تحلیل توزیع فضایی پایگاه‌های اورژانس پیش بیمارستانی در شهر اردبیل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 استادیار گروه جغرافیا برنامه‌ریزی شهری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

10.22111/gdij.2025.49328.3667

چکیده

پایگاه‌های اورژانس پیش‌بیمارستانی از مراکزی هستند که به طور مستقیم در تامین سلامت افراد و جامعه دخیل هستند، لذا کمبود، نارسایی و عدم مکان‌یابی بهینه آن مشکلات عدیده‌ای برای ساکنان بوجود می‌آورد. تحقیق حاضر از نظر هدف جزو تحقیقات کاربردی و توصیفی- تحلیلی می‌باشد. هدف پژوهش حاضر تحلیل توزیع فضایی پایگاه‌های اورژانس پیش‌بیمارستانی در شهر اردبیل و شناسایی محدوده خدمات‌رسانی هر پایگاه با استفاده از تکنیک Network Analysis در بستر سیستم اطلاعات جغرافیایی است. برای نیل به هدف مذکور، تحقیق در سه فاز انجام شده است. فاز اول ایجاد ژئودیتابیس مور نیاز تحلیل، فاز دوم ایجاد لایه تحلیل شبکه با مرز محدوده شهر و تحلیل محدوده خدمات‌رسانی براساس استاندارد زمانی و فاصله‌ای، فاز سوم شناسایی محله‌های شهری محروم از خدمات اورژانس پیش‌بیمارستانی. برای تحلیل محدوده خدمات‌رسانی پایگاه‌های اورژانس در این تحقیق از استاندارد زمانی 3 دقیقه جهانی و استاندارد رایج 8 دقیقه‌ای در ایران استفاده شده است. همچنین شعاع عملکردی 1700 متر برای خدمات‌رسانی پایگاه‌ها در نظر گرفته شده است. نتایج حاصل از تحلیل شبکه بر مبنای زمان و مسافت نشان داد که شهر اردبیل در توزیع متناسب پایگاه‌های اورژانس در سطح شهر وضعیت مطلوبی ندارد و همه مناطق شهری به طور کامل تحت پوشش نیستند، بطوریکه در نواحی مانند شهرک کوثر و شهرک دادگستری در اطراف دریاچه شورابیل و همچنین در شمال غربی شهر در محله سلمان‌آباد خلاء خدماتی پایگاه‌ها کاملا به چشم می‌خورد. با پیشنهاد احداث پایگاه‌های جدید در نواحی شهرک ساحلی، کوثر، سلمان‌آباد و کشاورزی نیز خلاء خدماتی کمتر شده و شهر بیشتر زیر پوشش خواهد بود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analysis of the Spatial Distribution of Pre-hospital Emergency Centers in Ardabil City

نویسندگان [English]

  • Behnam Bagheri 1
  • Mohammad taqi Masoumi 2
1 Assistant Professor of Geography, Payame Noor University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor of Geography and Urban Planning, Branch Ardabil, University Azad Islamic, Ardabil, Iran
چکیده [English]

Pre-hospital emergency centers are one of the centers that are involved in providing the health of people and society, so their lack, insufficiency and lack of optimal location causes many problems for the residents. in terms of its purpose, this research is an applied and descriptive-analytical research. The aim of the current research is to analyze the spatial distribution of pre-hospital emergency centers in Ardabil city and to identify the service area of each center using Network Analysis technique in GIS. the research has been done in three phases. The 1) creating of geodatabase required for analysis, 2) creating a network analysis layer with the border of the city and analyze the service areas based on time and distance standards, 3) identifying urban neighborhoods deprived of pre-hospital emergency services. the global time standard of 3 minutes and the common standard of 8 minutes in Iran have been used. Also, a functional radius of 1700 meters has been considered serving with the emergency centers. The results showed that the city of Ardabil is not in a favorable situation in the proportional distribution of emergency centers on the city level, and all urban areas are not fully covered. in areas such as Kosar and Dadgostari towns around Shorabil Lake, Also, in the northwest of the city, in the neighborhood of Salmanabad, the service gap of the emergency centers is clearly visible. With relocation of existing centers or building new centers in the towns if of Sahili, Kosar, and Keshaavarzi, and finally in Salmanabad neighborhood, the service gap will be reduced and the city will be more covered.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Emergency database
  • Network analysis
  • Geographic information system
  • Ardabil city
 
ابراهیمی، مرتضی؛ مجید میرزایی‌مدام (1394). رتبه‌بندی مناطق تهران برای افزودن سرویس‌های اورژانس جدید به روش AHP فازی. نشریه تخصصی مهندسی صنایع،  دوره 49. شماره 2. صفحات 163-149.
اکبری‌خلج، تکتم؛ نگار سنگ‌سفیدی؛ وحید فکور؛ جمشید جمالی؛ وحید قوامی (1401). پیش‌بینی تعداد اعزام‌های حوادث ترافیکی اورژانس پیش‌بیمارستانی درون شهری مشهد، ابن‌سینا. جلد ۲۴. شماره ۲. صفحات ۵۰-۵۹.
امینی. زهرا؛ الناز پیروزی؛ مریم رضائی (1397). مکان‌یابی بهینه‌ کاربری‌های بهداشتی - درمانی با استفاده از روش VIKOR  در محیط GIS مطالعه موردی: شهر اردبیل، نشریه  پژوهش‌های محیط زیست. دوره 9. شماره 17. صفحات 80-67. 
باقری، بهنام؛ محمدتقی معصومی (1402). تحلیل تمایزهای جغرافیایی استقرار مدارس در محلات شهری از منظر عدالت فضایی (مطالعه موردی: شهر اردبیل)، جغرافیا و توسعه فضای شهری.
 
بهادری، بهناز؛ سیدعباس رجایی؛ حسین حاتمی‌نژاد (1401). تحلیل بازآفرینی بافت های فرسوده شهری با رویکرد عدالت فضایی (نمونه مورد مطالعه: محله نعمت آباد منطقه 19 تهران)، جغرافیا ( فصلنامه علمی انجمن جغرافیایی ایران). دوره20. شماره 74. صفحات 49-21.
جمال‌محمدی، علی؛ سیدجمال‌الدین طبیبی؛ لیلا ریاحی؛ محمود محمودی مجدآبادی فراهانی (1399). الگوی مدیریت یکپارچه اورژانس‌های پیش بیمارستانی و بیمارستانی در ایران، نشریه علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی البرز. دوره ۹. شماره ۲. صفحات ۱۸۸-۲۰۸
حسین‌زاده، نعمت؛ فراز استعلاجی؛ الهام امینی (1397). مدیریت سازمان یابی فضایی- کالبدی ساختارهای درون شهری به روش  AHP و منطق فازی(مطالعه موردی: منطقه17 شهر تهران)، جغرافیا (فصلنامه علمی انجمن جغرافیایی ایران). دوره 16. شماره 59. صفحات 224-203.
خلیلی. مرتضی؛ غلامرضا مردای؛ علیرضا رحیمی (1391). ارزیابی وضع موجود و طرح پیشنهادی بافت تاریخی یزد از نظر دسترسی به خدمات اورژانس با استفاده از تحلیل شبکه. مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای (توقف انتشار)، دوره 4. شماره 13. صفحات 80-63 .
رخشانی‌نسب، حمیدرضا؛ سیدعلی حسینی؛ محمد کوشائی (1400). ارزیابی کیفی مکان‌گزینی مراکز درمانی مطالعه موردی: درمانگاه‌های شهر بم، مجله شهر پایدار. دوره 4. شماره1. صفحات. 49-33.
رهنما، محمدرحیم؛ مصطفی امیرفخریان (1392). تحلیل دسترسی فضایی به خدمات بهداشتی درمانی در شهر مشهد. برنامه‌ریزی توسعه کالبدی، دوره 1. شماره 3. صفحات 74-61.
رنجبر، ابوالفضل؛ مجتبی جنتی (1389). تحلیل شبکه، چاپ دهم. تبریز. انتشارات عمیدی.
کمالی، احمد؛ سیدمجتبی سجادی؛ فریبرز جولای (1397). مکان‌یابی پایگاه‌های اورژانس پزشکی به کمک تلفیق روش‌های بهینه‌سازی و شبیه‌سازی (مطالعه موردی: پایگاه‌های اورژانس شهری اصفهان)، مدیریت اطلاعات سلامت. دوره 15. شماره 2. صفحات 67-61. 
غفاری‌گیلانده، عطا؛ پروین ده‌ده‌زاده‌سیلابی؛ هدا یوسفی (1401). تحلیل عوامل مؤثر بر سازمان یابی نابرابری‌های فضایی با تأکید بر شاخص‌های اقتصادی (مطالعه موردی: شهر اردبیل)، جغرافیا ( فصلنامه علمی انجمن جغرافیایی ایران). دوره20. شماره 74. صفحات 120-101.
محمدی، علیرضا؛ سپیده نوری (1400). مکان گزینی مراکز فوریت‌های پزشکی (EMCs) با رویکرد مدیریت مخاطرات محیطی مطالعه موردی شهر اردبیل، مجله انفورماتیک سلامت و زیست پزشکی. دوره ۸. شماره ۳. صفحات 259- ۲43.
معتمدی، حسن (1399). بررسی و مکانیابی دسترسی شهروندان شهر شیروان به کاربری‌های درمانی، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی. دوره20. شماره 58. صفحات 239-219.
Hashtarkhani, S., Kiani, B., Bergquist, R., Bagheri, N., VafaeiNejad, R., & Tara, M (2020). An age-integrated approach to improve measurement of potential spatial accessibility to emergency medical services for urban areas. The International journal of health planning and management, 35 (3), 788-798.
Baratloo, A., Rahmati, F., Forouzanfar, M. M., Hashemi, B., Motamedi, M., & Safari, S (2015). Evaluation of Performance Indexes of Emergency Department. Iranian Journal of Emergency Medicine, 2(1), 33-38.
Nicoletta, V., Lanzarone, E., Bélanger, V., & Ruiz, A (2017). A cardinality-constrained robust approach for the ambulance location and dispatching problem. In Health Care Systems Engineering: HCSE, Florence, Italy, Springer International Publishing, 3, 99-109.
Muslim A. & Nasharuddin S. Z (2013). Hospital service quality and its effects on patient satisfaction and behavioural intention. Clinical Governance: An International Journal, 18 (3), 238-254.
Wang, X., Yang, H., Duan, Z., & Pan, J (2018). Spatial accessibility of primary health care in China: A case study in Sichuan Province. Social science & medicine, 209, 14-24.