مشارکت مردمی در بهسازی محیط‌‌ های روستایی با مهاجرت معکوس مطالعۀ موردی: روستای مهرآباد شهرستان اردستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یادگار امام خمینی(ره)، شهر ری، ایران

2 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یادگار امام خمینی(ره)، شهر ری، ایران

3 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهرری، ایران.

چکیده

برای ایجاد توسعۀ متوازن و پایدار، بررسی شرایط زیست و زندگی توأم با آرامش و رفاه چه در شهرها و چه در روستاها، می‌‌تواند اهمیت ویژه‌‌ای داشته باشد. هدف این پژوهش مطالعۀ مشارکت مردمی در بهسازی محیط‌‌های روستایی است. زمینۀ این مطالعه، بررسی اثرگذاری مهاجرت معکوس بر بهسازی محیط‌‌های روستایی است. روش پژوهش گرندد تئوری است. داده‌های حاصل مصاحبۀ نیمه‌ساخت‌‌یافته با 15 نفر از افراد مطلع اعم از شورای روستا، معتمدان و خیّران روستا، مدیران مدرسه در روستای مهرآباد شهرستان اردستان است. طریقۀ انتخاب، هدفمند و دردسترس و تعیین تعداد آن‌ها رسیدن به مرحلۀ اشباع است. دو مدل پارادایمی محوری «تغییرات بافتاری-ساختاری» و «مهاجرت معکوس سالمندانه»، به‌عنوان دو پدیدۀ محوری انتخاب شدند. پارادایم انتخابی این پژوهش، «آبادسازی مشارکتی» است. منظور از آبادسازی مشارکتی، درک و تجربۀ زیستۀ مشارکت‌‌کنندگان از بهسازی روستا و نقاط مثبت پدیدۀ مهاجرت معکوس است. احساس تعلق‌خاطر به روستا و انتخاب نفع‌‌گرایانه و انتفاعی از عمده‌‌ترین شرایط علّی در پدیدۀ آبادسازی مشارکتی به‌شمار می‌‌رود. انجام حمایت‌‌های دولتی و اختصاص وام‌‌های با نرخ سود کم، شرایط مداخله‌‌گر در این پدیده به‌‌حساب می‌‌آید. به‌‌زعم مشارکت‌‌کنندگان با شفاف‌‌سازی مبالغ مالی مشارکتی و همچنین با قدردانی و تشکر و برجسته‌کردن افراد مشارکت‌‌کننده از طریق شبکه‌‌های مجازی روستا، می‌‌توان بر کمّیت و کیفیت مشارکت در بهسازی روستا افزود. روستائیان دید مثبتی نسبت‌به مهاجرت معکوس و مشارکت‌‌های مردمی این مهاجرت‌‌ها دارند. به‌زعم آن‌ها، بهسازی در روستاها با افزایش جمعیت و افزایش مشارکت‌‌های مردمی چه ازنظر مالی، چه غیرمالی و همچنین جلب حمایت‌‌های دولتی صورت می‌‌گیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

People's Participation in the Improvement of Rural Environments with Reverse Migration (Case study of Mehrabad Village, Ardestan county)

نویسندگان [English]

  • Hameyra Mohammad Rashidi 1
  • Tahmineh Daniyali 2
  • Batool Bahak 3
1 Ph.D Student of Geography, Islamic Azad University, Imam Khomeini (RA) Shahrari Memorial Unit, Iran
2 Assistant Professor of Geography, Islamic Azad University Imam Khomeini (RA) Shahrari Memorial Unit, Iran
3 Assistant Professor, Department of Geography, Islamic Azad University, yadegare Imam Khomeini Unit, Shahrari, Iran.
چکیده [English]

Background: In order to create a balanced and sustainable development, it can be of special importance to examine living conditions and peace and prosperity both in cities and in villages. The purpose of this research is to study people's participation in the improvement of rural environments. The context of this study is to investigate the effect of reverse migration on the improvement of rural environments.
Method: The research method is ground theory. The data is the result of a semi-structured interview with 15 informed people, including the village council, village trustees and benefactors, school principals in Mehrabad village, Ardestan city. The method of selection is targeted and accessible and determining their number is to reach the saturation stage.
Research findings: two central paradigm models "textural-structural changes" and "elderly reverse migration" were chosen as two central phenomena. The selected paradigm of this research is "participatory development". Participatory development means the participants' understanding and lived experience of village improvement and the positive points of the phenomenon of reverse migration. The feeling of belonging to the village and the utilitarian and profit-oriented choice are considered to be the main causal conditions in the phenomenon of participatory development. Providing government support and allocating loans with low interest rates are the conditions that intervene in this phenomenon. According to the participants, the quantity and quality of participation in the improvement of the village can be increased by clarifying the financial sums of participation, as well as by appreciating and thanking and highlighting the participants through the virtual networks of the village.
Conclusion: Villagers have a positive view of reverse migration and people's participation in these migrations. According to them, improvement in villages is done by increasing the population and increasing people's contributions, both financially and non-financially, as well as by attracting government support.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Improvement
  • Public participation
  • Village
  • Reverse migration
  • Mehrabad village
ابراهیم‌زاده‌آسمین، حسین؛ اباذر اشتری مهرجردی؛ ایمان اسلامی (1398). مهاجرت معکوس روستایی با تغییر سبک زندگی شهری، فصلنامۀ علمی-پژوهشی. نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی. سال دوازدهم. شمارۀ اول. صفحات 186- 169.
ابولمعالی، خدیجه (1400). پژوهش‌های کیفی از نظریه تا عمل، تهران. نشر علم.
ازکیا، مصطفی؛ رشید احمد‌رش ؛ کامبیز پارتازیان (1396). روش‌های تحقیق کیفی از نظریه تا عمل، جلد دوم. چاپ اول. تهران. کیهان.
بلوس، عارفه (1397). تحلیل عوامل مؤثر بر مهاجرت معکوس به روستاهای پیرامونی کلان‌شهر تبریز، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. رشتۀ جغرافیا. جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی. مدیریت توسعۀ پایدار روستایی. دانشکدۀ برنامه‌ریزی و علوم محیطی. دانشگاه تبریز.
حاج حسینی، حسین (1385). سیری در نظریه‌های مهاجرت، فصلنامۀ راهبرد. شمارۀ 41. صفحات 249- 245.
رحمتی، مریم (1400). زندگی روستایی امروزی در حاشیۀ رود گاماسیاب در بیستون (کرمانشاه)؛ بهسازی و معاصرسازی روستاها در جوار محوطۀ تاریخی بیستون، پایان‌‌نامۀ کارشناسی ارشد. رشتۀ مهندسی معماری. دانشگاه هنر تهران. پردیس بین‌المللی فارابی.
سلیمی، کاوه (1398). عوامل اجتماعی و اقتصادی مرتبط با انگیزۀ مهاجرت معکوس، نمونۀ موردی شهر سقز، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. رشتۀ علوم اجتماعی- پژوهش علوم اجتماعی (پژوهشگری علوم اجتماعی). دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه حکیم سبزواری.
علی‌ابایی، مجتبی؛ محمود جمعه‌پور (1395). فرایند و الگوی مهاجرت معکوس روستایی و عوامل مؤثر بر آن (مطالعۀ موردی: دهستان حاجیلو شهرستان کبودرآهنگ)، مجلة پژوهش و برنامه‌ریزی روستایی. سال 5. شمارة 4. شمارة پیاپی 16. صفحات 105-91.
فیاض، زهراسادات (1397). تحلیل ظرفیت زیست‌بوم شهرستان سمیرم در راستای برنامه‌ریزی مهاجرت معکوس، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. رشتۀ شهرسازی - برنامه‌‌ریزی شهری. دانشکدۀ هنر: دانشگاه اصفهان.
محمودیان، حسین؛ داوود شهپری‌ثانی (1397). شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر تمایل به مهاجرت افراد از شهر آبادان با استفاده از تکنیک‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره، نامۀ انجمن جمعیت‌شناسی ایران. سال سیزدهم. شمارۀ 26.
صفحات 118-89.
مهاجرانی، علی‌اصغر؛ زهرا روستا (1393). بررسی مهاجرت معکوس و تأثیر آن بر توسعۀ اقتصادی، اجتماعی و تغییرات فرهنگی و سیاسی در روستاهای شهرستان‌‌های تنکابن و رامسر واقع در مازندران،1390-1385، نشریۀ مطالعات جامعه‌‌شناختی شهری. دانشگاه دهاقان. سال 5. شمارۀ 13. صفحات 194- 167.
میرفلاح‌نصیری، سید نعمت‌الله؛ فریده دل‌عظیمی؛ شهلا صباغی (1395). آیا مهاجرت معکوس در کشور در حال تحقق است؟
نامدار، محبوبه؛ علی‌اکبر عنابستانی؛ محمدرحیم رهنما؛ سعیدرضا اکبریان‌رونیزی (1399). تحلیل اثرات سرمایه‌‌های ارسالی مهاجران بین‌‌المللی بر توسعۀ پایدار روستاهای جنوب استان فارس، فصلنامۀ اقتصاد فضا و توسعۀ روستایی. سال نهم. شمارۀ دوم. صفحات 198- 173.
Ganguly, Shrimoyee (2022). Reverse migration and exports at extensive margin: case of a small dependent economy, Indian Economic Review Volume 57, 321-348.
Khan, Asma & Arokkiaraj (2021). Challenges of reverse migration in India: a comparative study of internal and international migrant workers in the post-COVID economy
Kreuzera, Maria , Hans Mühlbacherb , Sylvia von Wallpach (2018). Home in the re-making: Immigrants' transcultural experiencing of home, Journal: Journal of Business Research - Volume 91, October 2018,  334-341.
Massey, D.S.J. Arango. G. Hugo, A. Kouaouci, and J.E. Taylor (1993). Theories of International Migration: A Review and Appraisal" Population and Development Review, 19(3):431-466.
Piras, R (2017). A long‐run analysis of push and pull factors of internal migration in Italy. Estimation of a gravity model with human capital using homogeneous and heterogeneous approaches. Papers in Regional Science, 96(3), 571-602.
Rajan, S. I., & Zachariah, K. C (2020). New Evidences from the Kerala Migration Survey, 2018. Economic and Political Weekly, 55(4).
Satadru Sikdar and Preksha Mishra (2020). Reverse Migration during Lockdown: A Snapshot of Public Policies, National Institute of Public Finance and Policy New Delhi, Working Paper No. 318.
Schuerkens, Ulrike (2005). “Transnational Migration and Social Transformations: A Theoretical Perspective”, Current Sociology, Vol. 57, No. 4, 575-557.
Sen, Sunanda (2022). Pandemic and the Reverse Migration of Labour in India, The site is maintained by the Economic Research Foundation, New Delhi.
Silverman, D (2013). Doing Qualitative Research: A Practical Handbook.
Zweig, David Tsai,&  Kellee S. Singh, ؛ Alwyn Didar (2021). Reverse entrepreneurial migration in China and India: The role of the state, World Development, Volume 138.