تحلیل روند موسم‌های خشک و تر در شهر زنجان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه زنجان

چکیده

سامانه‌ی اقلیم، مجموعه‌ای چند بُعدی، درهم تنیده و پویاست. این ویژگی‌ها موجب می‌شود که هم عوامل تغییرزا و هم نتایج تغییر، حاوی تنوع زمانی – مکانی باشد. یکی از ویژگی‌های اقلیمی که بدین لحاظ قابل تأمل است، تداوم موسم‌های خشک و مرطوب است. تداوم موسم‌های خشک و مرطوب به لحاظ شدت و فراوانی رویدادهای بارشی از اهمیّت شایان توجهی برخوردارند. این ویژگی‌ها به دلیل این که مشخصات اقلیم بارشی را منعکس نموده و نیز به لحاظ این که بر فراسنج‌های دیگر اقلیمی تأثیر می‌نهند، نظر بسیاری اقلیم‌شناسان را به خود جلب نموده است.
در تحقیق حاضر با استفاده از مشاهدات بارش روزانه‌ی شهر زنجان طیّ دوره‌ی آماری 2006-1961 و بر اساس روش‌های ناپارامتری، روند بیشینه، متوسط و تداوم موسم‌های خشک و تر برای هرسال برآورد گردید. نتایج تحقیق نشان داد که نمایه‌های مورد بررسی در هیچ یک از مقیاس‌های زمانی سالانه و ماهانه حاوی روند معنی‌داری نبوده است. مقدار بارش‌های کم حاوی روند کاهشی معنی‌دار بوده‌اند و با توجه به فقدان روند در دفعات وقوع، دفعات این بارش‌ها و به تبع آن موسم‌های تر و خشک ثابت بوده است. بر اساس یافته‌های تحقیق معلوم شد که چهار ماه سال (جون، جولای، آگوست و سپتامبر) فاقد بارش هستند. بارش‌های احتمالی در این چهار ماه، حاصل رویدادهای محلی- تصادفی و نامنظم می‌باشد. از این رو چهار ماه یاد شده به عنوان فصل خشک زنجان به شمار می‌آید. بیشترین دفعات وقوع  بارش مربوط به ماه‌های آوریل و می است. بدین ترتیب پرباران‌ترین فصل را می‌توان فصل بهار دانست. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analyses the Trend of Dry and Wet Winds in Zanjan

نویسنده [English]

  • hosein asakereh
چکیده [English]

Climate is a multidimensional, interacted- dynamic system. This characteristic tends to be variety effects-consequences in time and space scale. One of climatic characteristic that can exhibits climate effects-consequences is dry and wet winds.  The continuity of dry and wet winds has a great importance from the view point of severity and frequency of precipitation occurrences. Since these features show the rainy climatic characteristics and affect on the other climatic parameters, has attracted the attention of some climatologists to itself.
In the present research, based on the observations of daily precipitation in Zanjan city during 1961-2006 and based on non-parametric technique, the trends of maximum mean and continuation of dry-wet winds were estimated for each year. The results of this research showed that the study indices at each of yearly and monthly time scales had no meaningful trend.
Low precipitations had a meaningful decreasing trend and with respect to the lack of trend in occurrence times, the number of these precipitations and consequently dry and wet winds were constant. Based on the study results, it was cleared that four seasons means (June, July, August and September) has no precipitation. Possible precipitation in these four months, are the results of local-accidental and irregular events. So these four said months are considered as the dry seasons of Zanjan city. The most frequent of precipitations are related to April and May, therefore spring has the most precipitation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Trend
  • Precipitation permanents
  • Dry wind
  • Wet wind
  • Zanjan city