تحلیل میزان تأثیرپذیری اشتغال و کارآفرینی روستایی از فناوری اطلاعات و ارتباطات مورد مطالعه: دهستان کلخوران، بخش مرکزی شهرستان اردبیل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

10.22111/gdij.2021.6016

چکیده

در عصر حاضر فناوری اطلاعات و ارتباطات تأثیرات فراوانی بر تمام ابعاد زندگی روستایی دارد. یکی از مهمترین کاربردهای فناوری اطلاعات و ارتباطات نحوه اثر‌گذاری فناوری اطلاعات و ارتباطات در حوزه اشتغال و کارآفرینی است. با توجه به اهمیت موضوع، پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل تأثیرپذیری اشتغال و کارآفرینی از فناوری اطلاعات و ارتباطات انجام شده است. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و بر اساس ماهیت توصیفی- تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش 12 روستای دهستان کلخوران با 10048 نفر جمعیت است. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران340 نفر برآورد گردید، پراکندگی تعداد نمونه‌ها در روستاها متناسب با جمعیت آنها و شیوه توزیع پرسشنامه‌ها نیز به صورت تصادفی بوده است. جهت تحلیل موضوع از پنج شاخص فناوری اطلاعات و ارتباطات در قالب 42 نماگر و چهار شاخص فناوری اشتغال‌زایی و کارآفرینی در قالب 36 نماگر بهره گرفته شد. روایی پرسشنامه بر‌اساس نظر کارشناسان مورد تأیید قرار گرفت و میزان پایایی آن نیز بر اساس آلفای کرونباخ 806/0 برآورد گردید. نتایج حاصل از یافته‌های پژوهش بیانگر این است که بین شاخص‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات و اشتغال‌زایی رابطه‌ مثبت و معنی‌دار وجود دارد. همچنین اثر بر‌آگاهی روستائیان با ضریب بتای 479/0 بیشترین نقش را در تبیین اشتغال‌زایی و کارآفرینی داشته است و 227/0 از کل واریانس اشتغال‌زایی را تبیین می‌کند و شاخص اثرات آموزشی با ضریب بتای 039/0 کمترین اثر را در تبیین اشتغال‌زایی داشته و تنها 001/0 از کل واریانس را تبیین می‌کند. نتایج حاصل از تکنیک کوداس جهت سطح‌بندی روستاها بر اساس شاخص‌های اشتغال‌زایی و کارآفرینی بیانگر این است که از بین 12 روستای مورد مطالعه، روستاهای قره‌لر، تازه‌کندرضاآباد و گیلان‌ده در بالاترین سطح و سایر روستاها در وضعیت متوسط تا ضعیفی قرار دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of the impact of rural employment and entrepreneurship on information and communication technology, Case study: Kalkhoran village, central part of Ardabil city

نویسنده [English]

  • kumars khodapanah
چکیده [English]

One of the most important applications of information and communication technology is the impact of information and communication technology in the field of employment and entrepreneurship. The aim of this study was to investigate and analyze the impact of employment and entrepreneurship on information and communication technology. This research is applied in terms of practical purpose and based on descriptive-analytical nature. The statistical population of the study is 12 villages of Kalkhoran village with a population of 10048 people. Based on the Cochran's formula, the sample size was estimated at 340 people. To analyze the subject, five indicators of information and communication technology in the form of 42 indicators and four indicators of employment and entrepreneurship technology in the form of 36 indicators were used. The results of the research findings indicate that there is a positive and significant relationship between the indicators of information and communication technology and job creation. Also, the awareness effect of villagers with beta coefficient of 0.479 has the most role in explaining job creation and entrepreneurship and 0.227 of the total employment variance is explained and the index educational effects with beta coefficient of 0.039 has the least effect in explaining job creation. And it explains only 0.001 of the total variance. The results of Kodas technique for leveling villages based on employment and entrepreneurship indicators indicate that among the 12 villages studied, Qarahler, Tazeh Kondar Rezaabad and Gilan villages are in the highest level and other villages are in moderate to poor condition.

کلیدواژه‌ها [English]

  • information and communication technology
  • Employment and Entrepreneurship
  • rural development
  • sustainable development
  • Kalkhoran Village
-  ابراهیم‌زاده آسمین، حسین؛ عیسی ابراهیم‌زاده؛ ابوذر پایدار (1398)، برنامه‌ریزی توسعۀ اشتغال پایدار روستایی با رویکرد pra مبتنی بر مدل هفت سرمایه، مورد مطالعه: روستای بغدان، شهرستان نیکشهر، پژوهش‌های روستایی. دورۀ دهم. شمارۀ 3. صفحات 525-508.
 
-  استعلاجی، علیرضا؛ علیرضا هاتفی (1395). جایگاه فناوری اطلاعات و ارتباطات در توسعۀ گردشگری استان اردبیل، جغرافیا. سال چهاردهم. شمارۀ 50. صفحات 211-193.
 
-  اکبری، مرتضی؛ رضا غلامزاده؛ زهرا آراستی (1394). نیازسنجی آموزشی جوانان روستایی شهرستان ورامین در زمینۀ کارآفرینی به‌منظور راه‌اندازی کسب‌وکارهای صنایع دستی روستایی، پژوهش‌های روستایی. دورۀ ششم. شمارۀ 2. صفحات 322-299.
 
-  امجدی، کاظم؛ احسان شافعی (1396). تأثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر شاخص‌های بهبود فضای کسب‌وکار کشورها، مکانیزمی درجهت ارتقای بهره‌وری، مدیریت بهره‌وری. سال یازدهم. شمارۀ 41. صفحات 223-203.
 
-  ایمانی‌جاجرمی، حسین؛ پیمان پوررجب میاندوآب (1390). بررسی و سنجش ویژگی‌های کارآفرینی دهیاران و تأثیر فنی‌وحرفه‌ای بر آن، توسعۀ روستایی، دورۀ سوم. شمارۀ 2. صفحات 125-107.
 
-  بابایی‌فینی، ام‌السلمه؛ مجید حضرتی؛ ولی‌اله ربیعی‌فر (1394). ارزیابی نقش دفاتر فناوری اطلاعات و ارتباطات در توسعۀ روستایی، مورد مطالعه: بخش قره‌پشتلوی شهرستان زنجان، جغرافیا و آمایش شهری-منطقه‌ای. شمارۀ 16. صفحات 144-127.
 
-  حاجی‌زاده،علی؛ مرضیه نوری؛ زینب فضلعلی(1390). ارزیابی میزان بهره‌برداری دهیاران از فناوری اطلاعات و ارتباطات در مدیریت روستایی، روستاهای شهرستان گلوگاه و بهشهر- استان مازندران. دورۀ دوم. شمارۀ 3. صفحات160-137.
 
-  حسینی‌نیا، غلام‌حسین؛ هادی فلاحی (1396). عوامل مؤثر بر توسعۀ کارآفرینی روستایی، مورد مطالعه: مناطق روستایی شهرستان منوجان، پژوهش‌های روستایی. دورۀ هشتم. شمارۀ 1. صفحات 36-22.
 
-    حیدری‌ساربان، وکیل (1394). بررسی عوامل مؤثر بر موفقیت کارآفرینان روستایی استان اردبیل، جغرافیا و توسعه. شمارۀ 38. صفحات 168-151.
 
-  حیدری‌ساربان، وکیل (1394). نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات در توسعۀ اجتماعی مناطق روستایی، مطالعه موردی:شهرستان‌مشگین‌شهر، مطالعات توسعۀ اجتماعی- فرهنگی. دورۀ چهارم. شمارۀ 2. صفحات 101- 85.
 
-  حیدری‌ساربان، وکیل (1394). نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات در توسعۀ اجتماعی مناطق روستایی، مطالعۀ موردی:شهرستان‌مشگین‌شهر، مطالعات توسعۀ اجتماعی- فرهنگی، دورۀ چهارم. شمارۀ 2. صفحات 101-85.
 
-  رجایی، زهرا؛ علی ارغوانی؛ زهرا مهمی (1396). بررسی تأثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات در خلاقیت و کارآفرینی، فصلنامۀ مرکز مطالعات و توسعۀ آموزش علوم پزشکی. سال هشتم. ویژه‌نامۀ پاییز. صفحات 173- 168.
 
-  رحمانی‌فضلی، عبدالرضا؛ فرهاد عزیزپور؛ مریم شامانیان (1398). تحلیل ظرفیت‌های توسعۀ کارآفرینی در ناحیۀ روستایی دامغان، اقتصاد فضا و توسعۀ روستایی. سال هشتم. شمارۀ 2. صفحات 156-133.
 
-  رحمانی، بیژنی؛ ناصر شفیعی‌ثابت؛ عبدالرضا رحمانی‌فضلی؛ رضا سلیمانگلی(1395). تحلیل جایگاه فناوری ارتباطات و اطلاعات در توسعۀ پایدار کشاورزی، اقتصاد فضا و توسعۀ روستایی. سال پنجم. شمارۀ 4. صفحات 209-189.
 
-    رضوانی، محمدرضا (1388). مقدمه ای بر برنامه ریزی روستایی در ایران، نشر قومس، چاپ سوم، تهران.
 
-  صادقلو، طاهره؛ وکیل حیدری‌ساربان؛ سمیه قلی‌زاده (1396). ارزیابی ظرفیت‌های توسعۀ کارآفرینی در نواحی روستایی، مورد مطالعه: روستاهای دهستان بیزکی، جغرافیا و توسعه. شمارۀ 49. صفحات 58-37.
 
-  صفایی‌پور، مسعود؛ فروغ گشتیل؛ علیرضا رحیمی؛ ابوطالب پناهی‌نژاد؛ سیدچمران موسوی(1394). تأثیر استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات بر شکل‌گیری گردشگری الکترونیکی در بین گردشگران ورودی به شهر شیراز، جغرافیا و توسعۀ فضای شهری. سال دوم. شمارۀ 2. صفحات 73-55.
 
 
-  صمیمی، سحر؛ کامبیر هژبرکیانی (1393). اثر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر اشتغال صنایع کارخانه‌ای ایران، پژوهش‌ها و سیاست‌های اقتصادی. سال بیست‌ودوم. شمارۀ 70. صفحات 74-55.
 
-  صیدایی، سیداسکندر؛ احمد تقدیسی؛ زلیخا نادرخانی؛ رقیه تازیکی (1392). بررسی تأثیر ICT روستایی بر توسعۀ بخش انگوران، برنامه‌ریزی فضایی، دورۀ سوم. شمارۀ 3. صفحات 48-33.
 
-  طیب‌نیا، سیدهادی؛ سمیه برادران (1393). بررسی عوامل مؤثر بر متنوع‌سازی فعالیت‌های اقتصادی در روستاهای مرزی شهرستان مریوان، دانش انتظامی استان کردستان. شمارۀ 19. صفحات 18-1.
 
-  علوی‌زاده، سیدامیرمحمد؛ علی داورزنی (1396). تحلیل اثرات فناوری اطلاعات و ارتباطات بر توسعۀ اقتصادی مناطق روستایی دهستان مزینان با تأکید بر توسعۀ مشاغل، پژوهش‌های مکانی- فضایی. سال اول. شمارۀ 4. صفحات 24-1.
 
-  فراهانی، حسین؛ مهدی چراغی؛ نگار عسگری(1391). تحلیلی بر زمینه‌های توسعۀ فناوری اطلاعات و ارتباطات در نواحی روستایی، مطالعۀ موردی: دهستان بدر، شهرستان قروه، تحقیقات کاربردی علوم جغرافیای. سال دوازدهم. شمارۀ 26. صفحات 145-127.
 
-  فراهانی، حسین؛ زکیه رسولی‌نیا؛ اصدقی سرسکانرود (1393). عوامل اثرگذار بر رشد کارآفرینی در نواحی روستایی، مورد مطالعه: دهستان جابر انصار در شهر آبدانان، اقتصاد فضا و توسعۀ روستایی. دورۀ سوم. شمارۀ 9. صفحات 16-1.
 
-  قادرمرزی، حامد؛ علیرضا جمشیدی؛ داود جمینی؛ حمید نظری سرمازه (1394). شناسایی موانع توسعۀ کارآفرینی زنان روستایی، مورد مطالعه: دهستان شلیل- شهرستان اردل، برنامه‌ریزی منطقه‌ای، سال پنجم. شمارۀ 17. صفحات 118-103.
 
-  کرمی دهکردی، مهدی؛ امیرحسین علی‌بیگی (1391). تحلیل اثربخشی دفاتر فناوری اطلاعات و ارتباطات روستایی از دیدگاه روستاییان شهرستان کرمانشاه، برنامه‌ریزی‌منطقه‌ای، دورۀ دوم. شمارۀ 7. صفحات 24-13.
 
-  محمدی‌یگانه، بهروز؛ جمشید عینالی؛ اعظم بیگدلی (1395). نقش کارآفرینی در توسعۀ مناطق روستایی با تأکید بر گردشگری، مورد مطالعه: دهستان حصار ولیعصر، شهرستان آوج، برنامه‌ریزی منطقه‌ای. سال ششم. شمارۀ 21. صفحات 204-193.
 
-  محمدی، سعدی؛ رسول صفیاری؛ رضا خسروی (1399). تحلیل موانع محیطی مؤثر بر گرایش روستاییان به کسب‌وکارهای خُرد کارآفرینانه، مورد مطالعه: شهرستان مریوان و سروآباد کردستان، جغرافیا و توسعه. شمارۀ 58. صفحات 154-133.
 
-  مردانشاهی، محمدمهدی (1396). بررسی عوامل مؤثر بر توسعۀ فناوری اطلاعات و ارتباطات در کسب‌وکارهای دانش‌بنیان کشاورزی، مطالعۀ موردی: مرکز رشد واحدهای فناور طبرستان، رشد فناوری. سال سیزدهم. شمارۀ 52. صفحات 31-24.
 
 
-  مطیعی لنگرودی، سیدحسن؛ محمدرضا رضوانی؛ حسنعلی فرجی‌سبکبار؛ مرتضی نعمتی (1389). تحلیل اثرات اجتماعی و اقتصادی فناوری اطلاعات و ارتباطات روستایی، مطالعۀ موردی: بخش مرکزی شهرستان گرگان، جغرافیا (فصلنامۀ علمی- پژوهشی انجمن جغرافیایی ایران)، سال هشتم. شمارۀ 26. صفحات 59-33.
 
-  موحدی، رضا؛ سیده شیرین جمالیان؛ مرجان سپه‌پناه (1396). سنجش آثار فناوری اطلاعات و ارتباطات در توسعۀ برخی شاخص‌های اقتصادی و اجتماعی روستاهای بخش مرکزی شهرستان بهار، جغرافیا و توسعه. شمارۀ 48. صفحات 212-189.
 
-  مولایی‌هشجین، نصراله؛ محمود مرادی؛ مهدی محمدی (1391). نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات در توسعۀ پایدار روستایی، پژوهش‌‌های جغرافیای انسانی. دورۀ چهل‌وچهارم. شمارۀ 4. صفحات 168-147.
 
-  نقوی، محمدرضا؛ مهدی پورطاهری؛ اسداله دیوسالار؛ حسن احمدی (1396). اولویت‌بندی و اثربخشی صنایع دستی در توسعۀ اقتصادی مناطق روستایی با استفاده از مدل‌های تصمیم‌گیری غیرجبرانی، مطالعۀ موردی: دهستان‌عشرستاق،شهرستان بهشهر، مطالعات برنامه‌ریزی سکونتگاه‌های انسانی. دوره دوازدهم. شمارۀ یک. صفحات‌154-139.