سازوکارهای توسعه کشاورزی چندکارکردی: کاربرد الگوسازی ساختاری تفسیری (ISM)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری توسعه کشاورزی، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

10.22111/j10.22111.2022.7011

چکیده

توسعه کشاورزی چندکارکردی به‌عنوان رهیافت نوین توسعه پایدار روستایی نیازمند برخورداری از الگوی فرایندی است که بتواند عوامل مؤثر بر توسعه آن را به‌صورت گام‌به‌گام شرح دهد. هدف پژوهش حاضر، تبیین سازوکارهای توسعه کشاورزی چندکارکردی (MFA) با استفاده از تکنیک الگوسازی ساختاری تفسیری (ISM ) در شهرستان دهلران به‌عنوان قطب تولید استان ایلام است. از بین کارشناسان و صاحب-نظران توسعه کشاورزی تعداد 10 نفر به‌صورت هدفمند مصاحبه عمیق و نیمه‌ساختارمند به عمل آمد. پس از تکمیل مصاحبه‌ها و تحلیل محتوا به کمک نرم‌افزار MAX-QDA در شش گام از تکنیک الگوسازی ساختاری تفسیری و تکنیک MICMAC ، مراحل توسعه کشاورزی چندکارکردی، تعیین سطح عوامل، روابط درونی بین هرکدام از عوامل مؤثر و طراحی ساز وکار توسعه کشاورزی چندکارکردی انجام شد. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، توسعه کشاورزی چندکارکردی مستلزم اجرای عواملی چون، سیاست‌های حمایتی دولت، تقویت زیرساخت و بهبود وضعیت اقتصادی در وهله اول می‌باشد. در حقیقت این عوامل با قرار گرفتن در چهارمین گروه از تقسیم‌بندی MICMAC، در حکم ریشه و در پایین‌ترین سطح الگوی ISM عمل کردند که از بین آن‌ها، عامل سیاست‌های حمایتی به‌عنوان پایه الگوی مؤثر بر اجرای کارکردهای قابل توسعه در کشاورزی قرار گرفت. لذا بایستی در اولویت توجه جهت اجرایی کردن قرار بگیرند. به عبارتی در سایه حمایت‌های دولت می‌توان زیرساخت‌های مرتبط با کشاورزی و اقتصاد منطقه را تقویت کرد. سپس با ایجاد رونق اقتصادی می‌توان تقویت سایر عوامل مؤثر ازجمله عوامل زیست‌محیطی، عوامل اجتماعی، ارتقای دانش و مهارت، ساماندهی اراضی و مدیریت امور آب که دارای قدرت هدایت و وابستگی زیادی بودند را تسهیل نمود. الگوی فرایندی طراحی‌شده به‌صورت جامع دربرگیرنده مراحل، ترتیب، توالی و ارتباط بین عوامل مؤثر اجرایی است که می‌تواند به‌عنوان یک راهنما و نقشه راه مورداستفاده سیاست‌گذاران و مدیران امر توسعه کشاورزی در راستای برنامه‌ریزی برای توسعه نظام‌اند کشاورزی چندکارکردی و رسیدن به توسعه پایدار متناسب با شرایط منطقه قرار گیرد

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Multifunctional Agricultural Development Mechanisms: Application of Interpretive Structural (ISM)

نویسندگان [English]

  • Mahbubeh Kheirollahi 1
  • Amirhossein Alibaygi 2
  • Farahnaz Rostami 3
1 Ph.D in agricultural development, Department of Agricultural Extension and Education, College of Agriculture, Razi University, Kermanshah, Iran
2 Razi University
چکیده [English]

Multifunctional agricultural development as a new approach to sustainable development requires a process model that can explain the factors affecting its development in a step-by-step manner. The purpose of this study is to design a process model of MFA development in Dehloran Township (Ilam province) using an interpretive structural modeling approach. The study population was purposefully selected from 10 multifunctional agricultural experts in one of the western regions of Iran, Dehloran Township. Data were collected using in-depth and semi-structured interviewin and content analysis with the help of MAX-QDA software in six steps of ISM technique, MFA development steps, determining the level of factors, internal relationships between each of the effective factors and designing a process model were performed. According to the obtained results, the development of multifunctional agriculture requires the implementation of government support policies, strengthening the infrastructure and improving the economic situation in the first place. In fact, by being in the fourth group of the MICMAC classification, these factors acted as the root and at the lowest level of the ISM model, among which, the factor of government support policies became the basis of the model affecting the implementation of extensible functions in agriculture. Then, by creating economic prosperity, which had a lot of guidance and dependence. The process model can be used as a guide and roadmap for policymakers and managers of agricultural development in order to plan for the development of multifunctional agricultural systems and achieve sustainable development in accordance with regional conditions To be placed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Multifunctional agriculture
  • Interpretive structural modeling (ISM)
  • MICMAC technique
  • Dehloran