سنجش مؤلفه‌های ارتقای محیط‌ زیست هوشمند در نواحی منطقة ۱۲ تهران

ساسان پور, فرزانه; سعیدی, امید; رضوی, معصومه; سعیدی, مسعود

doi:10.22111/gdij.2024.46951.3587

سنجش مؤلفه‌های ارتقای محیط‌ زیست هوشمند در نواحی منطقة ۱۲ تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ دانشیار رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی تهران، تهران، ایران

² دانشجوی دکتری رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، ایران، تهران

³ دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

10.22111/gdij.2024.46951.3587

چکیده

در حال حاضر، محیط ‌زیست هوشمند و ارتقای آن یکی از موضوعات مهم در حوزة حفاظت از محیط ‌زیست است. اتحادیة اروپا به‌عنوان یک سازمان بین‌المللی، شاخص‌هایی را برای سنجش و ارزیابی اقدامات و تلاش‌ها جهت ارتقای محیط زیست هوشمند تعیین کرده است؛ ازاین‌رو هدف پژوهش حاضر، سنجش مؤلفه‌های ارتقای محیط زیست هوشمند بر اساس شاخص‌های کمیسیون اتحادیة اروپا در محلات منطقة 12 تهران است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی- تحلیلی است که با به‌کارگیری ترکیبی از مدل‌های کمی و کیفی انجام‌گرفته است. شیوه‌های جمع‌آوری داده در این تحقیق، اسنادی- کتابخانه‌ای و میدانی است. جامعة آماری تحقیق را ۶۰ نفر از کارشناسان با استفاده از تکنیک «دلفی» تشکیل داده‌اند. در نهایت جهت تجزیه‌وتحلیل متغیرها از روش «مارکوس» و معادلات ساختاری بهره گرفته شد. نتایج نشانمی‌دهد شاخص‌های محیط‌ زیست هوشمند بهلحاظ اهمیت به همدیگر متفاوت هستند. براین‌اساس؛ شاخص محیط‌ زیست و آلاینده‌های زیست‌محیطی با میانگین رتبهای ۸۱/۱ بالاترین امتیاز و شاخص برنامه‌ریزی سبز با امتیاز ۱.۰۶ پایین‌ترین امتیاز را دارا است. همچنین نتایج نشانمیدهد که سطح معناداری به‌دست‌آمده از آزمون «فریدمن» کمتر از ۰۵/۰ است، درنتیجه بین شاخص‌های محیط‌ زیست هوشمند در سطح نواحی ۶گانة منطقة دوازده تهران در سطح ۹۵ درصد اطمینان تفاوت وجود دارد. همچنین باتوجه‌به مثبت‌بودن شاخص اشتراک و شاخص افزونگی و سه مقدار ۰.۰۱، ۰.۲۵، ۰.۳۶ که به‌عنوان مقادیر ضعیف، متوسط و قوی برای «GOF» معرفی ‌شده است و حصول مقدار ۰,۵۰ برای «GOF»، برازش مناسب مدل تأیید میگردد. نتایج تحلیل «مارکوس» هم نشانمی‌دهد ناحیه ۴ در بعد‌های مختلف حفاظت از محیط ‌زیست و مدیریت منابع طبیعی، وزن بیشتری دارد و نواحی دیگر نیز در بعضی از ابعاد، تأثیر متفاوتی دارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

برنامه ریزی توسعه شهری

عنوان مقاله [English]

Measuring the Components of Smart Environment Promotion in the 12th District of Tehran

نویسندگان [English]

farzaneh sasanpour ¹
omid saeidi ²
masomeh razavii ²
masood saeidi ³

¹ kharazmi university

² . PhD student in Geography and Urban Planning, Kharazmi University, Iran, Tehran

³ Master's student of geography and urban planning of Kharazmi University, Iran, Tehran

چکیده [English]

Currently, the smart environment and its promotion is one of the important issues in the field of environmental protection. The European Union, as an international organization, has set indicators to measure and evaluate actions and efforts to promote a smart environment. Therefore, the present study aims to measure the components of smart environment improvement based on the indicators of the European Union Commission in the neighborhoods of the 12th district of Tehran. The current research is applied in terms of its descriptive-analytical nature, which was carried out by using a combination of quantitative and qualitative models. The methods of data collection in this research are documentary-library and field. The statistical population of the research was formed by 60 experts using the Delphi technique. Finally, the Marcus method and structural equations were used to analyze the variables. The results show that the indicators of the smart environment are different from each other in terms of importance. The index of environment and environmental pollutants has the highest score with an average rating of 1.81 and the index of green planning has the lowest score with a score of 1.06. Also, the results show that; The significance level obtained from the Friedman test is less than 0.05, as a result, there is a difference between the indicators of the smart environment at the level of 6 sub-districts of the 12th district of Tehran at the 95% confidence level. Also, considering the positivity of the sharing index and the redundancy index and the three values of 0.01, 0.25, 0.36 which are introduced as weak, medium and strong values for GOF and obtaining a value of 0.50 for GOF, the appropriate fit of the model is confirmed. The results of Marcus analysis also show that the 4th region has more weight in different aspects of environmental protection and natural resource management, and other regions have different effects in some dimensions.

کلیدواژه‌ها [English]

smart environment
EU Commission
Tehran
MARCOS

مراجع

انصاریان، مجتبی (1399). فناوری‌های نوین، چالش‌ها، فرصت‌های زیست‌محیطی، دوفصلنامه تخصصی حقوق قراردادها و فناوری‌های نوین. دوره اول. شماره 2. پاییز و زمستان 1399. صفحات 226-203.

.https://mtlj.usc.ac.ir/article_127904.htm

الوندی، عظیم؛ مجید شمس (1397). تحلیلی بر الزامات و بایسته‌های رشد هوشمند شهری (مطالعه موردی: شهر تویسرکان)، فصلنامه آمایش محیط. شماره 51. زمستان1399.

https://ebtp.malayer.iau.ir/article_680305.html

پورجوان، خسرو (1398). تبیین شهر هوشمند و راهکارهای حمل و نقل هوشمند شهری، دو فصلنامه علمی کارافن. شماره چهل و پنجم. بهار و تابستان 1398. صفحات 34-15.

https://karafan.tvu.ac.ir/article_100529.html

توکل‌همدانی، فرهاد (1397). شاخص های کلیدی در شهرهای هوشمند؛ به همرا روش اندازه‌گیری آن ها،سازمان فناوری اطلاهات و ارتباطات شهرداری تهران دبیرخانه و مرکز تهران هوشمند، انتشارات سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران. سال 1397.

.https://smarttogether.ir/key-performance-indicators-for-sustainable-smart-cities/

ساسان‌پور، فرزانه؛ افشار حاتمی (1402). شهرهای آینده، شهرهای هوشمند پایدار، انتشارت جهاد دانشگاهی دانشگاه تهران.

https://jgs.khu.ac.ir/article-1-3122-fa.html

خوارزمی، امیدعلی؛ مهسا غفوریان؛ مرضیه صبوری؛ سیما سردار (1401). چالش‌های محیط زیست هوشمند در کلانشهر مشهد با استفاده از مدل DPSIR ، جغرافیا و توسعه فضای شهری. دوره 2. شماره 9. صفحات 36-17.

.https://jgusd.um.ac.ir/article_40501.html

علائی، ریحانه، محمدرحیم رهنما؛ محمد اجزا‌شکوهی؛ علی فرقانی (1402). تبیین سناریوهای محیط زیست هوشمند در کلانشهر مشهد، تحقیقات جغرافیایی. دوره 38. شماره 2.

.https://georesearch.ir/browse.php?a_id=1442&sid=1&slc_lang=fa

کریمی، مهدی (1400). سیاست‌گذاری زیست محیطی اتحادیه اروپا، فصلنامه آمایش سیاسی فضا. دوره 3. شماره 3. تابستان1400.

.https://psp.modares.ac.ir/article-42-55793-fa.html

کیانی، اکبر (1390). شهرهوشمند ضرورت هزاره سوم در تعاملات یکپارچه شهرداری الکترونیک(ارایه مدل مفهومی اجرایی با تاکید بر شهرهای ایران)، آمایش محیط. پاییز1390. دوره 4. صفحات 64-39.

.https://www.noormags.ir/view/ar/articlepage/1016719/

موسوی‌حسنی، سیدمصطفی (1401). نظریه های شهرهوشمند، جغرافیا و روابط انسانی. دوره 2. شماره 5. صفحات 20-1.

https://www.gahr.ir/article_158449.html

میری، سمیه؛ مهران سهراب‌زاده؛ محسن نیازی (1400). بررسی نقش فرهنگ شهروندی در ارتقای محیط زیست هوشمند، فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات/نشریه آنلاین. سال1400.

https://www.jcsc.ir/article_248013_0b44b11958e1095cf6175806e1dcc93d.pdf

Brinzel, R., Prakash, B., & Avinash, G (2019). Smart Environmental Monitoring System. International Journal of Green Computing. 10 (1). 43-54.

https://afoui.org/environment-and-sustainability

Brkljacis, T., Majectic, F., & Tarabic, B.N (2017). Smart Environment: Cyber Parks (connecting Nature and Technology). Handbook of Research on Entrepreneurial Development and Innovation within Smart Cities. Publisher: IGI Global.

https://www.researchgate.net/publication/315161050_Smart_Environment_Cyber_Parks_Connecting_Nature_and_Technology

Caragliu, A., Del Bo, C. and Nijkamp, P (2009) Smart Cities in Europe. Proceedings of the 3rd Central European Conference in Regional Science-CERS 2009, Kosice, 7-9 October 2009, 49-59.

ttps://www.scirp.org/reference/referencespapers?referenceid=1239981
Davies, Peter (2017). European Union environmental law: an introduction to key selected issues, Taylor and Francis publisher

.https://www.taylorfrancis.com/books/mono/10.4324/9781315255835/european-union-environmental-law-peter-davies

Crivello S (2014). Urban Policy Mobilities: The Case of Turin as a Smart City, European Planning Studies, 23(5), 909-921 .

.https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/09654313.2014.891568

European Parliament. Directorate General for Research (2009). Fact Sheets on the European Union. Office for Official Publications of the European Communities.‏

https://www.europarl.europa.eu/factsheets/en/home

Fernandez, A., Alvarez, J., Ortega, A. Gonzalez, L (2009). Smart Environment Software Reference Architecture. Fifth International Joint Conference on INC, IMS and IDC.

https://ieeexplore.ieee.org/document/5331692

Nazarov, A., Tovmasyan, N., & Kovtun, D (2021). Smart City Technology: Ecological Sustainability. In E3S Web of Conferences (Vol. 295, 01032). EDP Sciences

.https://www.e3s-conferences.org/articles/e3sconf/pdf/2021/71/e3sconf_wfsdi2021_01032.pdf

Scholl, H. J., & Scholl, M. C (2014). Smart governance: A roadmap for research and practice. IConference 2014 proceedings.‏

.https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/016146811912101412

Villanueva-Rosales, N., Cheu, R. L., Gates, A., Rivera, N., Mondragon, O., Cabrera, S Prochazkova, D (2015). A collaborative, interdisciplinary initiative for a smart cities innovation network. In 2015 IEEE First International Smart Cities Conference (ISC2) 1-2). IEEE.

https://ieeexplore.ieee.org/abstract/document/7366179

Vijendran, S., Schlutz, J., Gerst, A., Istasse, E., De Mey, S., & Schmitt, D (2021, September). ESA Terrae Novae exploration strategy 2040. In European planetary science congress (EPSC2021-798).‏

https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2021EPSC...15..798V/abstract