تحلیل اثربخشی سازه‌‌های تطبیق با تغییر اقلیم بر مدیریت پایدار آب در بخش فضای سبز تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌‌‌‌آموخته دکترای ترویج و آموزش کشاورزی از دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران

2 استاد گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران،ایران

3 استاد گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران ، تهران،ایران

10.22111/j10.22111.2022.6927

چکیده

فضای سبز به عنوان یکی از ارکان مهم در برنامه‌ریزی و مدیریت شهری، اثرات قابل توجهی در کنترل و بهبود تغییر اقلیم شهرها دارا می‌باشد و به عنوان یکی از بزرگترین مصرف‌کنندگان آب در شهرها محسوب می‌شود. لذا بکارگیری سازه‌های تطبیق با تغییر اقلیم در فضای سبز، در پایداری محیط شهری به ویژه مدیریت پایدار آب مؤثر خواهد بود. این پژوهش از نظر جهت‌گیری کاربردی، از لحاظ هدف، آزمون فرضیه و از نظر راهبرد، پیمایشی است. در پژوهش حاضر، جامعه آماری این تحقیق، کلیه کارشناسان فضای سبز شهر تهران بودند که تعداد کل آنان 1080 نفر بود و از این تعداد، 268 نفر به عنوان نمونه از طریق فرمول کوکران و روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. برای پاسخ به سؤالات تحقیق و بررسی اهداف تحقیق، پرسشنامه‌ای به عنوان ابزار اصلی تحقیق طراحی شد. برای تایید روایی ابزار اندازه‌گیری از سه نوع روایی ارزیابی تحت عنوان روایی محتوی، روایی همگرا و روایی واگرا استفاده شد که نتایج تحقیق نشان داد پرسشنامه از روایی مناسبی برخوردار است. همچنین، جهت تعیین پایایی پرسشنامه از دو معیار (ضریب آلفای کرونباخ و ضریب پایایی مرکب) بر طبق نظر فورنل و لارکر (1981) استفاده شد که در این پژوهش تمامی متغیرها از پایایی مناسبی برخوردار بودند. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از روش ‌معادلات ساختاری (SEM) به کمک نرم‌افزار Smart PLS3 صورت گرفت. یافته‌های تحقیق نشان‌دهنده‌ی آن است که سازه‌های باغبانی تطبیق با تغییر اقلیم با ضریب مسیر 447/0 تأثیر مثبت و معناداری بر بهینه سازی مصرف آب دارند، همچنین سازه‌های آموزشی تطبیق با تغییر اقلیم با ضریب مسیر 287/0 و سازه‌های اقتصادی تطبیق با تغییر اقلیم با ضریب مسیر 157/0بر بهینه سازی مصرف آب تأثیر مثبت و معناداری دارند، در حالی که سازه‌های سیاستگذاری تطبیق با تغییر اقلیم تاثیر معناداری بر بهینه سازی مصرف آب ندارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of the effectiveness of adaptation structures with climate change on sustainable water management in the green space of Tehran

نویسندگان [English]

  • Melika Rajaee 1
  • S.Mahmoud Hoseini 2
  • Iraj MalekMohammadi 3
3 Islamic Azad University, Science and Research Branch of Tehran
چکیده [English]

Green space as one of the important pillars in urban planning and management, has significant effects on controlling and improving climate change in cities and is considered as one of the largest water consumers in cities. This research is a test of hypothesis in terms of applied orientation, a hypothesis in terms of purpose and a survey in terms of strategy. In the present study, the statistical population of this study was all green space experts in Tehran with a total number of 1080 people and of these, 268 people were selected as a sample through Cochran's formula and simple random sampling method. To answer the research questions and review the research objectives, a questionnaire was designed as the main research tool. To confirm the validity of the measuring instrument, three types of evaluation validity were used under the headings of content validity, convergent validity and divergent validity. The research results showed that the questionnaire has a good validity. Data analysis was performed using Structural Equation (SEM) method. Findings show that horticultural structures adapting to climate change with a path coefficient of 0.447 have a positive and significant effect on optimizing water consumption, as well as educational structures adapting to climate change with a path coefficient of 0.287 And the economic structures of climate change adaptation with a path coefficient of 0.157 have a positive and significant effect on water consumption optimization, while climate change adaptation policy structures do not have a significant effect on water consumption optimization.

کلیدواژه‌ها [English]

  • climate change
  • sustainable water management
  • Green space
  • Tehran
اداره‌کل هواشناسی استان تهران. (1400). وضعیت آب‌وهوایی. قابل‌دسترس در:http://www.tehranmet.ir
اداره کل حفاظت محیط زیست تهران. (1400). موقعیت جغرافیایی استان تهران. قابل دسترسی در:https://tehran.doe.ir/portal/home
بحری، معصومه؛  احسان زاهدی (1395). بررسی اثرات تغییر اقلیم بر رژیم هیدورلیکی جریان سطحی رودخانه حوضۀ آبخیز ارازکوسه، نشریۀ تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی. سال شانزدهم. شمارۀ 42. صفحات 131-109. https://jgs.khu.ac.ir/article-1-2690-fa.html
رضازاده، آرش؛، داوری، علی (1393). مدل‌سازی معادلات ساختاری با نرم‌افزار PLS. سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی.
عیدی، اسماء؛ فاطمه کاظمیه؛ شاپور ظرفیان. (1399). شناسایی عوامل مؤثر بر مدیریت پایدار منابع آب کشاورزی از دیدگاه کشاورزان مطالعۀ موردی: گندمکاران روستاهای شهرستان مراغه، نشریۀ علیم پژوهشی دانش کشاورزی و تولید پایدار. جلد 30. شمارۀ 4. صفحات 326-311. https://sustainagriculture.tabrizu.ac.ir/article_12319.html
عقیلی‌نسب، سیده زهرا؛، مرجان محمدزاده؛ عبدالرسول حسین زارعی (1391). جایگاه فضای سبز در کنترل و بهبود تغییرات اقلیمی شهری. دومین کنفرانس برنامه‌ریزی مدیریت محیط‌زیست. https://civilica.com/doc/148051
قایدی، سهراب (1396). لزوم تغییر الگوی فضای سبز شهر اصفهان متناسب با شرایط آب‌وهوایی، چهارمین کنفرانس بین‌المللی برنامه‌ریزی و مدیریت محیط زیست. تهران. دانشکدۀ محیط‌زیست دانشگاه تهران. https://civilica.com/doc/589823
کرمی، لیلا؛ محمود علی محمدی؛ لیندا یادگاریان (1397). بررسی تأثیر اقلیم بر کیفیت شیمیایی آبخوان دشت ورامین با استفاده از نرم‌افزار GIS، مجلۀ سلما و محیط‌زیست. فصلنامۀ علمی پژوهشی انجمن علمی بهداشت محیط ایران. دورۀ یازدهم. شمارۀ دوم.  صفحات 260-249. https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?ID=352677
لشتی‌‌زند، مهران؛ کیانفر پیامنی؛ ایرج ویسکرمی (1393). بررسی الگوی مصرف آب‌های سطحی کشاورزی، مطالعۀ موردی: حوزۀ آبخیز هنام. مهندسی و مدیریت آبخیز، دورۀ 6. شمارۀ 4. صفحات 406-400. https://jwem.areeo.ac.ir/article_100822.html
متین‌خواه، سید حمید؛  اورنگی، مینا (1395). ضریب کارایی مصرف آب در چند گونۀ درختی و درختچه‌ای رایج در فضای سبز شهری به‌منظور طراحی فضای سبز متناسب با اقلیم خشک و نیمه‌خشک، دومین کنفرانس بین‌المللی اکولوژی و سیمای سرزمین. https://civilica.com/doc/547681
محمدپور، مریم؛ کامران زینال‌زاده؛ وحید رضاوردی‌نژاد؛ بهزاد حصاری. (1399). بررسی نوسانات آب زیرزمینی تحت‌تأثیر تغییر اقلیم و بهبود روش آبیاری (مطالعۀ موردی: دشت اهر). هیدروژئولوژی، سال پنجم. شمارۀ 2. صفحات 112-99. https://hydro.tabrizu.ac.ir/article_11037.html
ملایی، فریبا؛ سید محمود حسینی؛ سید یوسف حجازی؛ سید احمدرضا پیش‌بین (1400). شناسایی راهکارهای سازگاری کشاورزان با تغییر اقلیم برای بهره‌برداری پایدار از منابع آب بخش کشاورزی در خراسان جنوبی، نشریۀ علمی علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران. دورۀ 17. صفحات 117-105. https://www.iaeej.ir/article_130858.html
وب‌سایت مرکز آمار ایران. (1400). استان تهران. قابل‌دسترسی در: https://www.amar.org.ir/
Arunrat, Noppol; Nathsude Pumijumnong. (2015). The preliminary study of climate change impact onrice production and economic in Thailand. Asian Social Science, 11(15), 275-301.https://www.ccsenet.org/journal/index.php/ass/article/view/45067
Bevan, Luke D., Thomas Colley; Mark Workman. (2020). Climate change strategic narratives in the United Kingdom: Emergency, Extinction, Effectiveness. Energy Research & Social Science. 69 (23), 1-14. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2214629620301560
Bryan, Elizabeth., Temesgen T. Deressa., Glwadys Aymone Gbeibouo., Claudia Ringler. (2009). Adaptation to climate change in Ethiopia and South Africa: Options and constraints. Environmental Science & Policy, l2(4),4l3-426.https://www.ifpri.org/publication/adaptation-climate-change-ethiopia-and-south-africa
Chartzoulakis, Konstantions., Maria Bertaki. (2018). Sustainable water management in agriculture under climate change. Agriculture and Agricultural Science Procedia ,4, 88-98.https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2210784315000741
Chu Chen, Ying. (2018). Evaluating greenhouse gas emissions and energy recovery from municipal and industrial solid waste using waste-to-energy technology. Journal of Cleaner Production, 19. 262-269.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0959652618313027
Deligios, Paolo A. Chergia, Paola . Sanna, Gavino. Solinas, Stefania. Todde, Giuseppe. Narvarte, Luis. Ledda, Luigi. (2019). Climate change adaptation and water saving by innovative irrigation .management applied on open field globe artichoke. Science of the Total Environment. 649 , 461-472.https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0048969718333205
FAO. (2016).Climate change and food security: risk and responses. Available at: http://www.fao.org/3/a-i5188e.pdf
Fornell Claes., David F. Larcker. (1981) Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research 1981; 18(1): 39-50.  https://www.jstor.org/stable/3151312
Goli, Imaneh., Maryam Omidi Najafabadi,, Farhad Lashgarara. (2020). Where are We Standing and Where Should We Be Going? Gender and Climate Change Adaptation Behavior. Journal of Agricultural and Environmental Ethics. 33, 187-218.https://link.springer.com/article/10.1007/s10806-020-09822-3
Harper, Sherilee L. Carlee Wright., Stephanie Masina., Shaugn Coggins. (2020). Climate change, water, and human health research in the Arctic. Water Security. 10.1-10.https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S246831242030002X
Huang, zhongwei., Mohamad Hejazi., Qiuhong Tang., Chris R. Vernon., Yaling Liu., Min Chen., Kate Calvin (2019). Global agricultural green and blue water consumption under future climate and land use changes. Journal of Hydrology. 57, 242-256.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S002216941930383X
Hassan, Rashid M., Charles Nhemachena. (2008) Determinants of african farmers’ strategies for adapting to climate change: Multinomial choice analysis. African Journal of Agricultural and Resource Economics, 2(l), 83-104.https://econpapers.repec.org/article/agsafjare/56969.htm
Klass, Dua K. S. Y. Imteaz, Monzur A. Sudiayem, Ika. Klaas, Elkan M. E. Klass, Eldav C.(2020).  Assessing climate changes impacts on tropical karst catchment: Implications on groundwater resource sustainability and management strategies. Journal of Hydrology. 582, 1-14. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0022169419311618
Li, Xue., Yue Zhao., Chunli Shi., Aian Sha., Zhong-liang Wang., Yuqiu Wang. (2016). Application of Water Evaluation and Planning (WEAP) model for water resources management strategy estimation in coastal Binhai New Area, China. Ocean & Coastal Management, 106, 97-109.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0964569115000253
Luber, G., Michael McGeehin. (2008). Climate change and extreme heat events. American. Journal of Preventive Medicine, 35, 429-435. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0749379708006867
Madani Kaveh. (2014). Water management in Iran: what is causing the looming crisis? Journal Environment Study Science, 4(23). 315-328.https://link.springer.com/article/10.1007/s13412-014-0182-z
Juana, James., Zibanani Kahaka., Francis Okurut. (2013). Farmers Perceptions and Adaptations to Climate Change in Sub-Sahara Africa: A Synthesis of Empirical Studies and Implications for Public Policy in African Agriculture. Journal of Agricultural Science: 5(4).1-16.https://www.ccsenet.org/journal/index.php/jas/article/view/23791
Wetzels, M. Odekerken-Schroder, G. Van Oppen, C. (2009). Using PLS Path Modeling for Assessing Hierarchical Construct Models: Guidelines and Empirical Illustration. MIS Quarterly. 33(1), 177-195.https://www.jstor.org/stable/20650284