آینده‌پژوهی نقش گردشگری هوشمند در توسعة گردشگری پایدار شهری مطالعة موردی: شهر اهواز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگر پسادکترای جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

چکیده

 پژوهش حاضر با رویکرد آینده‌پژوهی، به تحلیل نقش کلیدی گردشگری هوشمند در توسعة گردشگری پایدار شهر اهواز پرداخته است. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی- تحلیلی است. ابزارهای گردآوری داده به­صورت منابع و اسناد کتابخانه‌ای و پیمایشی(پرسش­نامه) می‌باشد. قلمرو پژوهش، شهر اهواز است. نمونة آماری این پژوهش 50 نفر از کارشناسان حوزة گردشگری، فناوری اطلاعات و ارتباطات و برنامه­ریزی شهری است. جهت تجزیه­وتحلیل دادها از روش دلفی، ماتریس اثرات متقاطع (میک‌مک) استفاده شده است. یافته­های پژوهش نشان­داد از میان 17 عامل اصلی تأثیرگذار بر نقش گردشگری هوشمند در توسعة گردشگری پایدار شهر اهواز ، 8 متغیّر به­عنوان کلیدی و تأثیرگذار شناخته شده­اند که این متغیرها بیشترین تأثیرگذاری و کمترین تأثیرپذیری را بر آیندة توسعة نقش گردشگری هوشمند در توسعة گردشگری پایدار شهر اهواز دارند. همچنین نتایج نشان­داد از لحاظ تأثیرگذاری مستقیم، متغیرهایی مانند سطح نفوذ فناوری، ایجاد اشتغال و علائم راهنمایی هوشمند به­ترتیب با امتیاز 41، 39و 37 و  متغیرهایی که تأثیری غیر مستقیم بر نقش گردشگری هوشمند در توسعة گردشگری پایدار شهری دارند، مانند: سطح نفوذ فناوری، ایجاد اشتغال و بهبود تجربة گردشگران با امتیاز  45946، 43576 و 41275 به­ترتیب در جایگاه‌های اول تا سوم واقع شده‌اند. نتایج این پژوهش می‌تواند به سیاست‌گذاران، برنامه‌ریزان شهری، فعالان بخش خصوصی و سایر ذی‌نفعان در زمینة گردشگری، کمک کند تا تصمیمات آگاهانه‌تری در جهت توسعة گردشگری هوشمند و پایدار در شهر  اهواز اتخاذ کنند.
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Future Study of the Role of Smart Tourism in the Development of Sustainable Urban Tourism (Case study: Ahvaz city)

نویسندگان [English]

  • Safiyeh Damanbagh 1
  • Majid Goodarzi 2
1 Postdoctoral Researcher in Geography and urban planning, Faculty of Literature and Humanities, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran.
2 Associate Professor of Geography and Urban Planning, Faculty of Literature and Humanities, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
چکیده [English]

 
 
The purpose of the current research is analysis of the role of smart tourism in the development of sustainable tourism in Ahvaz. This research is based on a combination of library and survey methods and based on a future research approach. The research area is Ahvaz city. The statistical sample of this research is 50 experts in the fields of tourism, information and communication technology, and urban planning. To analyze the data, the Delphi method, the cross effects matrix (MICMAC) was used. The findings of the research showed that among the 17 main factors affecting the role of smart tourism in the development of sustainable tourism in Ahvaz, 8 variables are known as key and influential, and these variables are the most influential and the least influential on the future development of the role of tourism. Smart tourism has a role in the development of sustainable tourism in Ahvaz. Also, the results showed that in terms of the direct influence of variables such as the level of technology penetration, employment creation and smart guide signs with scores of 41, 39 and 37, respectively, and the variables that have an indirect effect on the role of smart tourism in the development of sustainable urban tourism are the level of technology penetration, creating employment and improving the experience of tourists with scores of 45946, 43576 and 41275 are located in the first to third positions, respectively. The results of this research can help policymakers, urban planners, private sector activists, and other stakeholders in the field of tourism to make more informed decisions towards developing smart and sustainable tourism in Ahvaz.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Smart tourism
  • Sustainable tourism
  • )ICT)
  • Future research
  • Ahvaz city

مراجع

بهزادی، صدیقه؛ محمدرحیم رهنما؛ جعفر جوان؛ علی‌اکبر عنابستانی (1401). شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر توسعۀ گردشگری با رویکرد آینده‌نگاری (مطالعۀ موردی: استان یزد)، مطالعات جغرافیایی مناطق خشک، دوره نهم. شماره 33. صفحات 52-37.
 https://jargs.hsu.ac.ir/article_161475.html
حمتی‌کچومثقالی، مرتضی؛ رسول ثانوی‌فرد؛ علی‌اصغر عیوضی‌حشمت (1402). شناسایی و رتبه‌بندی معیارهای رشد گردشگری هوشمند پایدار در شهر تهران، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی. دوره سی و نهم. شماره 1. صفحات ۳۷-۴۷.
 http://georesearch.ir/article-1-1565-fa.html
خادمی، لیلا؛ حسن ایزدی؛ علی سلطانی (1402). تدوین سناریوهای توسعه­ی گردشگری با رویکرد آینده‌پژوهی (نمونه موردی: شهرستان خرم‌آباد)، گردشگری و توسعه، دوره دوازدهم. شماره 1. صفحات 199-177.
 doi: 10.22034/jtd.2022.336256.2594
دامن‌باغ، صفیه؛ ناهید سجادیان؛ مرتضی نعمتی (1400). تحلیل نقش تفاوت‌های مکانی- فضایی در احساس نشاط شهروندان اهواز. جغرافیا و توسعه فضای شهری، دوره هشتم. شماره 1. صفحات 224-205.
 https://doi.org/10.22067/jgusd.2021.67749.1000.
رحیمی، علی؛ محمدرضا رضایی؛ حجت‌الله پاشاپور (1403). آینده‌پژوهی روندهای تاثیرگذار بر توسعه گردشگری ایران در دوران پساکرونا، پژوهش­های جغرافیای انسانی، دوره پنجاه و ششم. شماره 1. صفحات 62-47.
 doi: 10.22059/jhgr.2022.335020.1008421
زنگوئی، فرنوش؛ زهرا خرازی‌محمدوندی‌آذر؛ جمشید صالحی‌صدقیانی (1401). هوشمندسازی صنعت گردشگری ایران: تاکیدی بر توانمندسازی اجتماعی و فرهنگی، مطالعات اجتماعی گردشگری. دوره دهم. شماره 19. صفحات 368-335.
 SID. https://sid.ir/paper/1004956/fa.
شفیعی، ساناز؛ علی رجب­زاده‌قطری؛ علیرضا حسن­زاده؛ سعید جهانیان (1399). مقاصد گردشگری هوشمند: مرور سیستماتیک تحقیقات با استفاده از رویکرد قیف پارادایم، فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری. دوره پانزدهم. شماره 49. صفحات 62-33.
 doi: 10.22054/tms.2020.11045.
شیخی، حجت؛ سارا  دیناروندنژاد (1402). شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر در توسعۀ گردشگری با رویکرد آینده‌پژوهی (نمونۀ موردی: شهر شوش)، جغرافیا و آمایش شهری منطقه‌ای. دوره چهاردهم. شماره 50. صفحات 148-123.
 doi: 10.22111/gaij.2024.44864.3097
قائدی، سهراب؛ زهره مریانجی؛ مهناز حسینی‌سیاه‌گلی (1402). شناسایی پیشران‌های کلیدی مؤثر بر گردشگری پایدار شهری با رویکرد آینده‌پژوهی (نمونه موردی: کلان‌شهر اهواز)، جغرافیا و توسعه ناحیه­ای. دوره بیست و چهارم. شماره 4. صفحات 384-351.
 doi: 10.22067/jgrd.2024.85923.1372
کاوه، خدیجه؛ مریم نکوئی­زاده؛ مسلم علی­محمدلو (1403). شناسایی عوامل مؤثر بر پیاده سازی اینترنت اشیاء برای هوشمندسازی مقاصد گردشگری با رویکرد آینده­پژوهی (مورد مطالعه: استان فارس)، مطالعات اجتماعی گردشگری. دوره دوازدهم. شماره 25. صفحات 72-31.
 http://journalitor.ir/ar/Article/38331/FullText
گرجی­کرسامی، علی؛ دانیال رحیمی‌فرح‌آبادی؛ محسن مطهری­زاده (1401). بررسی نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه صنعت گردشگری مطالعه موردی گردشگری مجازی، نهمین همایش ملی مطالعات و تحقیقات نوین در حوزه علوم جغرافیا. معماری و شهرسازی ایران. تهران.
 https://civilica.com/doc/1510412.
معاونت برنامه­ریزی شهرداری اهواز (1396). گزیده اطلاعات مناطق، نواحی و محلات شهر اهواز. ویرایش سوم، اهواز: انتشارات روابط عمومی و امور بین­الملل شهرداری اهواز.
ملکی، سعید؛ هادی علیزاده؛ محمدجواد کاملی‌فر (1399). تحلیلی بر الگوهای پایداری گردشگری شهری در شهر اهواز. مطالعات مدیریت گردشگری (مطالعات جهانگردی)، دوره پانزدهم. شماره 49. صفحات 201-181.
 SID. https://sid.ir/paper/379741/fa.
نادی، محمدباقر؛ محسن رفیعیان (1401). شناسایی پیشران­های کلیدی موثر بر توسعه گردشگری با رویکرد آینده‌پژوهی (مطالعه موردی: مثلث طلایی گردشگری اصفهان، فارس، یزد، برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، دوره یازدهم. شماره 43. صفحات 48-27.
 doi: 10.22080/jtpd.2022.23314.3676.
Alathamneh, F., & Al-Hawary, S (2023). Impact of digital transformation on sustainable performance. International Journal of Data and Network Science, 7(2), 911-920.
DOI: 10.5267/j.ijdns.2022.12.020.
Alojail, M., & Khan, S. B (2023). Impact of digital transformation toward sustainable development. Sustainability, 15(20), 14-29.
https://doi.org/10.3390/su152014697.
Anshari, M., Hamdan, M., Ahmad, N., & Ali, E (2025). Public service delivery, artificial intelligence and the sustainable development goals: trends, evidence and complexities. Journal of Science and Technology Policy Management, 16(1), 163-181.
https://doi.org/10.1108/JSTPM-07-2023-0123.
Baggio, R., Micera, R., & Del Chiappa, G (2020). Smart tourism destinations: a critical reflection. Journal of Hospitality and Tourism Technology, 11(3), 407-423.
https://doi.org/10.1108/JHTT-01-2019-0011.
Balakrishnan, J., Dwivedi, Y. K., Malik, F. T., & Baabdullah, A. M (2023). Role of smart tourism technology in heritage tourism development. Journal of Sustainable Tourism, 31(11), 2506-2525.
https://doi.org/10.1080/09669582.2021.1995398.
Baloch, Q. B., Shah, S. N., Iqbal, N., Sheeraz, M., Asadullah, M., Mahar, S., & Khan, A. U (2023). Impact of tourism development upon environmental sustainability: a suggested framework for sustainable ecotourism. Environmental Science and Pollution Research, 30(3), 30-59.
https://doi.org/10.1007/s11356-022-22496-w.
Bhatt, S., Dani, R., Abdullah, K. H., & Singh, A. K (2024). Smart Tourism: Comprehensive Review of Big Data Analytics for Sustainable Tourism Development. Impact of AI and Tech-Driven Solutions in Hospitality and Tourism, 139-154.
DOI: 10.4018/979-8-3693-6755-1.ch008.
Bhuiyan, K. H., Jahan, I., Zayed, N. M., Islam, K. M. A., Suyaiya, S., Tkachenko, O., & Nitsenko, V (2022). Smart tourism ecosystem: a new dimension toward sustainable value co-creation. Sustainability, 14(22), 15043.
https://doi.org/10.3390/su142215043.
Bulchand-Gidumal, J (2022). Post-COVID-19 recovery of island tourism using a smart tourism destination framework. Journal of Destination Marketing & Management, 23, 100689.
https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2022.100689.
Cavalheiro, M. B., Joia, L. A., & Cavalheiro, G. M. D. C (2020). Towards a smart tourism destination development model: Promoting environmental, economic, socio-cultural and political values. Tourism Planning & Development, 17(3), 237-259.
https://doi.org/10.1080/21568316.2019.1597763.
El Archi, Y., Benbba, B., Kabil, M., & Dávid, L. D (2023). Digital Technologies for Sustainable Tourism Destinations: State of the Art and Research Agenda. Administrative Sciences, 13(8), 184-200.
https://doi.org/10.3390/admsci13080184.
Gretzel, Ulrike, Marianna Sigala, Zheng Xiang, and Chulmo Koo. "Smart tourism: foundations and developments." Electronic markets 25 (2015): 179-188.
https://doi.org/10.1007/s12525-015-0196-8.
Ionescu, A. M., & Sârbu, F. A (2024). Exploring the Impact of Smart Technologies on the Tourism Industry. Sustainability, 16(8), 18-33.
https://doi.org/10.3390/su16083318.
Ivars-Baidal, J., Casado-Díaz, A. B., Navarro-Ruiz, S., & Fuster-Uguet, M (2024). Smart tourism city governance: exploring the impact on stakeholder networks. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 36(2), 582-601.
https://doi.org/10.1108/IJCHM-03-2022-0322.
Khan, N., Khan, W., Humayun, M., & Naz, A (2024). Unlocking the Potential: Artificial Intelligence Applications in Sustainable Tourism. The Role of Artificial Intelligence in Regenerative Tourism and Green Destinations, 303-316.
https://doi.org/10.1108/978-1-83753-746-420241020.
Kusumastuti, H., Pranita, D., Viendyasari, M., Rasul, M. S., & Sarjana, S (2024). Leveraging Local Value in a Post-Smart Tourism Village to Encourage Sustainable Tourism. Sustainability, 16(2), 873.
https://doi.org/10.3390/su16020873.
Liu, J., Hall, C. M., Zhu, C., & Ting Pong Cheng, V (2024). Redefining the concept of smart tourism in tourism and hospitality. Anatolia, 35(3), 566-578.
https://doi.org/10.1080/13032917.2023.2282712.
M (2024). Smart tourism destination (STD): developing and validating an impact scale using residents’ overall life satisfaction. Current Issues in Tourism, 27(17), 2849-2872.
https://doi.org/10.1080/13683500.2023.2296587.
Miller, G., & Torres-Delgado, A (2023). Measuring sustainable tourism: A state of the art review of sustainable tourism indicators. Journal of Sustainable Tourism, 31(7), 1483-1496.
https://doi.org/10.1080/09669582.2023.2213859.
Nayal, K., Raut, R. D., Yadav, V. S., Priyadarshinee, P., & Narkhede, B. E (2022). The impact of sustainable development strategy on sustainable supply chain firm performance in the digital transformation era. Business Strategy and the Environment, 31(3), 845-859.
https://doi.org/10.1002/bse.2921.
Pranita, D., Sarjana, S., & Musthofa, B. M (2022). Mediating Role of Sustainable Tourism and Creative Economy to Improve Community Wellbeing. Afr. J. Hosp. Tour. Leis, 11, 727-740.
https://doi.org/10.46222/ajhtl.19770720.257.
Ribes, J. F. P., & Baidal, J. I (2018). Smart sustainability: A new perspective in the sustainable tourism debate. Investigaciones Regionales-Journal of Regional Research, (42), 151-170.
https://ideas.repec.org/a/ris/invreg/0387.html
Rocha, J (2021). Smart Tourism and Smart Destinations for a Sustainable Future. In: Leal Filho, W., Azul, A.M., Brandli, L., Lange Salvia, A., Wall, T (eds) Decent Work and Economic Growth. Encyclopedia of the UN Sustainable Development Goals. Springer, Cham.
https://doi.org/10.1007/978-3-319-95867-5_88.
Santos-Júnior, A., Almeida-García, F., Morgado, P., & Mendes-Filho, L (2020). Residents’ quality of life in smart tourism destinations: A theoretical approach. Sustainability, 12(20), 45-58.
http://hdl.handle.net/10451/44832.
Shafiee, S., Jahanyan, S., Ghatari, A. R., & Hasanzadeh, A (2023). Developing sustainable tourism destinations through smart technologies: A system dynamics approach. Journal of Simulation, 17(4), 477-498.
https://doi.org/10.1080/17477778.2022.2030656.
Tran, H. M., Huertas, A., & Moreno, A (2017). A new framework for the analysis of smart tourism destinations. A comparative case study of two Spanish destinations. 190-214.
doi:10.14198/Destinos-Turisticos-Inteligentes.2017.09.
Wei, W., Önder, I., & Uysal, M (2024). Smart tourism destination (STD): developing and validating an impact scale using residents’ overall life satisfaction. Current Issues in Tourism, 27(17), 2849-2872.
https://doi.org/10.1080/13683500.2023.2296587.

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 15 آبان 1403
  • تاریخ بازنگری: 29 دی 1403
  • تاریخ پذیرش: 18 اسفند 1403

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار