تحلیل و ارزیابی شاخصهای عمران شهری در ایران مطالعه موردی: شهرهای استان کهگیلویه و بویراحمد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌‌ریزی شهری، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

10.22111/j10.22111.2022.6916

چکیده

توزیع فضایی منصفانه خدمات و زیرساخت‌های عمران شهری یکی از مهمترین نشانه‌های عدالت اجتماعی در شهرهای مختلف به شمار می‌آید. در این پژوهش شاخص‌های عمران شهری و شاخص‌های مرتبط با خدمات شهری در شهرهای استان کهگیلویه و بویراحمد مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته است. داده‌های مورد نیاز پژوهش از طریق سالنامه‌های آماری و سرشماری‌های عمومی نفوس و مسکن استان‌ کهگیلویه و بویراحمد جمع ‌آوری شده است. با استفاده از شاخص انتخاب ارجحیت(PSI) نابرابری‌های بین شهرهای هفده گانه استان مورد تحلیل قرار گرفته است. با استفاده از وزن به دست آمده در ادامه ماتریس نرمال وزنی شاخص‌های مورد بررسی طراحی شده است. میزان امتیاز شاخص انتخاب ارجحیت برای شهرهای مورد بررسی استان محاسبه شده است. بیشترین امتیاز شاخص انتخاب ارجحیت به شهر یاسوج اختصاص یافته است و شهر دوگنبدان با میزان امتیاز (0.62886) و شهر دهدشت با میزان امتیاز (0.36086) در رتبه‌های دوم و سوم قرار دارند. شهر چیتاب با کسب امتیاز (0.02137) در رتبه هفدهم و رتبه آخر قرار گرفته است. با استفاده از شاخص انتخاب ارجحیت به سطح بندی شهرهای استان کهگیلویه و بویراحمد از منظر دسترسی به خدمات عمران شهری در چهار سطح مبادرت شده است. شهرهای یاسوج، دوگنبدان و دهدشت در سطح اول قرار دارند. در سطح دوم شهرهای سی سخت و چرام قرار گرفته اند. شهرهای باشت، لنده، مارگون و لیکک در سطح سوم قرار دارند. نهایتاً در سطح چهارم شهرهای سوق، قلعه رئیسی، مادوان، پاتاوه، سرفاریاب، لوداب، دیشموک و چیتاب قرار گرفته‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of urban development indices by using Preference selection index (psi) (Case study: cities in kohgiluyeh and boyer ahmad province)

نویسنده [English]

  • Mahmoud Akbari
چکیده [English]

Fair distribution of services and infrastructure of urban development is one of the most important signs of social justice in different cities. In this study, urban development indicators and indicators related to urban services in Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad cities have been studied and evaluated. The data required for the study were collected through statistical yearbooks and general population and housing censuses in Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Provinces. Bu using the Preference Selection Index (PSI), inequalities between the seventeen cities of the province has been analyzed. Using the weight obtained, the normal weight matrix of the studied indicators is designed. The score of the priority selection index for the cities under study in the province has been calculated. The highest score of the Preference selection index is assigned to the city of Yasuj, and the city of Dogonbadan with a score of 0.62886 and the city of Dehdasht with a score of 0.36086 are in the second and third ranks. The city of Chitab is ranked 17th and last with a score of 0.02137. Using the Preference selection index, Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad cities have been ranked in four levels in terms of access to urban development services. The cities of Yasuj, Dogonbadan and Dehdasht are in the first level. At the second level are the cities of Sisakht and Choram. The cities of Basht, Lende, Margon and Likak are in third place. Finally, in the fourth level, the cities of Sough, Qala-e Raisi, Madvan, Pataveh, Sarfaryab, Lodab, Dishmuk and Chitab are located.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Urban Development. Preference Selection Index
  • Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Provinces
اکبری، محمود (1400). به‌کارگیری تکنیک کوداس به‌منظور سنجش زیرساخت‌‌های شهری در کلان‌شهرهای ایران، فصلنامۀ تحقیقات جغرافیایی. شمارۀ  36. (141). صفحات 252-243. https://georesearch.ir
اکبری، محمود (1394). تحلیل فضایی شاخص‌‌های توسعة آموزشی در مناطق شهری و روستایی کهگیلویه و بویراحمد، مجلۀ جغرافیا و آمایش شهری- منطقه‌‌ای. شماره 15. دانشگاه سیستان و بلوچستان. زاهدان. صفحات 84-69. https://gaij.usb.ac.ir/article_2072_5fee158ab0a23f2a979a0e6ff66ce864.pdf
سالنامۀ آماری استان کهگیلویه و بویراحمد (1398). سازمان مدیریت و برنامه‌‌ریزی استان استان کهگیلویه و بویراحمد، یاسوج. https://kb.mporg.ir/86578888
Ahuja,V(2014).Urbanization & Urban Infrastructure Management Indian Scenario, Conference Paper, November 2014. https://www.researchgate.net/publication/270157007
Ali, B., Debnath, P., Anwar, T. (2021). Inequalities in utilisation of maternal health services in urban India: Evidences from national family health survey-4, Clinical Epidemiology and Global Health, 10 (100672), 1-7. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2213398420302426
Colavitti A. M., Floris, A., & Serra, S. (2020). Urban Standards and Ecosystem Services: The Evolution of the Services Planning in Italy from Theory to Practice, Sustainability, 12(2434), 1-20.  https://www.mdpi.com/2071-1050/12/6/2434
Collier, P. Venables,A.J.(2016). Urban infrastructure for development, Oxford Review of Economic Policy, Volume 32, Number 3, 2016, PP.391-409. https://academic.oup.com/oxrep/article-abstract/ 32/3/391/1745327?redirectedFrom=fulltext
Calderon, C. A. Serven, L. (2004). The effects of infrastructure development on growth and income distribution, Policy Research Working Paper, No. 3400, Washington DC: World Bank.  https://openknowledge.worldbank.org/handle/10986/14136
Démurger, S. (2001). Infrastructure development and economic growth: An explanation for regional disparities in China? Journal of Comparative Economics, 29(1), PP.95-117. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0147596700916937
Gramlich, E. M. (1994). Infrastructure investment: A review essay, Journal of Economic Literature, 32(3), PP.1176-1196. https://www.jstor.org/stable/2728606?seq=1
Easterly, W. Rebelo, S. (1993). Fiscal Policy and Economic Growth, Journal of Monetary Economics, 32, PP.417-58. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/030439329390025B
Guida, C. Caglioni, M. (2020). Urban accessibility: The paradox, the paradigms and the measures. A scientific review, Tema - Journal of Land Use, Mobility and Environment, 13(2), 149-168.  https://www.researchgate.net/publication/343994865
Guida, C. Carpentieri, G. (2021). Quality of life in the urban environment and primary health services for the elderly during the Covid-19 pandemic: An application to the city of Milan (Italy), Cities, 110(103038), 1-15. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33262550/
Jones, H. Cummings, C. and Nixon, H. (2014). Services in the city Governance and political economy in urban service delivery, Overseas Development Institute, London. https://www.odi.org/sites/odi.org.uk/files/odi-assets/publications-opinion-files/9382.pdf
Jones, H., Clench, B. and Harris, D. (2014). The Governance of Urban Service Delivery in Developing Countries: Literature Review, London: Overseas Development Institute. https://www.academia.edu/35222450
Kim, B. (2006). Infrastructure Development for the Economic Development in Developing Countries: Lessons from Korea and Japan, GSICS Working Paper Series, Graduate School of International Cooperation Studies, Kobe University. https://www.researchgate.net/publication/29688336
Lee, J., Miller, H. J (2018). Measuring the impacts of new public transit services on space-time accessibility: An analysis of transit system redesign and new bus rapid transit in Columbus, Ohio, USA. Applied Geography, 93, 47-63. https://www.worldtransitresearch.info/research/6866/
Saxena, A (2001). Monitoring of urban infrastructural in cities, and its fringe areas through remote sensing, confrences of remote sensing, singapore, PP.1-18. https://pdfs.semanticscholar.org/5cd4/08a7de52be3ce69ad3700303fadc14f41598.pdf
Singh, R. B (2014). Urban Development Challenges, Risk and Resilience in Asian Mega Cities, Tokyo: Springer. https://www.springer.com/gp/book/9784431550426
Pravitasari, A. E. (2015), Study on impact of urbanization and rapid urban expansion in java and jabodetabek megacity, Indonesia, Kyoto University Research Information Repository, Kyoto University. https://www.researchgate.net/publication/303859966
Scott, R., Scott, P., Hawkins, P., Blackett, I., Cotton, A., & Lerebours, A (2019). Integrating Basic Urban Services for Better Sanitation Outcomes, Sustainability, 11(6706), 1-17. https://www.mdpi.com/2071-1050/11/23/6706
Vlahov, D. Galea, S. Gibble, E. Freudenberg, N (2005). Perspectives on Urban health condition and population health, Cadernos de Saude public, 21. https://www.scielo.br/scielo.php?pid=S0102-311X2005000300031&script=sci_arttext
Yeh, A. G. O. (2002), urban form and density in sustainable development, Centre of Urban Planning and Environmental Management, The University of Hong Kong. https://www.urbandensity.org/urban-form-and-density-sustainable-development
Yin, J., Su, B., Fan, C., & Li, Q. (2020), Location of the public service facilities in an urban comprehensive park using a multi-hierarchy and multi-constrained configuration model,Journal of Urban Management,9,205-215. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2226585619302833
Wesołowska, J. (2016). Urban infrastructure facilities as an essential public investment for sustainable cities-indispensable but unwelcome objects of social conflicts, Case study of Warsaw, Poland, 2nd International Conference "Green Cities - Green Logistics for Greener Cities", 2-3 March 2016, Szczecin, Poland.  https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2352146516306664
Yoshida, T. (2000). Japan’s Experience in Infrastructure Development and Development Cooperation, JIBC Review, No.3, PP.62-92. https://www.jica.go.jp/jica-