ارزیابی تأثیرشاخص‌های کشاورزی بر توسعۀ روستایی مطالعۀ موردی: دهستان صحنه- شهرستان صحنه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیا و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 کارشناسی ارشد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیا و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

چکیده

تاریخ ده هزار سالۀ کشور ما ایران، حکایت تعامل روستا و کشاورزی در ابعاد مختلف است. کشاورزی نقش اساسی و تعیین‌کننده‌ای در سرنوشت جامعۀ روستایی ایران دارد و نمی‌توان انتظار داشت بدون داشتن راه‌حلی استوار و منطقی برای کشاورزی، به توسعۀ پایدار رسید. در دهستان صحنه  به نظر می‌رسد کشاورزی با وجود آنکه دارای شرایط نسبی مناسبی است، به‌دلیل چالش‌های موجود نمی‌تواند اثربخشی ممکن را بر توسعۀ روستایی داشته باشد. این مقاله با هدف تحلیل قابلیت‌ها و توانمندی‌های بخش کشاورزی به‌منظور توسعۀ روستایی در جست‌وجوی مهم‌ترین عوامل کشاورزی مؤثر بر توسعۀ روستایی منطقه است. در این مطالعه، روش تحقیق از نوع کاربردی و براساس ماهیت، توصیفی-تحلیلی است و برای جمع‌آوری اطلاعات از دو روش اسنادی مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای و روش میدانی مبتنی بر پرسشنامه استفاده شده است و به این منظور 358 نفر از خانوارهای روستایی و 234 نفر از کشاورزان دهستان به روش تصادفی مورد پرسش قرار گرفتند. برای تعیین پایایی پرسشنامه، نخست پرسشنامه بین روستاییان و کشاورزان دهستان صحنه توزیع و ضریب آلفای کرونباخ آن محاسبه و نتیجه حدود 85/0 شد. برای تحلیل داده‌ها از روش‌های تحلیل عاملی و تحلیل رگرسیون استفاده شده است که در نتیجه 5 عامل به‌عنوان عوامل تبیین‌کنندۀ کشاورزی شناخته شد. بررسی ارتباط عوامل پنجگانه با شاخص‌های روستایی نشان داد اغلب عامل‌های استخراج‌شده در دو بخش باهم مرتبط هستند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Evaluation of he Impacts of Agricultural Indicators on Rural Development (Case Study: Sahneh Dehestan, Sahneh County)

نویسندگان [English]

  • Yousef Ghanbari 1
  • Behiye Bavanpouri 2
1 , Associate Professor, Department of Geography and Rural Planning, University of Isfahan
2 Esfahan university
چکیده [English]

The ten-thousand-year history of our country, Iran, indicates the interaction between the village and agriculture in different dimensions. Agriculture has a fundamental and decisive role in the destiny of the rural society of Iran and it cannot be expected to achieve sustainable development without having a stable and logical solution for agriculture. Due to existing challenges, it cannot have the possible effect on rural development. This article aims to organize the capabilities of the agricultural sector in order to have a greater impact on rural development in search of the most important agricultural factors affecting the rural development of the region. in this study, the research method is applied and based on its nature, is descriptive-analytical, and two documentary methods based on library studies and field method based on questionnaires were used to collect information, and for this purpose, 358 people from rural households and 234 people from the farmers of the village were randomly questioned. To determine the reliability of the first questionnaire, the number of 30 questionnaires among the villagers and farmers of Sahne District was calculated and its Cronbach's alpha coefficient was calculated and the result was about 0.85. Factor analysis and regression analysis methods have been used to analyze the data. As a result, 5 factors were identified as the explanatory factors of agriculture. Examining the relationship between the five factors and rural indicators showed that most of the factors extracted in the two sections are related.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Agricultural development
  • Rural development
  • Agricultural indicators
  • Sahneh county

مراجع

آسایش، حسین (1385). اصول و روش‌های برنامه‌ریزی روستایی، انتشارات دانشگاه پیام نور. تهران.
https://www.gisoom.com.
امیرنژاد، حمید؛ سیدعلی حسینی‌‌یکانی؛ سید مجتبی مجاوریان؛ فاطمه کشیری‌‌کلائی؛ مهسا تسلیمی (1399). تعیین راهبردهای توسعۀ بخش کشاورزی استان مازندران، نشریۀ اقتصاد و توسعۀ کشاورزی. جلد 34. شمارۀ 4. زمستان 1399. صفحات 445-421.  https://jm.um.ac.ir
بردیآنا‌مرادنژاد، رحیم(1387). جایگاه توسعه‌یافتگی استان‌های کشور در شاخص‌های عمدۀ بخش کشاورزی، فصلنامۀ روستا توسعه. سال 11. شمارۀ 3. صفحات 193-173. https://elmnet.it
پاپلی‌یزدی محمدحسین؛ محمدامیر ابراهیمی (1390)، نظریه‌های توسعۀ روستایی، تهران. انتشارات سمت. چاپ ششم. بهار 1390. تهران. صفحه 32. https://samta.samt.ac.ir.
دواس، دیران. ای (1376). پیمایش در تحقیقات اجتماعی، ترجمۀ هوشنگ ناینی، تهران، نشرنی.
https://www.gisoom.com
رضوانی، محمدرضا (1390). برنامه‌ریزی توسعۀ روستایی در ایران، نشر قوس. چاپ چهارم. تهران. صفحه 2.
https://ajansbook.ir
روحانی، حسین؛ محمد قربانی؛ محمدرضا کهنسال (1400). تحلیل عوامل مؤثر بر ابعاد توسعۀ پایدار کشاورزی در استان خراسان رضوی؛ کاربرد معادلات رگرسیون به ظاهر نامرتبط، مجلۀ تحقیقات اقتصاد و توسعۀ کشاورزی ایران. دورۀ 52-2. شمارۀ 1.سال 1400، صفحات 52-33. https://journals.ut.ac.ir
زارعی، امیر (1389). نقش کشاورزی در توسعۀ پایدار روستایی (مطالعۀ موردی: بخش مرکزی شهرستان نورآباد ممسنی)، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه اصفهان. https://elmnet.ir
شایان، حمید؛ خدیجه بوذرجمهری؛ محمودرضا میرلطفی (1389)، بررسی نقش کشاورزی در توسعۀ روستایی (مطالعۀ موردی: بخش میانکنگی سیستان)، مجلۀ جغرافیا و توسعۀ ناحیه‌‌ای. شمارۀ پانزدهم. پاییز و زمستان 1389. https://profdoc.um.ac.ir
شریفی، امید؛ امیر افضلی‌گروه؛ مونا بابایی (1398). شناسایی چالش‌‌های توسعة کشاورزی پایدار در جنوب استان کرمان، جغرافیا و پایدار محیط. شمارة 30. بهار 1398. صفحات 106-91.  https://www.noomags.ir
صالح‌نیا، نرگس؛ محمدعلی فلاحی (1389). بررسی تأثیر عوامل اقلیمی و اقتصادی بر عملکرد گندم آبی با استفاده از الگوی داده‌های تابلویی، مطالعۀ موردی: استان خراسان رضوی، نشریۀ آب و خاک. شمارۀ 2. صفحات 384-375. https://profdoc.um.ac.ia
عنابستانی، علی‌‌اکبر؛ مجتبی روستا (1391). فرایند شکل‌‌گیری اقتصاد مبتنی بر تولید ذغال در روستاهای منطقۀ سمیکان (فارس)، فصلنامۀ اقتصاد فضا و توسعۀ روستایی. سال یکم. شمارۀ 2. زمستان 1391. پیاپی2. 78-65. https://profdoc.um.ac.ir
کلانتری، خلیل (1395). پردازش و تحلیل داده‌ها در تحقیقات اجتماعی-اقتصادی با استفاده از نرم‌افزار spss، نشریۀ فرهنگ صبا. شمارۀ 8. صفحه 298.  https://www.gisoom.com
مرکز آمار ایران، نتایج سرشماری نفوس و مسکن (1390) شهرستان صحنه.  https://www.amar.org.ir
مطیعی‌لنگرودی، سید حسن؛ ابراهیم شمسایی (1386). توسعۀ روستایی مبتنی بر تداوم و پایداری کشاورزی. فصلنامۀ تحقیقات جغرافیایی. سال بیست‌ودوم. 104-85. https://sid.ir
نوری‌‌زمان‌‌آبادی، سید هدایت‌‌الله؛ عباس امینی؛ حمزه رحیمی (1395). ارزیابی رابطۀ کشاورزی پایدار و توسعۀ پایدار روستایی (مطالعۀ موری: نواحی روستایی شهرستان فسا)، فصلنامۀ پژوهش‌‌های روستایی. دورۀ 7. شمارۀ 4. زمستان 1395. https://wwwnoormags.ir
نوری‌زمان‌آبادی، هدایت‌الله؛ عباس امینی‌فسخودی (1386). سهم توسعۀ کشاورزی در توسعۀ روستایی مناطق روستایی، مجلۀ علوم کشاورزی ایران. شمارۀ 2. صفحه 29. https://www.sid.ir
نوری‌زمان‌آبادی، هدایت‌الله؛ عباس امینی‌فسخودی (1386). سهم توسعۀ کشاورزی در توسعۀ روستایی، مجلۀ علوم کشاورزی ایران. شمارۀ 2. صفحات 275-263. https://www.sid.ir
References
 
Diao,X.,Hazell,P and James,T (2010).The role of agriculture in Africa development01, in ternational food policy research institute, Washington d. c,usa. https://econpapers.repec.org.
Dixon, J,& Gulliver, A.(2001). Farming system and poverty;Improoing farmers livelihood in changing world. Washington. https://www.scirp.org.
Doitchinova, J, Kanchev, I (2021). Agriculture in the context of rural development: South- Eastern planning region. SHS Web of Conferences 120. 03001 (2021), Business and regional development 2021. University of National and World Economy, Sofia, Bulgaria. https://www.shs-conferences.org.
Ommani, A. R.: Chizari M, Salmanzadeh, C., Farj A llah Hosseini, J. (2009). Predicting adoption behavior of farmers regarding on- farm sustainable water resources management (SWRM): comparison of models. Sustainable Agricultute, 595-616, https://www.researchgate.net.
Sahoo P.P., Sarangi K.K., Sangeetha M., Shasani S.,  and Saik N.H (2018). SWOT analysis of agriculture in Kandhamal District of Orissa.  India. International Journal of Current Microbiology and Applied Sciences 7(8): 1592-1597.  . https://www.scholar.google.com
Saleh,K., Elena,S.,& Khalil,H.M. (2014). Egiptian research for agriculture rural development today.Procedia Economics and finance,8,683-687.doi:10-1016/s2212-5671(14)00145-2. https://www.researchgate.net.
Tabideh Chi A. (2018). Identification of agricultural development strategy in Hamadan province, Master's Thesis, Institute of Higher Education for Civil Engineering and Development, Faculty of Abadani and Rural  Development.(In Persion with English abstract). https://jm.um.ac.ir.

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 14 آذر 1401
  • تاریخ پذیرش: 14 آذر 1401

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار