ارزیابی دستاوردهای اجرای قانون «حمایت از توسعه و ایجاد اشتغال پایدار در مناطق روستایی و عشایری با استفاده از منابع صندوق توسعۀ ملی» در شهرستان هامون

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیای انسانی، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 دانشجوی دکتری جغرافیا وبرنامه‌‌ریزی روستایی، دانشگاه سیستان و بلوچستان زاهدان، ایران

3 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌‌ریزی روستایی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

چکیده

تحقیق حاضر با عنوان «ارزیابی دستاوردهای اجرای قانون حمایت از توسعه و ایجاد اشتغال پایدار در مناطق روستایی و عشایری با استفاده از منابع صندوق توسعۀ ملی» در سطح روستاهای شهرستان هامون انجام شد. جامعۀ آماری شامل 1013 نفر از روستائیان ساکن شهرستان هامون است که از تسهیلات اشتغال پرداختی از منابع صندوق توسعۀ ملی استفاده کرده‌‌اند. روش نمونه‌‌گیری به‌صورت تمام‌‌شماری بوده و کل روستائیان دریافت‌کنندۀ تسهیلات به‌عنوان جامعۀ نمونه در نظر گرفته شد. ابزار گردآوری داده‌‌ها؛ مشاهده، عکس‌‌برداری و تکمیل پرسشنامۀ استاندارد موردتأیید سازمان مدیریت و برنامه‌‌ریزی استان است. گردآوری داده‌‌ها توسط متخصصان دانشگاهی، تسهیلگران، مسئولان محلی در محل اجرای طرح‌ها و با پشتیبانی کارشناس سازمان مدیریت صورت گرفت. تحقیق حاضر به لحاظ ماهیت از نوع کمّی و برحسب هدف کاربردی و از منظر رویکرد توصیفی-تحلیلی است. روش گردآوری داده‌ها میدانی و کتابخانه‌ای است. ابزار گردآوری داده‌‌ها پرسشنامۀ استاندارد است که روایی و پایایی آن توسط 30 نفر از صاحبنظران سازمان مدیریت در استان‌های مختلف کشور تأیید شده است. تحلیل داده‌ها در محیط SPSS نسخۀ 21 و با آزمون‌های توصیفی (فراوانی و درصد) و تحلیلی (آزمون T) انجام شد. نتایج نشان داد تنها 35 درصد از تسهیلات به سمت اشتغال هدایت شده و تقریباً 65 درصد تسهیلات دریافتی به فعالیت تبدیل نشده یا دارای نقص بوده و اجرای ناقص داشتند. هزینه‌نکردن پول، اهلیت‌نداشتن مجری و گرانی نهاده‌ها از دلایل اصلی انحراف طرح‌ها است. همچنین 881 نفر (تقریباً 80 درصد) در زمان دریافت وام به‌عنوان طرح ایجادی دریافت کرده‌‌اند؛ اما تقریباً 730 نفر (بیش از 70 درصد) تسهیلات اشتغال‌زایی را هزینه نکرده یا به‌عنوان سرمایه در گردش صرف کردند. نتایج آزمون T تک‌نمونه‌‌ای نشان داد مهم‌ترین علل عدم‌تحقق طرح‌های اشتغال عبارت‌اند از: عدم هزینه‌‌کرد کامل و مناسب وام (sig=0.000 2- عدم‌اهلیت مجری طرح و عدم پالایش و اهلیت‌سنجی مجریان و 3- عدم‌تناسب تسهیلات (0.000).درنهایت، مدیریت یکپارچۀ سازمانی برای اشتغال، اجرای دقیق شیوه‌‌نامۀ اجرا و نظارت جدی بر اجرای برنامه‌‌های اشتغال با استفاده از مدل جامع تسهیل‌‌گری به‌عنوان راهکارهای مقابله با انحرافات تسهیلات اشتغال‌زایی پیشنهاد شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of the Achievements of the Implementation of the Law to Support the Development and Create Sustainable Employment in Rural and Nomadic Areas using the Resources of the National Development Fund in Hamoon Country

نویسندگان [English]

  • Aboozar Paidar 1
  • Monireh Ghofran 2
  • Sediegh Barmiany 3
1 Associate Professor of Geography and Rural Planning, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran
2 university of zahedan
3 M.Sc of Geography and Rural Planning, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran
چکیده [English]

The research has been done with this title “assessment of the achievements of the performance of support the development and establishment stable employment in rural and tribal areas rule using the national development chest resources in villages of Hamoon township”. The research method is quantitative and qualitative. Statistical society includes 1013 persons of rural who are residents of Hamoon township that have used employment facilities paid from the national development chest resources. Sampling was in full and statistical society has been totally considered as target society.Data collection tools are observation, photography and complete the standard questionnaire accepted by Management and Planning Organization. Data collection was done by university experts, facilitators, local authorities’ cooperation in location of the projects with the expert of management organization’s support. Methods of analysis, is within 5 capital model using analytical descriptive tests in SPSS environment results showed that only 35 percent of facilities has been guided toward employment and about 65 percent of received facilities has not been changed into activities, or they have had some defects or they have had defective performance. Not spending the money, not being resident executor and expensive feed are major reasons that employment plans would not be done. Results showed that in spite of the almost 881 people in receiving loan time got it for establishment plans, but more than 70 percent (almost 730 people) spent employment facilities as working capital.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sustainable employment protection law
  • Economic stability
  • Rural employment
  • National Development Fund
  • Hamoon country
ابراهیمی محمدصادق، سیداحمد خاتون‌آبادی؛ ندا بنی‌اسد (1393). مؤلفه‌های توسعۀ کارآفرینی روستایی شهرستان کرمان، راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی. دورۀ 1. شمارۀ 1. صفحات 92-83.
https://civilica.com/doc/1283468
ابراهیم‌زاده‌آسمین، حسین؛ عیسی ابراهیم‌زاده؛ ابوذر پایدار (1398). برنامه‌ریزی توسعۀ اشتغال پایدار روستایی با رویکرد RPA  مبتنی بر مدل هفت سرمایه (موردشناسی: روستای بغدان شهرستان نیکشهر)، فصلنامۀ پژوهش‌های روستایی. دورۀ 10. شمارۀ 3 . صفحات 525- 508.
ابراهیم‌زاده، عیسی؛ ابوذر پایدار (1398). برنامه‌ریزی توسعۀ اقتصادی و اشتغال‌زایی روستایی بر پایۀ پیشران‌ها و زنجیرۀ پیشین و پسین (مطالعۀ موردی: روستای مسجد ابوالفضل در ایرانشهر)، فصلنامۀ جغرافیا و توسعۀ. شمارۀ 57. صفحات30-1.
ازکیا، مصطفی؛ علی ایمانی (1392). توسعۀ پایدار روستایی، انتشارات اطلاعات. جلد اول.
باقری، مهرداد؛ بهاالدین نجفی (1383). بررسی عوامل مؤثر بر بازپرداخت اعتبارات کشاورزی، فصلنامۀ پژوهش‌های اقتصادی ایران تابستان. دورۀ ششم. شمارۀ 19. 1383. صفحات 115-97.
تقدیسی، احمد؛ احمد حجاریان؛ سجاد درست (1393). بررسی توزیع فضایی اشتغال استان‌های کشور با استفاده از مدل ضریب تفکیک اشتغال، راهبرد توسعه. شمارۀ 33. صفحات 206-188.
ثانی‌حیدری، علیرضا؛ محمود دانشورکاخکی؛ ناصر شاهنوشی‌فروشانی؛ محمود صبوحی‌صابونی (1398). نقش اعتبارات خرد در توسعه پایدار روستایی: مطالعه موردی روستاهای تربت‌جام،مجله روستاوتوسعه. سال22.شماره87. صفحات 154-125.
https://www.sid.ir
جوانشیری، مهدی؛ حمید شایان (1395). تحلیل فضایی مزیت نسبی اشتغال در گروه‌های عمدۀ شغلی استان‌های کشور طی سال‌های 85 و 90، فصلنامۀ برنامه‌ریزی منطقه‌ای. سال هفتم. شمارۀ پیاپی 27. صفحات 20-1.
راغفر، حسین؛ علی قاسمی‌اردهایی (1388).  علل مهاجرت و ویژگی‌های جمعیتی- اقتصادی مهاجران بین‌شهرستانی: بررسی تطبیقی مهاجران شهر به روستا و روستا به شهر ایران طی دهۀ 1375-1385، انجمن جمعیت‌شناسی ایران. صفحات 61-39.
رکن­الدین‌افتخاری، عبدالرضا؛ حمدالله سجاسی‌قیداری (1392).توسعه روستایی با تاکید بر کارآفرینی، تهران. انتشارات سمت.
ریاحی، وحید؛ سعید نصیری‌زارع (1399). تحلیل فضایی طرح‌های اشتغال‌زایی روستایی (مطالعۀ موردی: نواحی روستایی شهرستان طارم)، فصلنامۀ علمی مطالعات برنامه‌ریزی سکونتگاه‌های انسانی. دورۀ 15. شمارۀ 3. پاییز 1399. صفحات 840-827.
 
سازمان برنامه و بودجۀ کشور. مرکز اسناد، مدارک و انتشارات. (1397). گزارش عملکرد قانون برنامۀ ششم توسعۀ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در سال 1397. تهران.
سعیدی‌کیا، م (1385). اصول و مبانی کارآفرینی، تهران. انتشارات کیا صفحه 304.
سیدعلیپور، سیدخلیل؛ ابوذر پایدار؛ خدیجه صادقی. (1395). راهبردهای تحقق اقتصاد پایدار روستایی با تأکید بر امنیت پایدار در نواحی روستایی (محدودۀ CSP جازموریان)، مجلۀ جغرافیا و توسعه. شماره 44. جلد 14. صفحات 63-45.
طالشی، مصطفی؛ سیدیاسر حکیم‌دوست (1397). تحلیل فضایی توسعه‌یافتگی مناطق روستایی با تأکید بر نقش‌آفرینی اشتغال زنان روستایی در شهرستان رامسر، فصلنامۀ علمی-پژوهشی مطالعات برنامه‌ریزی سکونتگاه‌های انسانی. شمارۀ 2. دورۀ 14. صفحات 489-473.
طاهرخانی، م (1379). صنعتی‌شدن روستاها، چاپ اول. تهران. انتشارات وزارت جهاد سازندگی.
عنابستانی، علی‌اکبر؛ علیرضا معینی؛ امین فعال‌جلالی (1400). تحلیل فضایی اشتغال‌زایی و فعالیت اعتبارات کارآفرینی روستایی در استان خراسان رضوی، فصلنامۀ اقتصاد فضا و توسعۀ روستایی. سال دهم. شمارۀ اول (پیاپی 35). بهار 1400 صفحات 68-43.
 
قاسمی، مریم؛ میترا یاراحمدی (1399). بررسی نقش صندوق کارآفرینی امید در توسعۀ کسب‌وکارهای کوچک در نواحی روستایی (مطالعۀ موردی: روستاهای شهرستان کاشمر). فصلنامۀ جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه. سال نهم. شمارۀ اول. بهار و تابستان. صفحات 242-219.
قدیری‌معصوم، مجتبی؛ افسانه احمدی (1394). سازه‌های مؤثر بر موفقیت صندوق‌های اعتبارات خُرد در توانمندسازی اقتصادی زنان روستایی شهرستان فیروزکوه، پژوهش‌های جغرافیای انسانی. دورۀ 47. شمارۀ 4. صفحات 772-759.
کاووسی، رضا (1397). کارآفرینی، فرصتی برای حل آسیب‌های اجتماعی، رشد آموزش فنی و حرفه‌ای و کار و دانش دورۀ 14 شمارۀ 1. صفحات 46-43.
محمدی‌یگانه، بهروز (1392). توسعه کارآفرینی و نقش آن در هزینه اعتبارات فردی و گروهی کشاورزی استان زنجان، فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی. شماره 6. صفحات 247-233.
محمدی‌یگانه، بهروز؛ مهدی چراغی؛ کبری احمدی (1393). بررسی آثار اعتبارات خُرد بر توانمندسازی اقتصادی فقرای روستایی: دهستان غنی بیگلو. شهرستان زنجان، فصلنامۀ جغرافیا و توسعه. دورۀ 12. شمارۀ 35. صفحات 247-233.
نعمت‌اللهی، محمدجواد؛ سیدحسن کابلی؛ محمدرضا یزدانی (1398). بررسی نقش اعتبارات صندوق‌های خُرد اعتباری در توانمندسازی و تغییر نگرش محیط‌زیستی زنان روستایی مطالعۀ موردی: پروژۀ ترسیب کربن خراسان جنوبی، فصلنامۀ علمی- پژوهشی تحقیقات مرتع و بیابان ایران. جلد 26 . شمارۀ 1. صفحات 116-103.
یاسوری، م (1386) مقدمه­ای بر اقتصاد روستایی (با تاکید بر بخش کشاورزی)، مشهد. انتشارات آستان قدس رضوی
https://www.gisoom.com
یاسوری، مجید؛ فرهاد جوان (1394). تحلیل محدودیت‌های تنوع‌بخشی اقتصاد روستایی مورد: دهستان اشکور علیا، فصلنامۀ اقتصاد فضا و توسعۀ روستایی. سال 4. شمارۀ 13. صفحات 37-9.
 
References
AL-shami, S. S.A, Razali, R.M and Rashid, N )2018(. The effect of microcredit on women empowerment in welfare and decisions making in Malaysia. Social Indicators research.137 (3). 1073-1090.
Bothe, K., Hansen, H and Winther, L )2018(. Spatial Restructuring and Uneven Intra-Urban Employment Growth in Metro- and Non-Metro-Served Areas in Copenhagen. Journal of Transport Geography,70, 21-30.
Celik, M and Tatar, M )2011(. Employment-unemployment Issues and Solution Suggestions Adiyaman Example. Journal of Contemporary Research in Business,3 (2). 1211-1226.
Dubois, A )2016(. Transnationalising entrepreneurship in a peripheral region – The translocal embeddedness paradigm. Journal of Rural Studies. 46. 1-11.
 
Devi, K and Narasalah, L )2017(. Women empowerment through self help group: An empirical study in Kurnool district of Andhra Pradesh. International Journal of Applied research, 3 (1).101-105.
Hall, Anthony and Mijley, James )2009(. Social Policy and Development", translated by Mehdi Ebrahimi and Alireza Sadeghi. Society Publications. Theologians, Tehran, 425.
Kumar, D, Hossain, A and Gope, M. C )2013(. Role of mocro credit program in empowering Rural woman in Bangladesh: A study on Grameen Bank Bangladesh limited. Asian business review, 3(4) 114-120.
 Linh, T. N, et al )2019(. Lebailly, P. Access to Rural Credit Markets in Developing Countries, the Case of Vietnam: A Literature Review )2019. (Sustainability.11. 1468.1-18.
Mayer, H and Meili, R (2016). New Highlander Entrepreneurs in the Swiss Alps. Mountain Research and Development, 36(3). 267-275.
Nattrass, N and Seekings, J )2018(. Employment and labour productivity in high unemployment countries. Development Policy Review.36. 769-785.
Report of the Deputy Minister of Rural Development and the Deprived Areas of the Country.88-90.
Sylvie, Démurger, Martin Fournier and Weiyong Yang )2009(. Rural households' decisions towards income diversification:Evidence from a township in northern China.
Szerb, L, et al )2019(. The relevance of quantity and quality entrepreneurship for regional performance: the moderating role of the entrepreneurial. ecosystem. Regional Studies, 53. 1308-1320.