات 328-321.
 
- شمس، علی؛ جواد احدزاده؛ علیرضا عباسی؛ زهرا هوشمندان‌مقدّم‌فرد (1394). نگرش گندم‌کاران درخصوص یکپارچه‌سازی اراضی و راه‌کارهای متناسب از دیدگاه آنان (مورد مطالعه: گندم‌‌کاران روستاهای شهرستان هشترود)، راهبردهای توسعۀ روستایی. دورة 2. شمارة 2. صفحات 170-157.
 
- شهابی‌نژاد، مهدیه؛ علی یوسفی؛ امیرمظفر امینی (1394). بررسی عوامل مؤثر بر تمایل کشاورزان به مشارکت در طرح‌‌های یکپارچه‌‌سازی اراضی در بخش میمۀ استان اصفهان، تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی. سال پانزدهم. شمارة ۳۷. صفحات 24-7.
- ظریفیان، شاپور؛ عاطفه دماوندی؛ حشمت‌اله سعدی (1391). عوامل مؤثر بر پذیرش طرح یکپارچه‌سازی اراضی در روستاهای کبودرآهنگ استان همدان. اقتصاد و توسعۀ کشاورزی، سال بیست‌وششم،شمارة۴،صفحات 243-237.
 
- کلانتری، خلیل؛ سیدمحمود حسینی؛ غلامحسین عبدالله‌زاده (1384). ساماندهی و یکپارچه‌‌سازی اراضی کشاورزی با استفاده از تجارب کشورهای اروپای شرقی، روستا و توسعه. سال هشتم. شمارة ۳. صفحات 103-67.
- مرادی، محمود؛ محمود فال‌سلیمان؛ آمنه ابطحی‌نیا (1392). شناخت عوامل مؤثر بر تمایل کشاورزان به مشارکت در اجرای طرح یکپارچه‌‌سازی اراضی زراعی (مورد: شهرستان خوسف)، جغرافیا و توسعه. سال یازدهم. شمارة ۳۲. صفحات 102-89.
 
- وثوقی، منصور؛ افراسیاب فرجی (1385). پژوهشی جامعه‌شناختی در زمینة عوامل مؤثر بر تمایل کشاورزان به مشارکت در یکپارچه‌سازی اراضی مزروعی (مطالعۀ موردی: روستاهای زرین‌دشت)، جامعه‌شناسی ایران. سال هفتم. شمارة ۲. صفحات 118-101.
 
- خداوردی، هادی؛ محمدبخشوده (1391). مطالعة عوامل مؤثر بر زمان پذیرش هموارسازی لیزری زمین در استان فارس، اقتصاد کشاورزی، سال ششم. شمارة ۱. 153-133.
 
-Backman, M. (2002). Rural development by land consolidation in Sweden. Paper presented at FIG XXII International Congress, Session IILand Consolidation and Rural Development. Washington, D. C., April: 19-26.
 
-Bizoza, A. and Havugimana, J, M. (2013). Land use consolidation in Rwanda: a case study of Nyanza District, Southern Province. International Journal of Sustainable Land Use and Urban Planning, 1(1): 64-75.
-Cioffo, G. D. Ansoms, A. and Murison, J. (2016). Modernising agriculture through a ‘new’ Green Revolution: The limits of thecrop intensification programme in Rwanda. Review of African Political Economy, 43(148), 277–293.
 
-FAO. (2008). Opportunities to mainstream land consolidation in rural development, FAO Land Tenure Policy Series, programmers of the European Union and Food and Agriculture Organization of the United Nations, Rome.
 
 
-   Gergievski K. (2005). Land consolidation as one of the modes for the enlargement of agricultural land in Macedonia. Journal Central European Agriculture, 6(4): 562-574.
 
-Gessesse, A.T., Li, H., He, G. and Berhe, A.A. (2018). Study on farmers land consolidation adaptation intention: a structural equation modeling approach, the case of Sichuan province, China. China Agricultural Economic Review, 10 (4): 666–682.
 
-Gonzales Garcia, I (2007). Land consolidation in Spain: the land registry perspective. Effective andsustainable land management- a permanent challenge for each society. UNECE WPLA Workshop, Session III-Social and Constitutional Dimension of Land Management, Munich, May: 24-25.
 
-Huang, Q., Li, M., Chen, ZH. and Li, F. (2011). Land consolidation: an approach for sustainable development in rural China. Ambio: A Journal of the Human Environment, 40: 93- 95.
 
-Niroula, G. S. and Thapa, G. B. (2005). Impacts and causes of land fragmentation, and lesson learned from land consolidation in South Asia. Land Use Policy, 22(4): 358–372.
 
-Rickman, J. F. (2002). Manual for Laser Land Leveling. Rice–Wheat Consortium Technical Bulletin Series5. Rice-Wheat Consortium for the Indo-Gangetic Plains. New Delhi. India.
 
-Todorova, S. A. and Licheva, D. (2005). Economic and social effect of land fragment in Bulgarian agriculture.Journal Central European agriculture, 6(1): 555- 562.
 
-Van Dijk, T. (2004). Land consolidation as Central Europe’s Panacea reassessed. In Proceedings of Symposium on Modern Land Consolidation: 10–11.