بررسی وضعیت حکمروایی خوب در روستاها با مدل FAHP و تکنیک ARAS مطالعۀ موردی: روستاهای بخش مرکزی شهرستان پلدختر و بخش موسیان شهرستان دهلران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

چکیده

چکیده
   امروزه حکمروایی از عرصۀ حکومت درمی‌‌گذرد و با مشکلات زیادی روبه‌روست و چاره‌ای جز رهایی از آن‌ها را ندارد. حکمروایی باید بتواند مشارکت و همکاری را بین همۀ نیروهای مؤثر بر مدیریت جامعه، یعنی دولت‌ها، بخش‌های خصوصی و تشکل‌های مردمی برقرار کند. پژوهش حاضر با هدف سنجش الگوی حکمروایی خوب در نواحی روستایی با تأکید بر روستاهای دو بخش مرکزی شهرستان پلدختر و بخش موسیان شهرستان دهلران انجام گرفته که از نظر هدف کاربری بوده است. روش پژوهش توصیفی-پیمایشی و ابزار گردآوری اطلاعات علاوه‌بر مطالعات کتابخانه‌‌ای، تهیۀ پرسشنامۀ خبرگان و متخصصان است و برای شناسایی روابط و تعیین اولویت مؤلفه‌های پژوهش از تکنیک‌‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره  (MCDM) تحلیل سلسله‌مراتبی FAHP استفاده و درنهایت با تکنیک ARAS رتبۀ هریک از بخش‌‌ها و روستاها مشخص شد. نتایج این پژوهش نشان داده است که مؤلفۀ مسئولیت‌پذیری، پاسخگویی و مشارکت اثرگذاری بیشتری بر حکمروایی خوب و مؤلفه‌های شفافیت و عدالت‌محوری اثرگذاری کمتری داشته‌‌اند. همچنین رتبه‌‌بندی حکمروایی در روستاهای بخش موسیان با درجۀ سودمندی (Ki)، (5119/0) بهتر از روستاهای بخش مرکزی با درجۀ سودمندی (Ki)، (4591/0) بوده است. از بین هفت روستایی که از وضعیت حکمروایی خوبی برخوردارند، شش روستا در بخش موسیان و یک روستا در بخش مرکزی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Investigating the Situation of Good Governance in Villages with FAHP Model and ARAS Technique (Case study of Villages in the Central district of Poldakhtar County and Mosian District of Dehloran County)

نویسندگان [English]

  • Farzad karami 1
  • Hamid Barghi 2
1 Ph.D Student of Geography and Rural Planning, University of Isfahan, Iran
2 Associate Professor of Geography and Rural Planning, University of Isfahan, Iran
چکیده [English]

Today, governance passes through the realm of government and faces many problems and has no choice but to get rid of them. Governance must be able to establish partnership and cooperation between all the forces influencing the management of society, namely governments, the private sector and grassroots organizations. The purpose of this study is to rank the model of good governance in rural areas with emphasis on the villages of the two central district of Poldakhtar county and Mosian district of Dehloran county, including 8 components (main) and 43 sub-components (sub). Research method, descriptive and data collection tools in addition to library studies, preparing a questionnaire of experts, and for more detailed analysis of this information, multi-criteria decision-making techniques of hierarchical analysis FAHP and ARAS technique have been ranked. The statistical population of this research is 20 rural experts (sheriff, governor, village governor , council, etc.) of Poldakhtar and Ilam counties. Findings show that the highest weight obtained from the components belonged to the component of responsibility, accountability and participation and the lowest weight obtained belonged to the components of transparency and central justice, respectively. Findings show that the highest weight obtained from the components belonged to the component of responsibility, accountability and participation and the lowest weight obtained belonged to the components of transparency and central justice, respectively. Also, the ranking of governance in the villages of Mosian district with the degree of usefulness (Ki) (0.5119) was better than the villages of the central part with the degree of usefulness (Ki) (0.4591). Out of 7 villages that have good governance status, 6 villages are in Mosian district and 1 village is in the central district.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rural governance
  • Central and mosian district
  • ARAS ranking Technique
  • FAHP hierarchical analysis process

مراجع

احمدی، منیژه؛ مهدی چراغی (1396). ارزیابی عوامل مؤثر بر تحقق حکمروایی خوب روستایی با تأکید بر عملکرد دهیاری‌ها (مطالعۀ موردی: دهستان چایپاره بالا)، فصلنامه جغرافیا و برنامه­ریزی منطقه‌ای سال هفتم. شمارۀ 28. صفحات 44-33.
https://www.jgeoqeshm.ir/article_54097.html
اعظیمی آملی، جلال؛ عبدالرضا رکن الدین افتخاری (1393). حکمروایی روستایی (مدیریت توسعه پایدار)، جلد اول، چاپ اول، تهران، 324-1.
امینیان، ناصر؛ میرعلی سیدنقوی؛ منوچهر جهانیان؛ سیدمحسن امامی (1396). وضعیت ارزیابی شاخص­های حکمروایی مطلوب در توسعۀ گردشگری شهری. فصلنامه­ اقتصاد و مدیریت‌شهری. دوره 5. شماره 2. پیاپی 18. صفحات 139-127.
https://iueam.ir/article-1-670-fa.pdf
برقی، حمید؛ نسرین جعفری؛ یوسف قنبری (1398). ارزیابی اثرات سرمایه اجتماعی بر حکمروایی در مناطق روستایی مطالعه موردی مناطق روستایی شهرستان زنجان. فصلنامه مطالعات برنامه­ریزی سکونتگاه­های انسانی. دوره 14. شماره1 پیاپی 46. صفحات 91-75.
https://sanad.iau.ir/journal/jshsp/Article/665123?jid=665123
بدری، سدعلی، مجتبی قدیری معصوم؛ صامت فرهادی؛ حافظ اسکندری (1390). مطالعه تطبیقی مدیریت روستایی ایران و چین با رویکرد حکمروایی. فصلنامه روستا و توسعه، دوره 14>دشماره 3. صفحات 91-69.
http://rvt.agri-peri.ac.ir/article_59152.html
پازکی، معصومه؛ داود شیخی؛ شیرین صمدی (1399). تحلیل نقش مدیریت مبتنی بر حکمروایی حوب در توسعه پایدار روستایی. فصلنامه جغرافیا و توسعه. دوره 18. شماره 58. پیاپی 58. صفحات 112-93.
https://gdij.usb.ac.ir/article_5178.html
مریم پور میرغفاری (1392). تحلیل وضعیت حکمروایی خوب شهری مطالعه موردی محله حسن آباد زرگنده، پایان نامه کارشناسی ارشد علوم اجتماعی. دانشگاه تهران دانشکده علوم اجتماعی. ایران.
تقوایی، علی­اکبر؛ رسول تاجدار (1388). درآمدی بر حکمروایی خوب شهری در رویکردی تحلیلی، فصلنامه مدیریت شهری. پیاپی 23. صفحات 58-45.
https://www.sid.ir/paper/92173/fa
حیدری‌ساربان، وکیل (1398). ارزیابی الگوی مدیریت محلی روستایی مبتنی بر شاخص­های حکمروایی خوب مطالعه­ موردی شهرستان مشگین شهر، فصلنامه جغرافیا و توسعه. دوره 17. شماره57. پیاپی57. صفحات 154-133.
https://gdij.usb.ac.ir/article_4985.html
حیدری‌ساربان، وکیل؛ حبیب ابراهیم پور؛ ولی نعمتی (1394). توسعه روستایی با تأکید بر الزامات مدیریتی، انتشارات دانشگاه محقق اردبیلی. ایران.
حکمت‌نیا، حسن؛ محمد ملکی؛ میرنجف موسوی؛ علیرضا افشانی (1396). سنجش میزان تحقق­پذیری حکمروایی خوب در شهرهای ایران مطالعه موردی شهر ایلام، پژوهش­های جغرافیای انسانی. دوره 49. شماره 3. صفحات 619-607.
https://jhgr.ut.ac.ir/article_57235.html
خورشید، صدیقه؛ رضا ذبیحی (1389). تلفیق تکنیک­های کارت امتیازی متوازن و غربال­سازی فازی یاگر به منظورشناسایی شاخص­های کلیدی ارزیابی عملکرد. فصلنامه مدیریت راهبردی در سیستم­های صنعتی. سال پنجم. شماره 14.صفحات 30-11.
https://ensani.ir/fa/article/journal-number/24881
دادورخانی، فضیله؛ محمد سلمانی؛ صامت فرهادی؛ زهره زارع (1390). حکمروایی خوب راهبردی برای کاهش فقر روستایی، فصلنامه نگرش­های نو در جغرافیای انسانی. دوره 3. شماره 4. صفحات 121- 103.
https://www.sid.ir/paper/177107/fa
دربان آستانه، علیرضا؛ محمدرضا رضوانی؛ سیدحسن مطیعی لنگرودی؛ سیدعلی بدری (1389). سنجش و تحلیل عوامل مؤثر بر حکمروایی روستایی در حکومت­های محلی مطالعه­ موردی شهرستان قزوین، فصلنامه پژوهش­های جغرافیای انسانی. دوره 42. شماره 3. پیاپی 73. صفحات 118-99.
https://jhgr.ut.ac.ir/article_24472.html
رحمانی‌فضلی، عبدارضا؛ رحمت­الله منشی‌زاده؛ بیژن رحمانی؛ جهانبخش علیپوریان (1396). تحلیل جایگاه مدیریت روستایی مبتنی بر رویکرد حکمروایی خوب در توسعۀ پایدار روستایی مطالعه­ موردی مقایسۀ بخش مرکزی کوهدشت و بخش لواسانات شمیرانات، فصلنامه پژوهش­های برنامه­ریزی روستایی. دوره 6. شماره 1. پیاپی 17. صفحات 152-133.
https://ensani.ir/fa/article/journal-number/41655/17
رحمانی‌فضلی، عبدالرضا؛ مظفر صادقی؛ جهانبخش علیپوریان (1394). بنیان­های نظری حکمروایی خوب در فرایند مدیریت روستایی نوین، فصلنامه مدیریت شهری. شماره 37. پیاپی38. صفحات 54-43.
https://www.sid.ir/paper/92137/fa
رکن‌الدین افتخاری، عبدالرضا؛ جلال عظیمی آملی؛ مهدی پورطاهری؛ زهرا احمدی‌پور (1391). ارائۀ الگوی مناسب حکمروایی خوب روستایی در ایران، فصلنامه­ ژئوپلیتیک. دوره 8. شماره 26. صفحات 28-1.
https://journal.iag.ir/article_56067.html
رومیانی، احمد؛ عنابستانی، علی‌اکبر؛ محمد ولایی (1394)، تحلیلی بر اثرات سرمایه اجتماعی بر روی توسعه پایدار روستایی دهستان رومشگان غربی- شهرستان‌کوهدشت، فصنامه فضای جغرافیایی. دوره 15. شماره 52. صفحات115-97.
http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/article-1-2172-fa.html&sw
شیرازی، غلامحسین؛ نعمت حسین‌‌زاده؛ حسن لطفی طلب؛ حسن قربانلو (1393). بررسی جایگاه مشارکت شهروندان در حکمروایی خوب شهری با تأکید بر شهرداری اسلامشهر، مجموعه مقالات کنگره بین المللی جغرافیا و توسعه پایدار. جلد اول.
https://civilica.com/doc/387843/
طالشی، مصطفی؛ علیرضا دربان آستانه؛ سیدعارف موسوی (1396). تبیین الگوی فضایی حکمروایی خوب روستایی پیرامون کلان شهر کرج. فصلنامه پژوهش­های جغرافیای برنامه­ریزی شهری. دوره 5 شماره 4. صفحات 606-585.
https://jurbangeo.ut.ac.ir/article_67314.html
عظیمی آملی، جلال؛ عبدالرضا رکن‌ الدین افتخاری (1393). حکمروایی روستایی مدیریت توسعه پایدار. انتشارات آگاه. جلد اول. چاپ اول. تهران.
کبیری، افشار؛ محمد ولایی (1397). اثرات سرمایه اجتماعی در تحقق حکمروایی خوب روستایی مطالعه موردی‌ دهستان‌های زرینه رود و مرحمت آباد شمالی میاندوآب. فصلنامه­ فضای جغرافیایی. دوره 18 شماره 64. صفحات 97-75.
http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/article-1-2428-fa.html&sw
مرکز آمار ایران (1395). سرشماری عموم و نفوس مسکن. استانداری ایلام. معاونت برنامه‌ریزی.
https://amar.org.ir/
مرکز آمار ایران (1395). سرشماری عموم و نفوس مسکن. استانداری لرستان. معاونت برنامه‌ریزی.
https://amar.org.ir/
مطیعی‌لنگرودی، سیدحسین؛ محمد حجی‌پور (1397). الگوی میان کنش کارکرد سازمان­های مردم نهاد با حکمروایی مطلوب روستایی نمونه: دشت حسین‌آباد غیناب در شهرستان سربیشه، سال شانزدهم. شماره 50. صفحات 126-109.
https://gdij.usb.ac.ir/article_3561.html
نوروزی، اصغر؛ داوود مهدوی؛ زهرا بدری­زاده (1396). ارزیابی عملکرد دهیاری­ها در چارچوب شاخص­های حکمروایی خوب روستایی، فصلنامه پژوهش­های روستایی. دوره 8. شماره 4. صفحات 662-649.
https://jrur.ut.ac.ir/article_64055.html
 
References
Atkinson, R (2004). The new urban governance and urban regeneration: managing community participation, Journal of Rural Management, Vol. 5(8).   29-55.
Andriani, L (2010). Social Capital, Cpmmunity Governance and credit Market. Birkbck, University of London, Malet Street, London, Wc1E7HX.
http://www.ems.bbk.ac.uk/research/wp/2010/1003
Colebatch, H. K (2002). Policy. open Univercity Press. Philadelphia. USA.
https://catalogue.nla.gov.au/catalog/264297
Din, B., Shah Habibullah, M., Choo, W.C (2014). The Impact of  Sustainable Tourism and Good Governance on Biodiversity Loss in Malaysia. SHS Web of Conferences. 12.
https://doi.org/10.1051/shsconf/20141201063
Huhe, N., Chen, J., Tang, M (2015). Social trust and grassroots governance in rural China. Journal of Social Science Research. Vol. 53, 351-363.
https://doi.org/10.1016/j.ssresearch.2015.06.010
Kaufmann, D., Kraay. A., Zoido, P (2000). Gavernance Matters World bank Policy Research Working. 2196.
https://doi.org/10.1596/1813-9450-2196
Gjerde, M, Sylva, S (2018). Governance and recovery: comparing recent disaster recoveries in Sri Lanka and New Zealand. Procedia engineering, 212, 527-534.
https://doi.org/10.1016/j.proeng.2018.01.068
Lee, A.H.I., Chen,W-C., Chang, C-J (2008). A fuzzy AHP & BSC approach for evaluating performance of IT department in the manufacturing industry in Taiwan, Expert Systems with Applications, Journals & Books. Vol 34, 96-107.
https://doi.org/10.1016/j.eswa.2006.08.022
Mantino, F (2010). Typologies of Governance Models. National Institute of Agricultural Economics, Rome Italy (INEA). Rural Development Policies.
https://www.researchgate.net/publication/241751329_Typologies_of_governance_models
Mdee, A. Thorley, L (2016). Good governance, loval government, accountability and service delivery in Tanzania, An ESRC Research Project
https://www.intrac.org/wpcms/wp-content/uploads/2016/11/WP2_Local-governance-and-accountability-in-Tz_Mzumbepaper_FINAL_311016.pdf
MacKinnon, D (2002). Rural governance and local involvement, assessing state community relations in the Scottish Highlands. Journal of Rural Studies. Vol. 18, 307-324.
https://doi.org/10.1016/S0743-0167(01)00048-1
Morrison, T.H (2014). Developing a regional governance index: the institutional potential of rural regions, Rural studies. 35: 101-111.
https://doi.org/10.1016/j.jrurstud.2014.04.004
OECD (2006). Cities and Regions in the New Learning Economy. Paris. 148.
https://doi.org/10.1787/9789264189713-en 
Rui,Mu., & Jong, M (2016). A network Governance approach to transitoriented development: intrgrating urban transport and landues policiesin Urumqi, China. Journal of Elsevier, 52, 55-63.
https://doi.org/10.1016/j.tranpol.2016.07.007
Stark, N (2010). Effective Rural Governance, Rural Policy Research Institute, U.S.A. 1-29.
Suan-Pheng Kam (2008). The Changing Paradigm of Rural Governance for Sustainable Development: Defining nice and role of GIS. Available. at: www. Livelihoods.org.
https://www.geospatialworld.net/article/the-changing-paradigm-of-rural-governance/
UNDP (2008). Characteristics of good governance the urban governance initiative (TUGI).
Usona, T., Klonnera, C., Hofleb, B (2016). Using participatory geographic approaches for urban flood risk in Santiago de Chile: Insights from a governance analysis. Journal of Environmental Science & Policy.Vol.66,62-72.
https://doi.org/10.1016/j.envsci.2016.08.002
UN-HABITAT (2006). The Urban Governance index. A tool of The Quality of Urban Governance, Beirut.
https://www.shareweb.ch/site/DDLGN/Documents/07-Example%20Urban%20Governance%20Index_Report-Aug04-FINALdoc.pdf
Young, S, Soparth, P,. Sophal, E (2011). Local Good Governance of Rural Infrastructure Development Planning. International Journal of Environmental and Rural Development. 59-64.
https://ssrn.com/abstract=2276607.
World Bank (2012). World development report. New York: Oxford University Press
https://doi.org/10.1596/978-0-8213-9575-2
Ward, N., Brown, David L (2009). Placing the Rural in Regional Development. Journal of  Regional Studies. Vol. 43, No. 10, 1237-1244.
https://doi.org/10.1080/00343400903234696
World B (2006). Good governance, available on: www. World Bank. Org.
https://en.wikipedia.org/wiki/Good_governanc
 
 

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 08 مرداد 1402
  • تاریخ بازنگری: 13 آبان 1402
  • تاریخ پذیرش: 24 دی 1402

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار