پهنه‌بندی فرسایش حوضه آبریز رزن با استفاده از مدل‌های منطق فازی، EPM و BLM در محیط GIS

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی

2 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی دانشگاه محقق اردبیلی (عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور)

10.22111/j10.22111.2022.7002

چکیده

آگاهی از میزان خطر فرسایش، امکان شناسایی نواحی بحرانی و اولویت‌بندی برنامه‌های مدیریتی و حفاظتی را فراهم می‌سازد. این مطالعه با هدف استفاده از مدل‌های منطق فازی، EPM و BLM دربرآورد شدت فرسایش و محاسبه کل رسوب تولید شده در مدت یک سال در حوضه آبریز رزن به کمک فن‌آوری سنجش از دور و GIS انجام گرفته است. سپس دقت هر یک از مدل‌های مورد مطالعه با یکدیگر مقایسه گردید. بر اساس نتایج حاصل از مدل BLM بیشتر منطقه مورد مطالعه در تیپ فرسایش کم قرار دارد. در ادامه با استفاده از مدل EPM مقدار کل رسوب تولید شده در حوضه آبریز رزن محاسبه شد. بنا بر نتایج حاصل از مدل EPM شدت فرسایش در منطقه در کلاس فرسایش متوسط قرار دارد. هم‌چنین نتایج حاصل از عملگر گامای فازی 98/0 فازی فرسایش منطقه مورد مطالعه را در 5 دسته از خطر خیلی کم تا خیلی زیاد نشان داد. در نهایت نتایج حاصل از اعتبار‌سنجی مدل‌ها نشان داد که نتایج بدست آمده از مدل EPM با داده‌های برداشت‌شده در مطالعه میدانی مطابقت بیشتری دارد که نشان‌دهنده دقت مدل EPM در بررسی فرسایش در منطقه مورد مطالعه می‌باشد. بر اساس پهنه‌بندی صورت گرفته با استفاده از مدل EPM به ترتیب 44/28، 16/32، 40/39 درصد از مساحت منطقه در کلاس‌های خطر خیلی‌کم، کم، متوسط قرار گرفته است. همچنین نتایج این مدل ضریب شدت فرسایش را 59/0 و رسوب کل تولید شده در مدت یک سال را 6/1890183 متر مکعب برآورد نمود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Ranking of Erosion of the Razan Basin with using of the models: Fuzzy logic, EPM and BLM in environment of GIS

نویسندگان [English]

  • Mousa Abedini 1
  • Darush Abolfathi 2
1 Acadamic Member
2 2PHD Student in Geomorphology, University of Mohaghegh Ardabili
چکیده [English]

Awareness of the amount of the danger of ablation, the possibility of recognizing critical areas and arranging of managing plans and protecting plans achieved. the present study is produced aiming the use of fuzzy logic EPM and BLM in predicting the power of ablation and calculation of the whole illuviation that has been produced in a year in the Razan basin by help of evaluation and GIS then the correctness of the studies have been compared according to the results of BLM model the more of the studied are wan in low erosion in the rest of the paper by using EPM model the whole of illuviation that had been produced in Razan basin was calculated according to the results of EPM model the power of ablation in the studied area laid in the ablation of middle class also the results of game operator of fuzzy %98 of study area was show reel in five class of the less clanger to the most danger final the results of credit evaluating of models showed that the results of EPM model had more similarity with the prepare data of the study that show the correctness of EPM model in analyzing ablation of the studied area according to the ranking of the area and using EPM model 28/44- 32/16 and 39 /40 % Percent of the space of the area laid in the classes of the more less .less – middle.

کلیدواژه‌ها [English]

  • ablation
  • Fuzzy logic model
  • EPM model
  • BLM model
  • Razan watershed and GIS