تحلیل قابلیت بازساخت فضایی کارآفرینی گردشگری در توسعۀ نواحی روستایی مورد: بخش سامن شهرستان ملایر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ‌‌ارشد جغرافیا و برنامه‌‌ریزی گردشگری، دانشگاه لرستان، خرم‌‌آباد، ایران

2 استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، گروه جغرافیا، دانشگاه لرستان، خرم‌‌آباد، ایران

3 استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، گروه جغرافیا، دانشگاه لرستان، خرم‌‌آباد، ایران

چکیده

در اقتصاد جهانی بی‌مرز امروز، مکان‌ها در نقش بازیگران جدید، در صحنه بین‌المللی عمل می‌کنند. جهانی شدن اقتصاد و تشدید سرعت تغییرات فن‌آوری دو نیروی مهم در رقابت‌های مکانی بسترهای جغرافیایی بوده که برای مواجه با چالش‌های رقابتی و محیطی حاصل از آن، وجود افرادی خلاق، ریسک‌پذیر و آگاه به فرصت‌های محیطی در عرصه‌های اقتصادی سرزمینی، ضروری می‌نماید. از سوی دیگر، افزایش اهمیت کسب و کارهای گردشگری در تنوع‌بخشی اقتصادی و پایداری معیشتی بویژه در جوامع محلی سبب شکل‌گیری فرصت‌های مختلف اقتصادی برای پاسخگویی به این نیازها شده است، توجه به فعالیت‌های گردشگری نوآورانه در چارچوب توسعه کارآفرینی نواحی روستایی یکی از مهمترین این فرصت‌هاست. از این‌رو، مقاله حاضر به بررسی فضای کارآفرینی گردشگری بخش سامن شهرستان ملایر با هدف تحلیل قابلیت بازساخت فضایی کارآفرینی گردشگری در توسعه نواحی روستایی پرداخت؛ روش پژوهش توصیفی‌ـ‌ تحلیلی با فن پیمایشی و از نوع کاربردی بود. صاحبان کسب و کار مبل و منبت، به تعداد 100 نفر جامعه آماری این پژوهش را تشکیل دادند و به دلیل محدود بودن تعداد آنان از روش نمونه‌گیری سرشماری استفاده شد. ابزار اندازه-گیری پرسشنامه‌ای بود که پایایی آن با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ برای متغیر کارآفرینی گردشگری 98/0 محاسبه شد، که بیانگر مناسب بودن ابزار پژوهش بود. تحلیل داده‌ها در محیط نرم‌افزار SPSS20 انجام گرفت. یافته‌ها نشان داد کارآفرینی گردشگری (مبل و منبت) در 90 درصد از نواحی روستایی دارای وضعیتی نسبتاً مطلوب بوده و سطح رشد فعالیت‌های اقتصادی کارآفرینی گردشگری را در منطقه منجر شده است. طبق نتایج روستاهای دهنو و دهنوآورزمان دارای قابلیت بازساخت فضایی کارآفرینی و تبدیل شدن به مکان‌های تجاری بزرگتر هستند. همچنین، نتایج آزمون مقایسه میانگین‌ها نشان داد بین ادراک کارآفرینان با سطح تحصیلات مختلف از نظر عوامل مؤثر بر بازساخت فضایی کارآفرینی گردشگری مبل و منبت تفاوت معنی‌داری در سطح یک درصد خطا (99 درصد اطمینان) وجود دارد

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of Spatial Reconstruction Capacity of Tourism Entrepreneurship in Rural Area Development (Case study; Samen district of Malayer county)

نویسندگان [English]

  • Abass Roozbahani 1
  • Horieh Moradi 2
  • Hamed Abassi 3
1
2 Assistant Professor of Geograghy Department, Lorestan University
3 Assistant Professor of Geograghy Department, Lorestan University, Khorramabad, Iran
چکیده [English]

 
In today's borderless global economy, on the international stage, places act as new actors. Globalization of the economy and increasing the technological changes pace are two important forces in geographic location competition which is essential to have people with the following characteristics: creativity, risk-taking and awareness of environmental opportunities in the field of land economy. On the other hand, the increasing importance of tourism businesses in economic diversification and livelihood sustainability, especially in local communities, has created various economic opportunities to meet these needs. Consideration of innovative tourism activities in the context of rural entrepreneurship development is one of the most important opportunities. Therefore, the present article investigates the tourism entrepreneurship space in the Saman District of Malayer County with the aim of analyzing the spatial reconstruction capability of tourism entrepreneurship in rural areas development. The method of this study was descriptive-analytical and applied. The statistical population of the study consisted of 100 furniture and carpentry business owners. A questionnaire was used to measure the reliability of the questionnaire ، using Cronbach's alpha test for tourism entrepreneurship variable (0.98). Data analysis was performed in SPSS 20 software. Findings showed that tourism entrepreneurship (sofa and inlay) was relatively favorable in 90% of rural areas and led to the growth of tourism entrepreneurship economic activities in the region. According to the results, the villages of Dehno and Dehnoavarzaman are capable of entrepreneurship spatial reconstruction and become larger business locations. Also, the results of the means comparison test showed that there is a significant difference (p <0.01) between the perception of entrepreneurs with different educational levels in terms of factors affecting the spatial reconstruction of entrepreneurship.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Spatial reconstruction
  • Tourism entrepreneurship
  • Rural tourism
  • Small and medium-sized enterprises (SME)
  • Samen district of Malayer county
استانداری همدان (1395). خوشۀ مبل و منبت در استان همدان، قابل‌دسترس در سایت:
بیات، ناصر؛ سیدعلی بدری (1396). تحلیل ادراک ساکنان محلی از اثرات گردشگری روستایی شهرستان ملایر مورد: روستاهای حوضۀ آبریز رودخانۀ کُلانT فصلنامۀ اقتصاد فضا و توسعۀ روستایی. جلد 6. ویژه‌نامۀ گردشگری (زمستان 1396).
https://serd.khu.ac.ir/article-1-2976-fa.html
پاسبان، فاطمه (1383). نقش زنان کارآفرین در توسعۀ روستایی کشورهای درحال‌توسعه، مجموعه مقالات کنگرۀ توسعۀ روستایی. چالش‌‌‌ها و چشم‌‌اندازها. تهران. مؤسسۀ عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌‌ریزی.
https://chawosh.org/5045/
دراکر، پیتر اف (1378). دانش نوآوری، ترجمۀ علی چیت‌ساز. توسعة مدیریت. شمارۀ 9. سال هفتم.
http://irmf.ir/
خبرگزاری جمهوری اسلامی (1398). جهان پیشِ‌‌‌روی شهر ملی منبت، قابل‌دسترس در سایت:
رستمی، فرحناز؛ تهمینه احسانی‌‌فر (1397). پیشران‌‌های توسعۀ کارآفرینی گردشگری روستایی، مجلۀ کارآفرینی در کشاورزی. دورۀ 5. شمارۀ 2. صفحات 82ـ71.
https://jead.gau.ac.ir/article_4364.html
رکن‌‌الدین‌افتخاری، عبدالرضا؛ مهدی پورطاهری؛ نفیسه فضلی (1393). تحلیل عوامل مؤثر در توسعۀ کارآفرینی گردشگری روستایی، برنامه‌‌‌ریزی و توسعۀ گردشگری. سال سوم. شمارۀ 8. صفحات 107-87.
https://tourismpd.journals.umz.ac.ir/article_664.html
سجاسی‌‌قیداری، حمدالله؛ عبدالرضا رکن‌‌الدین افتخاری؛ داوود مهدوی (1395). توسعۀ پایدار کارآفرینی گردشگری با تأکید بر مناطق روستایی،  تهران. انتشارات سمت. چاپ اول. 354 صفحه.
سجاسی‌‌‌قیداری، حمدالله، عبدالرضا رکن‌‌الدین افتخاری؛ مهدی پورطاهری؛ عادل آذر (1393). الگوی توسعۀ کارآفرینی اکوتوریسم در مناطق روستایی (مطالعۀ موردی: رود درّه‌‌های گردشگری استان تهران)، پژوهش‌‌های جغرافیای انسانی. دورۀ 46. شمارۀ 2. پیاپی 88. صفحات 292ـ273.
https://jhgr.ut.ac.ir/article_51564.html
شاطریان، محسن؛ زهرا منتصری؛ صدیقه کیانی؛ یونس غلامی (1398). سطح‌‌بندی توسعۀ گردشگری روستاهای بخش برزک در شهرستان کاشان، فصلنامۀ اقتصاد فضا و توسعۀ روستایی. سال هشتم. شمارۀ دوم. پیاپی 28. صفحات 114ـ95.
https://serd.khu.ac.ir/article-1-3319-fa.html
طوسی، رمضان؛ علیرضا جمشیدی؛ احمد تقدیسی (1393). کارآفرینی روستایی و تعیین عوامل مؤثر بر آن (مطالعة موردی: روستاهای شهرستان مینودشت)، فصلنامۀ پژوهش و برنامه‌‌ریزی روستایی. سال سوم. شمارۀ 8. صفحات 11ـ1.
غنیان، منصور؛ فضیله خانی؛ لیلا بقایی (1390). ارزیابی فضای کارآفرینی در گردشگری روستایی (مطالعۀ موردی: منطقۀ اورامان)، فصلنامۀ پژوهش‌‌های روستایی. سال دوم. شمارۀ سوم. صفحات 123-99.
https://jrur.ut.ac.ir/article_23689.html
کریم‌‌زاده، حسین (1389). مدلسازی فضایی فرصت‌‌های کارآفرینی با تأکید بر بخش گردشگری در نواحی روستایی مطالعۀ موردی: نواحی روستایی شهرستان ورزقان، رسالۀ دکتری. دانشکدۀ جغرافیا. دانشگاه تهران.
کوراتکو، دانلد اف؛ هاجتس، ریچارد ام  (1387). نگرشی معاصر بر کارآفرین، ترجمه: ابراهیم عامل محرابی و محسن تبرائی. تهران. انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد. چاپ دوم. صفحات 67-63.
مرادی، حوریه (1395). طراحی الگوی مناسب کارآفرینی در نواحی روستایی شهرستان کرمانشاه، رسالۀ دکتری. دانشکدۀ علوم جغرافیایی. گروه جغرافیای انسانی. دانشگاه خوارزمی تهران.
مرکز آمار ایران (1395). نتایج تفصیلی سرشماری عمومی نفوس و مسکن فرهنگ آبادی‌‌های کشور، استان همدان. شهرستان ملایر.
مطیعی‌‌لنگرودی، سیدحسن؛ محمود مرادی (1384). جایگاه صنایع در فرایند صنعتی‌‌سازی و توسعۀ روستایی بخش مرکزی شهرستان بیرجند، فصلنامۀ پژوهش‌‌های جغرافیایی. شمارۀ 53. صفحات 67-63.
https://jrg.ut.ac.ir/article_17762.html
مطیعی‌لنگرودی، حسن؛ ابراهیم شمسایی (1390). توسعۀ کشاورزی پایدار، انتشارات دانشگاه تهران.
مقیمی، سیدمحمد (1383). کارآفرینی و عوامل محیطی مؤثر بر آن، مجلۀ فرهنگ مدیریت. سال 2. شمارۀ 5. صفحات 107-77.
https://www.sid.ir/paper/458209/fa
نیک‌‌رفتار، طیبه؛ زهرا نصرتی‌‌فر (1396). تحلیل فرصت‌‌های کارآفرینی در گردشگری روستایی استان البرز، فصلنامۀ اقتصاد فضا و توسعۀ روستایی. جلد 6. ویژه‌نامۀ گردشگری (زمستان 1396). صفحات 58ـ45.
https://serd.khu.ac.ir/article-1-2975-fa.html
ویکی‌‌‌پدیا (1397). ملایرـ ویکی‌‌پدیا دانشنامۀ آزاد حاج‌آقا گنبدی ملایر. قابل‌دسترس در سایت:
هزارجریبی، جعفر (1384). کارآفرینی، انتشارات پژوهشکدۀ امور اقتصادی. چاپ اول.
 
References
Heilig, K and Gerhard, M (2002). European Rural Development, International Institute for Applied Systems Analysis٫Luxemburg٫Austria
https://pure.iiasa.ac.at/6771/1/IR-02-014.pdf
Blanke, Jenifer (2009). The Travel & Tourism Competitiveness Report is published by the World Economic Forum within the framework of the Global Competitiveness Network and the Industry Partnership Programmers for Aviation, Travel and Tourism.
https://www3.weforum.org/docs/WEF_TT_Competitiveness_Report_2013.pdf
Horner, S. and Swarbrooke, J ( 2012). International Cases in Tourism Management, Routledge.
https://www.taylorfrancis.com/books/mono/10.4324/9780080473116/international-cases-tourism-management-susan-horner-john-swarbrooke
Shane, Scoot .Andrew, Edwin A.  and Locke, Christopher J. Collins (2003). Entrepreneurial motivation, Human Resource Management Review, No.13, 257-279.
https://www.scirp.org/%28S%28vtj3fa45qm1ean45vvffcz55%29%29/reference/referencespapers.aspx?referenceid=2894699
Sharpley, R (2007). Flagship Attractions and Sustainable Rural Tourism Development: The Case of the Alnwick Garden, England, Journal of Sustainable Tourism, 15:2, 125-143
https://www.researchgate.net/publication/45637024_Flagship_Attractions_and_Sustainable_Rural_Tourism_Development_The_Case_of_the_Alnwick_Garden_England
Smith, A. et al (2002). Embedding new entrepreneurship programs in UK higher education institution, Education + Training 8. 555-567.
https://www.researchgate.net/publication/235294226_Embedding_New_Entrepreneurship_Programmes_in_UK_Higher_Education_Institutions_Challenges_and_Considerations
Steiner, Artur, Cleary, Jen (2014). What are the Features of Resilient Businesses? Exploring the Perception of Rural Entrepreneurs. Journal of Rural and Community Development. Vol. 9, No.3. 1-20.
https://web.archive.org/web/20200506075707/https://researchonline.gcu.ac.uk/ws/files/24325206/1125_3194_1_PB.pdf
Williams, S (2009). Tourism Geography: A New Synthesis, Taylor & Francis.