شناسایی بازیگران کلیدی اکوسیستم کارآفرینی گردشگری روستایی و تحلیل استراتژیک الگوی رفتار آن‌ها با استفاده از رویکرد آیندهپژوهی نمونۀ موردی: شهرستان جیرفت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

چکیده

اکوسیستم کارآفرینی گردشگری، مفهومی سیال و چندبُعدی است و شناخت آن نیازمند توجه به ابعاد همه‌جانبه است. هدف از این مطالعه ارائۀ الگوی رفتاری بازیگران اکوسیستم کارآفرینی گردشگری روستایی با رویکرد مبتنی‌بـر آینده‌پژوهی است. در وهلۀ اول به شناسایی بازیگران کلیدی اکوسیستم کارآفرینی گردشگری روستایی پرداخته شد و سپس الگوی رفتاری آن‌‌ها نسبت‌به استراتژی‌های توسعۀ کارآفرینی گردشگری، توسط کارشناسان خبره مورد تحلیل قرار گرفت. روش این پژوهش ازنظر جهت‌گیری، از نوع کاربردی با صبغۀ کیفی و دارای استراتژی پیمایشی است؛ بنابراین ضمن مرور و تحلیل مبانی نظری، با مراجعه به اسناد کتابخانه‌‌ای، اقدام به تهیۀ پرسشنامۀ خبره‌محور شده است. جامعۀ آماری آن را 25 نفر از نخبگان اجرایی و دانشگاهی در شهرستان جیرفت تشکیل می‌‌دهد. بدین منظور با استفاده از تکنیک تحلیل بازیگران و ابزار شبیه‌‌سازی برنامه‌‌ریزی استراتژیک به نام مکتور (MACTOR)، میزان تأثیرگذاری بازیگران کلیدی حوزۀ کارآفرینی گردشگری روستایی شهرستان جیرفت بر یکدیگر و میزان تأثیرپذیری آن‌‌ها از یکدیگر و همچنین موضع هر یک از بازیگران در برابر اهداف (ماتریس‌های بازیگر بازیگر و بازیگراهداف) مشخص شد. در کل، شش بازیگر کلیدی تشخیص داده شد. بیشترین اصرار بازیگران بر استراتژی‌هایی نظیر بهره‌برداری از نیروهای انسانی بومی با توجه به وجود ظرفیت‌های مناسب در بخش گردشگری روستایی و نیازهای پاسخ داده نشده و کمترین آن، شفاف‌سازی کسب‌وکارها و جلوگیری از تخریب منابع طبیعی از طریق اعتبارات اختصاص یافته و سیاست‌های تشویقی و تنبیهی (S5) است. نتیجۀ این پژوهش در کمک به شناخت الزامات و توانمندی‌های بازیگران در پرورش و توسعۀ اکوسیستم گردشگری روستایی برای مدیران و تصمیم‌گیران این صنعت بسیار مؤثر خواهد بود.
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Identifying the key Players of the Rural Tourism Entrepreneurship Ecosystem and Strategic Analysis of Their Behavior Pattern Using the Future Research Approach Case example: Jiroft township

نویسندگان [English]

  • Seyed Reza Hoseini Kohnouj 1
  • Hamdollah Sojasi Gheidari 2
1 Ph. D of Geography and Rural Planning, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
2 Associate Professor of Geography and Rural Planning, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
چکیده [English]

 
The ecosystem of tourism entrepreneurship is a fluid and multidimensional concept, and its recognition requires attention to all aspects. The purpose of this study is to present a behavioral model of the actors of the rural tourism entrepreneurship ecosystem with an approach based on the future research approach. In the first place, the key players of the rural tourism entrepreneurship ecosystem were identified, and then their behavioral patterns were analyzed by expert experts regarding tourism entrepreneurship development strategies. In terms of orientation, the method of this research is of an applied type with a qualitative aspect and a survey strategy. Its statistical population consists of 25 executive and academic elites in Jiroft city. For this purpose, by using the actor analysis technique and the strategic planning simulation tool called MACTOR, the degree of influence of the key players in the field of rural tourism entrepreneurship in Jiroft city on each other and the degree of their influence on each other, as well as the position of each of Actors against goals (actor-actor and actor-goals matrices) were identified. A total of six key actors were identified. The most insistence of actors on strategies such as the exploitation of local human forces due to the existence of suitable capacities in the rural tourism sector and unanswered needs, and the least on clarifying businesses and preventing the destruction of natural resources through allocated credits and incentive and punitive policies (S5) is.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • strategy
  • entrepreneurship
  • Rural tourism
  • key actors
  • Futurology
اکبری‌سامانی، ناهید؛ سیدعلی بدری؛ محمدرضا رضوانی (1399). ارزیابی اکوسیستم کارآفرینی گردشگری روستایی (مورد مطالعه: استان تهران)، فصلنامه پژوهش‌های روستایی. دوره 11. شماره 3. صفحات 575-556.
بیات، ناصر؛ سیدعلی بدری؛ محمدرضا رضوانی؛ حسنعلی فرجی سبکبار (1393). فرا تحلیلی بر مطالعات گردشگری روستایی در ایران: پژوهشی در چارچوب روش‌شناسی کیو، مجله پژوهش و برنامه‌ریزی روستایی. دوره 3. شماره 3. صفحات 99-85.
تقوایی‌یزدی، مریم؛ قاسم صادقی (1394). کاربرد آینده‌پژوهی در ایجاد فرصت شغلی کارآفرینانه، نخستین کنفرانس بین‌المللی مدیریت و کارآفرینی. تهران. مرکز همایش‌های توسعه ایران.
حسینی‌کهنوج، سیدرضا؛ حمدالله سجاسی‌قیداری؛ علی‌اکبر عنابستانی؛ علی شهدادی (1400). شناسایی چالش‌های اثرگذار بر توسعه اکوسیستم کسب‌وکارهای گردشگری با استفاده از رویکرد پدیدارشناسی، فصلنامه برنامه‌ریزی و آمایش فضا. دوره 25. شماره 4. صفحات 112-71.
حیدری، محسن؛ بدیع‌زاده، علی؛ کامبز حیدرزاده (1399). طراحی مدل توسعه اکوسیستم کارآفرینی در مناطق مرزی (مورد مطالعه استان کردستان)، فصلنامه علوم مدیریت ایران، دوره 15. شماره 57. صفحات 59-29.
رستمی قبادی، فرحناز؛ تهمینه احسانی‌فر (1397). پیشران‌های توسعه کارآفرینی گردشگری روستایی، نشریه کارآفرینی در کشاورزی. دوره 5، شماره 2. صفحات 82-71.
رحیمی، مریم؛ مرتضی ملکی‌مین‌باش‌رزگاه (1401). طراحی الگوی اکوسیستم بازاریابی بین‌المللی برای صنعت تولید و فرآوری پسته در ایران راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی، دوره 9. شماره 17. صفحات 45-35.
رضوانی، محمدرضا؛ مهدیه صباغ‌پورآذریان؛ سعید شفیعا (1396). نقش بازیگران کلیدی در حکمروایی گردشگری الکترونیکی در ایران، نشریه مطالعات مدیریت گردشگری. دوره 12. شماره 40. صفحات 82-41.
رمضانی‌نژاد، رحیم؛ محمدرضا برومند؛ فاطمه احمدی (۱۳۹۷). اکوسیستم کارآفرینی: رویکردی جدید برای توسعه کارآفرینی در ورزش، نشریه پژوهش‌های معاصر در مدیریت ورزشی. دوره 8. شماره 16. صفحات ۲۹-۴۰.
سخدری، جواد؛ ملیحه شهریاری؛ جهانگیر یدالهی فارسی (1402). ارائه مدل توسعه اکوسیستم کارآفرینی روستایی (با تأکید بر اقامتگاه‌های بوم‌گردی روستاهای هدف گردشگری استان خراسان رضوی)، نشریه مطالعات اجتماعی گردشگری. دوره 11. شماره 1. صفحات 169-194.
علیزاده، ندا؛ علیرضا نیکویی؛ حمیدرضا مختاری (۱۳۹۸). تحلیل محتوای مؤلفه‌های تشکیل‌دهنده اکوسیستم کارآفرینی، نشریه کارآفرینی در کشاورزی. دوره 5. شماره 4. صفحات 104-89.
قدیری‌معصوم، مجتبی؛ سیدحسن  مطیعی لنگرودی؛ محمدرضا زالی؛  علی غلامی (۱۳۹۹). مرور نظام‌مند و فراتحلیل کیفی پژوهش‌های اکوسیستم کارآفرینی، فصلنامه پژوهش‌های جغرافیای انسانی. دوره 52. شماره 113. صفحات ۱۰۸۳-۱۱۰۲.
قمبرعلی، رضوان؛ حسین آگهی؛ امیرحسین علی‌بیگی؛ کیومرث زرافشانی (۱۳۹۳). راهبرد اکوسیستم کارآفرینی: پارادایم جدید توسعه کارآفرینی، نشریه کارآفرینی در کشاورزی.  دوره اول. شماره 3. صفحات ۲۱-۳۸.
قنبری‌موحد، رضوان (1401). واکاوی اکوسیستم کارآفرینی کشاورزی در شهرستان کرمانشاه، نشریه پژوهش‌های کارآفرینی. دوره اول. شماره 1. صفحات 86-67.
کارشناس، عباسعلی؛ نیما گروسی‌مختارزاده (۱۳۹۷). بررسی دوگونه سرمایه‌گذار و رشددهنده به‌عنوان بازیگران کلیدی اکوسیستم کارآفرینی، فصلنامه رشد فناوری. سال 15. شماره 57. صفحات 13-1.
محمدی، اکبر؛ مهدی صدقیانی؛ میلاد یدالهی؛ امیر البدوی (۱۳۹۷). شناسایی بازیگران کلیدی در توسعه اکوسیستم نوآوری صنعت پایین‌دست پتروشیمی ایران، فصلنامه رشد فناوری. دوره 14. شماره 54. صفحات 45-36.
محمدی، مهدی؛ سعید خزایی؛ محمدحسن مبارکی؛ سعید رضایی‌طرقی  (۱۳۹۳). آینده‌پژوهی فردی کارآفرینان: از خودانگاره به خودنگاره، فصلنامه چشم‌انداز مدیریت دولتی. دوره 5. شماره 20. صفحات161-135.
ملکی، مرتضی؛ عظیم زارعی؛ داود فیض؛ وحید شرفی (1398). اکوسیستم بازاریابی بین‌المللی. تحقیقات بازاریابی نوین، دوره 9. شماره 4. صفحات 14-1.
مومنی‌هلالی، هادی؛ عنایت عباسی؛ حسن صدیقی (1400). توسعه کسب‌وکارهای روستایی در پرتو زیست بوم کارآفرینی، نشریه کارآفرینی در کشاورزی. دوره 8. شماره 1. صفحات 29-17.
میثمی، امیرمهدی؛ قنبر محمدی‌الیاسی؛ علی مبینی‌دهکردی؛ سیدرضا حجازی (۱۳۹۶). ابعاد و مؤلفه‌های اکوسیستم کارآفرینی فناورانه در ایران، فصلنامه مدیریت توسعه فناوری. دوره 5. شماره 3. صفحات 42-9.
ویسی، هادی (1396). بررسی سیاست‌گذاری صنعت گردشگری در قوانین بالادستی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامۀ مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی. دورۀ 7. شمارۀ 2. صفحات 112-93.
 
 
Audretsch, D. B., & Keilbach, M (2007). The theory of knowledge spillover entrepreneurship. Journal of Management Studies, 44(7), 1242-1254.
Dal Bello, U., Marques, C. S., Sacramento, O., & Galvão, A. R (2022). Entrepreneurial ecosystems and local economy sustainability: institutional actors' views on neo-rural entrepreneurship in low-density Portuguese territories. Management of Environmental Quality: An International Journal, 33(1), 44-63.
Duchastel, P. C., & Merrill, P. F. (1973). The effects of behavioral objectives on learning: A review of empirical studies. Review of Educational Research, 43(1), 53-69.
Hein, L., van Koppen, C. K., van Ierland, E. C, & Leidekker, J (2016). Temporal scales, ecosystem dynamics, stakeholders and the valuation of ecosystems services. Ecosystem Services, 21, 109-119.
Lee, T. H., Jan, F. H., Tseng, C. H., & Lin, Y. F (2018). Segmentation by recreation ex-perience in island-based tourism: A case study of taiwan's liuqiu island. Journal of Sustainable Tourism, 26 (3), 362- 378.
Nunkoo, R., & Smith, S. L (2013). Political economy of tourism: Trust in government actors, political support, and their determinants. Tourism management, 36, 120-132.
Putra, T (2019). A Review on penta helix actors in village tourism development and management. Journal of Business on Hospitality and Tourism, 5(1), 63.
Qeidari, H. S., Salehi, M., Shayan, H., Kahnooj, S. R. H., & Sadeghloo, T (2020). Analysis of the factors affecting probable failure of local entrepreneurs: Forecasting approach of greenhouses in rural areas of Jiroft, Iran. International Journal of Law and Management, 62(1), 93-115.
Schilar, H., & Keskitalo, E. C. H (2018). Tourism activity as an expression of place attachment–place perceptions among tourism actors in the Jukkasjärvi area of northern Sweden. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 18(sup1), S42-S59.
Skrbic, I., Nesic, M., Miskovic, I., & Milosevic, S (2019). Perception of factors of entrepreneurship development in Vojvodina’s sustainable tourism by various business actors. Економика пољопривреде, 66(4), 1143-1155.
Tsujimoto, M., Kajikawa, Y., Tomita, J., & Matsumoto, Y. (2018). A review of the ecosystem concept—Towards coherent ecosystem design. Technological forecasting and social change, 136, 49-58.
Verbole, A (2000). Actors, discourses and interfaces of rural tourism development at the local community level in Slovenia: Social and political dimensions of the rural tourism development process. Journal of sustainable tourism, 8(6), 479-490.
Mello, N. K (1972). Behavioral studies of alcoholism. The Biology of Alcoholism: Volume 2: Physiology and Behavior, 219-291.
Walrave, B., Talmar, M., Podoynitsyna, K. S., Romme, A. G. L., & Verbong, G. P. (2018). A multi-level perspective on innovation ecosystems for path-breaking innovation. Technological forecasting and social change, 136, 103-113.
Weigelt, S., Koldewyn, K., & Kanwisher, N (2012). Face identity recognition in autism spectrum disorders: A review of behavioral studies. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 36(3), 1060-1084.
Duchastel, P. C., & Merrill, P. F (1973). The effects of behavioral objectives on learning: A review of empirical studies. Review of Educational Research, 43(1), 53-69.
Zampetekis, L. A. &Moustakis, V. (2007).Entrepreneurial behavior in the Greek publicsector. International Journal of EntrepreneurialBehavior Research, 13 (1): 19-38.