نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 استادیار گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 استاد گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
چکیده
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
نویسندگان [English]
Political organization, as the process of dividing territory, is undertaken by the government with limited borders to control and administer the country through divisions. Governments require a political division of space to effectively manage the territory, facilitate service delivery, promote development, and achieve spatial justice within the country. Country divisions in Iran have historical roots. In recent years, driven by political motives and development needs, there has been an increase in demands for new country divisions, taking the form of promotion, annexation, and abstraction. Lorestan province, located in the western part of the country, is recognized as one of the less developed and less affluent provinces due to reasons such as the lack of coordinated distribution of facilities, services, and resources. Country divisions in this province in 1991 included 6 townships, 20 districts, and 80 villages, which increased to 11 townships, 31 districts, and 87 villages in 2016. A trend that indicates that over the past 25 years, the levels of country divisions in the province have shown a greater tendency to improve. The present study, using a descriptive-analytical method and an applied nature, employing the VIKOR technique within the framework of the Spatial Justice approach, aims to examine how political divisions of space impact spatial justice in Lorestan province. Accordingly, this article seeks to answer questions such as: What effect has country division in Lorestan province had on its spatial justice? Has the situation of townships in health, economic, and physical components improved with the creation of 5 new townships? Results obtained from descriptive data and VIKOR technique analysis show that the spatial justice status in 50% of the townships in the province in 1991 was much lower than the provincial average, and in 2016, this figure encompassed 63% of the townships in the province. Consequently, it can be stated that the increase in country divisions has not had a positive impact on improving the status of the spatial justice index and the equitable distribution of health, economic, and physical-infrastructure components in Lorestan province.
کلیدواژهها [English]
احمدیپور، زهرا؛ حسن جعفرزاده؛ مهدی پورطاهری؛ مهدی کریمی (1395). بررسی نقش تقسیمات کشوری در توسعه ناحیهای (مطالعه موردی: شهرستانهای بوانات و خرمبید)، فصلنامه ژئوپلیتیک. سال دوازدهم. شماره 41. صفحات 82-60.
https://journal.iag.ir/article_55787.html
احمدیپور، زهرا؛ محمدرحیم رهنما؛ ابراهیم رومینا (۱۳۹۰). نقش نظام تقسیمات کشوری در توسعه ملی: مورد مطالعه ایران، برنامهریزی و آمایش فضا. دوره پانزدهم. شماره 2.
https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=152072
احمدیپور، زهرا؛ علیرضا منصوریان (1387). تقسیمات کشوری و بیثباتی سیاسی در ایران (1357-1285)، فصلنامه ژئوپلیتیک. سال دوم. شماره اول. صفحات 89-62.
. https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=60786
احمدیپور، زهرا؛ قاسم کرمی؛ قاسم قنبری (1389)، سازماندهی سیاسی فضا، انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح،تهران
احمدیپور، زهرا؛ میثم میرزاییتبار ( ۱۳۸۹). نقش احساس مکانی در سازماندهی سیاسی فضا، فصلنامه جغرافیای آمایش محیط. شماره ۱۲. صفحات 62-47.
https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=142984
افروز، مریم؛ منوچهر طبیبیان؛ بهمن احمدی (۱۳۹۶). سنجش عدالت فضایی به منظور دسترسی برابر به فرصت های اجتماعی (نمونه مطالعه: بافت قدیم شهر قزوین)، فصلنامه مطالعات ساختاری و کارکرد شهری. سال چهارم. شماره چهاردهم. صفحات 74-53.
http://shahr.journals.umz.ac.ir/article_1791.html
ایمانی، بهرام؛ میرمحمد رحیمیزاد (1398). ابعاد عدالت فضایی مؤثر بر کیفیت زندگی در روستاهای شهرستان اردبیل، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی. دوره 34. شماره، 3. صفحات 388- 377.
https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=528693
پوراحمد، احمد؛ محمدعلی خلیجی (1393). قابلیتسنجی تحلیل خدمات شهری با استفاده از تکنیک ویکور (مطالعه موردی: شهر بناب)، برنامهریزی فضایی. سال چهارم. شماره 2.
https://civilica.com/doc/1209783
جهانزاد، نریمان (1402). آنری لوفور در مقام فیلسوف؛ مقالۀ :دوم نظریۀ تولید فضا، فضا و دیالکتیک، شماره 25. بهار ١٤٠٢.
http://dialecticalspace.com/henri-lefebvre-as-a-philosopher2
حافظنیا، محمدرضا (۱۳۹۵). جغرافیای سیاسی ایران، انتشارات سمت. تهران
حافظنیا، محمدرضا ؛ زهرا احمدیپور؛ ابراهیم رومینا (1397). ساماندهی و مدیریت سیاسی فضا در ایران، انتشارات سمت. تهران.
حافظنیا، محمدرضا؛ مصطفی قادریحاجت (1397). تدوین راهکارهای دستیابی به عدالت فضایی/جغرافیایی در ایران، پژوهش پست دکترا. دانشگاه تربیت مدرس تهران. ایران
حافظنیا، محمدرضا؛ مصطفی قادریحاجت (1400). عدالت فضایی/عدالت جغرافیایی ابعاد نظری و کاربردی، منتشر نشده.
زیاری، کرامتاله؛ محمدسینا شهسواری (1397). بررسی و تحلیل فضایی آسیبپذیری اجتماعی شهرهای استان خوزستان (مطالعه موردی: شهرهای بالای 10 هزار نفر)، مطالعه محیطی هفت حصار. شماره بیست و چهارم . سال ششم. صفحات 40- 29.
https://hafthesar.iauh.ac.ir/article-1-568-fa
ضرابی، اصغر؛ ملیحه ایزدی (1392). تحلیلی برتوسعه منطقهای استان های کشور، نشریه برنامهریزی فضایی. شماره 8. صفحات 106-101.
https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=212585
عطایی، محمد (1389). تصمیمگیری چندمعیاره، دانشگاه صنعتی شاهرود.
فردی بیرانوند، ابوذر؛ زهرا پیشگاهیفرد؛ عزتالله عزتی (۱۳۹۳). تحلیلی بر تقسیمات سیاسی- جغرافیایی سده اخیر استان لرستان با تأکید بر نقاط شهری، هفتمین کنگره انجمن ژئوپلیتیک ایران جغرافیای سیاسی شهر. تهران. دانشگاه خوارزمی.
https://civilica.com/doc/371243
فرهی، وفادار (1388). تحلیل چالشهای تقسیمات کشوری و راهبردهای آن، ارائه راهبردها با گرایش برنامهریزی توسعه فضایی کشور، نمونه موردی: استان کرمان، پایاننامه کارشناسی ارشد برنامهریزی شهری و منطقهای. به راهنمایی محمدحسین شریفزادگان. دانشگاه شهید بهشتی. تهران
https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/8682fe404e8fefe349a6e80852e94808
قادریحاجت، مصطفی؛ زهرا احمدیپور؛ محمدرضا ملکشاهی (1401). تبیین نظری رابطه سازماندهی سیاسی فضا و عدالت فضایی، مجله آمایش سیاسی فضا. سال ۴. شماره 4. پاییز 1401. صفحات ۲۷۲-۲۸۷.
https://psp.modares.ac.ir/article-42-59462-fa.html
قادریحاجت، مصطفی (1400) تبیین نقش عدالت فضایی/ جغرافیایی در ارزیابی مدیریت سیاسی بهینه فضا، فصلنامه علمی امنیت ملی. سال یازدهم. شماره چهلم. صفحات 452-419.
https://ns.sndu.ac.ir/article_1539
قادری حاجت ، مصطفی (1393) طراحی الگوی سنجش عدالت فضایی در کشورها. مطالعه موردی ایران، رساله دکترا رشته جغرافیای سیاسی به راهنمایی محمد رضا حافظ نیا دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس تهران.
https://parseh.modares.ac.ir/thesis/1116421
کریمیپور، یداله؛ محمدرضا عارف (1395). نقش سازماندهی سیاسی فضا در توسعه متوازن منطقهای مورد مطالعه :بندر چابهار، نهمین کنگره انجمن ژئوپلیتیک ایران و اولین همایش انجمن جغرافیا و برنامهریزی مناطق مرزی ایران. زاهدان.
https://civilica.com/doc/733525
موسوی، سیدجمال؛ هادی ویسی؛ حجت مهکویی؛ احمد خادمالحسینی (1401). تحلیلی بر جایگاه عدالت فضایی استان هرمزگان بر اساس شاخصهای سازماندهی سیاسی فضا نسبت به دیگر استانهای ایران، فصلنامه علمی برنامهریزی منطقهای. سال 12. شماره 45. صفحات 176-157.
https://jzpm.marvdasht.iau.ir/article_5296.html
میرهای، محمد؛ مسلم عارفی؛ آیت رشنوفر (1395). پژوهشی بر توسعهیافتگی و نابرابریهای آن در استان لرستان، فصلنامه برنامهریزی منطقهای. سال ششم. شماره دو. صفحات 198-179.
https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=262317
مرکز آمار ایران، سالنامه آماری سال 1370، 1375، 1395، 1397و 1398
میرشکاران، یحیی (1392). الگویابی سازماندهی سیاسی فضا در ساختارهای بسیط با تأکید بر ایران، رساله دکترا رشته جغرافیای سیاسی. به راهنمایی زهرا احمدیپور. دانشکده علوم انسانی. دانشگاه تربیت مدرس تهران.
https://parseh.modares.ac.ir/thesis/1116100
هوشیار، محمدمهدی (1379). تحلیل الگوی تقسیمات کشوری شمال خراسان. نمونه شهرستان اسفراین، پایاننامه کارشناسی ارشد. رشته جغرافیای سیاسی. به راهنمایی زهرا احمدیپور. دانشگاه تربیت مدرس تهران.
https://parseh.modares.ac.ir/thesis/1112112
یار احمدی، داریوش؛ حجتاله بیرانوند (۱۳۹۳). جغرافیای طبیعی لرستان، انتشارات دانشگاه لرستان. لرستان.
doi:10.1088/1755-1315/673/1/012024.
Shucksmith, M., Madanipour, A., & Brooks, E (2021). The concept of spatial justice and the European Union’s territorial cohesion. European Planning Studies, 30(5), 1-18.
DOI: 10.1080/09654313.2021.1928040.
Opricovic, S., and Tzeng, G.-H (2002). Multicriteria planning of post-earthquake sustainable reconstruction. Computer Aided Civil andInfrastructure Engineering, 17(3), 211-220.
https://doi.org/10.1111/1467-8667.00269
Soja Edward W (2008). The city and spatial justice, Paper prepared for presentation at the conference Spatial Justice, Nanterre, Paris, March 12-14, 2008.
Soja, E.W (2012). Spatializing justice, Part II. City, 15(1), 96-102.
https://halshs.archives-ouvertes.fr/halshs-01108684
Soja, Edward W (1971). The political organization of space, Association of American Geographers, commission on college geography Washington, D. c. 20036.
https://books.google.com/books/about/The_Political_Organization_of_Space.html?id=4PNAvwEACAAJ
Wang, K., & Chen, T. (2018). Geographical prospects of spatial governance through a review on administrative divisions. Acta Geographical Sinical, 73(4), 688-700.
https://www.geog.com.cn/CN/10.11821/dlxb201804008
)