تبیین عوامل مؤثر بر انگیزۀ کشاورزان درجهت مشارکت در تشکل‌های آب‌بران مورد مطالعه: تعاونی‌های آب‌بران شرکت بهره‌برداری کارون بزرگ- شوشتر در استان خوزستان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد توسعۀ روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، اهواز، ایران

2 دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، اهواز، ایران

10.22111/gdij.2020.5463

چکیده

تعاونی‌های آب‌بران به منظور مشارکت کشاورزان در مدیریت منابع آب، تشکیل و ترویج شدند. هدف تحقیق حاضر تبیین عوامل مؤثر بر انگیزه‌ی کشاورزان جهت مشارکت در تعاونی‌های آب‌برانِ کارون بزرگ-شوشتر در استان خوزستان می‌باشد. جامعه‌ی آماری این تحقیق شامل کلیه اعضای تعاونی آب‌بران کارون بزرگ (671=N) است که از میان آن‌ها با استفاده از جدول بارتلت 183 نفر به عنوان نمونه به روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند. داده‌های مورد نیاز پژوهش با استفاده از پرسشنامه محقق ساخت گردآوری شد. روایی پرسشنامه توسط متخصصین تأیید و پایایی ابزار پژوهش نیز با انجام مطالعه‌ی پیش راهنما از طریق تکمیل 30 پرسشنامه و محاسبه ضرایب آلفای کرونباخ برای بخش‌های مختلف پرسشنامه (77/0 تا 92/0) تأیید شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها از طریق نرم‌افزار SPSS v24 صورت گرفت. در این راستا، به منظور بررسی رابطه بین متغیرهای مستقل و وابسته از آزمون تحلیل همبستگی پیرسون و به منظور تبیین عوامل مؤثر بر انگیزه کشاورزان از مشارکت در تعاونی آب‌بران از تحلیل رگرسیون به روش اینتر استفاده شد. نتایج آزمون همبستگی نشان داد، متغیر انگیزه با متغیرهای هویت خود، سرمایه اجتماعی، انتظار کارآمدی جمعی، تشویق به عمل، درک اهمیت مشارکت، خودکارآمدی، نگرش و هنجار اجتماعی رابطه‌ی مثبت و معنی‌داری دارد. همچنین نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون نشان داد، متغیرهای هویت خود و سرمایه اجتماعی از میان عوامل روانشناختی و متغیر تشویق به عمل از میان عوامل دانش و اطلاعات از عوامل مؤثر بر متغیر انگیزه هستند. متغیرها در مجموع قادرند 43 درصد از تغییرات انگیزه را پیش بینی کنند. در نهایت بر اساس یافته‌های تحقیق پیشنهاد‌هایی جهت افزایش انگیزه مشارکت کشاورزان در تعاونی‌های آب‌بران ارائه گردید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Explaining the Factors Affecting Motivation of Farmers' Participation in Water Users Association (Case Study: Great Karun-Shushtar water user association in Khuzestan province)

نویسندگان [English]

  • Zeynab Haghi 1
  • masood yazdanpanah 2
  • abas abdshahi 2
1 extension
چکیده [English]

water user associations were established for the participation of farmers in water resources management. The purpose of this study is to explain the factors affecting the motivation of farmers’ participation in the Great Karun-Shushtar water user association in Khuzestan province. The study population was all Members of the Great Karoon water user association (N=671). 183 people were selected as the statistical sample using the Bartlett table and a random sampling method was used to collect data from farmers using the questionnaire. The face validity of the questionnaire was confirmed by experts. The reliability of the main scales of the questionnaires’ was examined by Cronbach's alpha coefficients, which ranged from 0.77 to 0.92, indicating the tool of study is reliable. Data analyses were performed using SPSSv24 software. Pearson correlation was used to investigate the relationship between independent and dependent variables and Regression analysis with Inter method was used to explain the factors affecting farmers' participation in water user association. Results indicated a significant positive correlation between motivation and self-identity, social norm, social capital, collective efficiencies expectations, cues to action, perception of partnership, Self-efficacy, and attitude of farmers. The results also showed that the variables of self-identity, cues to action and social capital have effect on the variable of motivation. These variables are able to predict 43% of the variance of motivation. Finally, based on the findings of the research, suggestions were made to increase the incentive of farmers' participation in the water user association.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Water Management
  • Motivation
  • Participation
  • Farmers
  • Water Users association
-    اسماعیل‌پور، حسن؛ امیر گلدوزیان‌ (1390). عوامل مؤثر‌بر انگیزۀ خریدآنلاین مصرف‌کننده،فصلنامۀمدیریت کسب‌و‌کار. شمارۀ 9.سال‌دوم. صفحات 156- 123.

 

-    ایمان، محمدتقی؛ زهرالسادات بنی‌فاطمه (1393). بررسی رابطۀ بین سرمایۀ اجتماعی بانوان جوان و مشارکت آنان در فعالیت‌های ورزشی در شهر یزد، فصلنامۀ تخصصی علوم اجتماعی. سال هشتم. شمارۀ دوم. پیاپی(25). صفحات50-25.

 

-    بختیاری، زیبا. (1394). سوخت‌‌های زیستی: دانش، نگرش و تمایل رفتاری کارشناسان کشاورزی استان خوزستان. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان.

-    بهادری، مهشید؛ چیذری، محمد؛ علیزاده، ندا؛ طهماسبی، مریم (1391). بررسی رابطۀ بین نگرش به یادگیری و عوامل انگیزانندۀ‌ یادگیری دانشجویان در دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه تهران. تحقیقات اقتصاد و توسعۀ کشاورزی ایران، دورۀ 2-43. شمارۀ 4. صفحات 594-585.

-    خدیوی، اسداله؛ افسانه وکیلی‌مفاخری (1390). رابطۀ بین انگیزۀ پیشرفت، منبع کنترل،خودپنداره و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان سال اول متوسطۀ نواحی تبریز. علوم تربیتی. سال چهارم. شمارۀ 13. صفحات 66-45.

 

-    رحیمی‌فیض‌آباد، فاطمه؛ مسعود یزدان‌‌پناه؛ معصومه فروزانی؛ سعید محمدزاده؛ رابرت بورتن (1393). بررسی رابطۀ بین سرمایۀ اجتماعی و تمایل کشاورزان به تشکیل و عضویت در تشکل‌‌های آب‌‌بران شهرستان الشتر، تعاون و کشاورزی. سال سوم. شمارۀ 12. صفحات 95-77.

 

-    رحیمی‌فیض‌آباد، فاطمه؛ مسعود یزدان‌‌پناه؛ معصومه فروزانی؛ سعید محمدزاده؛ رابرت بورتن (1395). بررسی نقش سرمایۀ اجتماعی بر نیت و رفتار حفاظت از آب کشاورزی در شهرستان الشتر، راهبردهای توسعۀ روستایی. جلد 3. شمارۀ 2. صفحات 253-237.

 

-    شریفی، حسن‌پاشا. (1385). سنجش انگیزۀ درونی و بیرونی پیشرفت و نگرش دانش‌آموزان مقاطع مختلف تحصیلی نسبت‌به مسائل آموزشی و سهم این متغیرها در تبیین پیشرفت تحصیلی آنان. نوآوری‌های آموزشی، شمارۀ 18، سال پنجم. صفحات 202-171

 

-    فیضمندیان،پریسا(1396). فرهنگ‌وتوسعۀ مشارکت‌‌های مردمی. فصلنامۀ علمی تخصصی روان‌شناسی، علوم اجتماعی و علوم تربیتی. دورۀ 1. شمارۀ 3. صفحات 112-100.

-    میرترابی، مهدیه؛ یوسف حجازی؛ سیدمحمود حسینی (1391). بررسی تأثیر ویژگی‌های فردی خانوادگی زنان روستایی بر انگیزۀ مشارکت آن‌ها در فعالیت‌های کشاورزی، فصلنامۀ مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان. سال 10. شمارۀ 1. صفحات 167-149.

 

-    نعامی، عبدالله؛ اصغر مشبکی؛ غلامرضا آتیه‌کار(1395). عوامل مؤثر در خریدهای لذت‌باور از راه اینستاگرام، فصلنامۀ علمی- پژوهشی تحقیقات بازاریابی نوین. سال ششم. شمارۀ دوم. شمارۀ پیاپی (21). صفحات 18-1.

 

-    هاشمی، زهرا؛ مریم هادوی؛ محسن رضاییان (1391). بررسی‌نوع انگیزۀ یادگیری زبان انگلیسی در دانشجویان پزشکی‌ودندان‌‌پزشکی دانشگاه علوم‌پزشکی رفسنجان،‌دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان. دورۀ یازدهم. صفحات 44-35.

 

- Abdullaev, I., Kazbekov, J., Manthritilake, H., and Jumaboev, K. (2009). Participatory water management at the main canal: A case from South Ferghana canal in Uzbekistan. Agricultural water management, 96(2), 317-329.

 

- Agurto Adrianzen, M. (2014). ʺSocial capital and improved stoves usage decisions in the northern peruvian andesʺ.World Development,Vol.54,PP.1-17

 

- Bakhtiyari, Z., Yazdanpanah, M., Forouzani, M., & Kazemi, N. (2017). Intention of agricultural professionals toward biofuels in Iran: Implications for energy security, society, and policy. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 69, 341-349.‏

- Barbuto JR, J. E., and Scholl, R. W. (1998). Motivation sources inventory: Development and validation of new scales to measure an integrative taxonomy of otivation. Psychological Reports, 82(3), 1011-1022.

 

- Belmechri,F&Hummel, K. (1998). Orientations and motivation in the acquisition of English as a second language among high school students in Quebec city.Language Learning,48(2), 219-244.

 

- Bjornlund, H., and McKay, J. (2002). Aspects of water markets for developing countries: experiences from Australia, Chile, and the US. Environment and Development Economics, 7(4), 769-795.

 

 

- Christensen, T., Pedersen, A. B., Nielsen, H. O., Mørkbak, M. R., Hasler, B., & Denver, S. (2011). Determinants of farmers’ willingness to participate in subsidy schemes for pesticide-free buffer zones—A choice experiment study. Ecological Economics, 70(8), 1558-1564.‏

 

- Comerford, E. (2014). Understanding why landholders choose to participate or withdraw from conservation programs: A case study from a Queensland conservation auction. Journal of environmental management, 141, 169-176.‏

- Cook, A.J., Kerr, G.N., Moore, K. (2002). Attitudes and intentions towards purchasing GM food. Journal of Economic Psychology, 23 (5) 557–572.

- Defrancesco, E., Gatto, P., Runge, F., & Trestini, S. (2008). Factors Affecting Farmers’ Participation in Agri‐environmental Measures: A Northern Italian Perspective. Journal of agricultural http://www.ccap.pku.edu.cn/uploadfile/2010/1130/20101130035736250.pdfeconomics, 59(1), 114-131.‏ https://experts.umn.edu/en/publications/factors-affecting-farmersparticipation-in-agri-environmental-meas

 

- Falkenmark, M. (2001). The greatest water problem: the inability to link environmental security, water security and food security. International Journal of Water Resources Development, 17(4), 539-554.

- Franzén, F., Hammer, M., and Balfors, B. (2015).Institutional development for stakeholder participation in local water management—an analysis of two Swedish catchments. Land use policy, 43, 217-227.

- Gnoth, J. (1997). Tourism motivation and expectation formation.Annals of Tourism Research,24(2),283-304.

- Gorton, M., Sauer, J., Peshevski, M., Bosev, D., Shekerinov, D., and Quarrie, S. (2009). Water communities in the republic of Macedonia: An empirical analysis of membership satisfaction and payment behavior. World Development, 37(12), 1951-1963.

- Greiner, R. (2015). Motivations and attitudes influence farmers' willingness to participate in biodiversity conservation contracts. Agricultural Systems, 137, 154-165.

 

- Grillos, T. (2017). Economic vs non-material incentives for participation in an in-kind payments for ecosystem services program in Bolivia. Ecological Economics, 131, 178-190.

 

- Hikson, M. and Keith, L. (2000). The attitudes and perceptions of high school administrators toward agricultural science teachers in Texas. Proceedings of the Southern Agricultural Education Research Conference. Lexington, KY.

- Homburg, A., & Stolberg, A. (2006). Explaining pro-environmental behavior with a cognitive theory of stress. Journal of Environmental Psychology, 26(1), 1-14.‏

- Home, R., Balmer, O., Jahrl, I., Stolze, M., and Pfiffner, L. (2014). Motivations for implementation of ecological compensation areas on Swiss lowland farms. Journal of Rural Studies, 34, 26-36.‏

- Huang, Q., Wang, J., Easter, K. W., & Rozelle, S. (2010). Empirical assessment of water management institutions in northern China. Agricultural Water Management,98(2), 361-369.

 

- Janz, N. K., Champion, V. L., and Strecher, V. J. (2002). The Health Belief Model. In K. Glanz, B.K. Rimer, and F.M. Lewis (Eds.), Health Behavior and Health Education: Theory, Research, and Practice 3rd Edition (pp.45-66). Jossey-Bass. San Francisco, CA 2002.

- Khalkheili, T. A., and Zamani, G. H. (2009). Farmer participation in irrigation management: the case of Doroodzan Dam Irrigation Network, Iran.Agriculturalwater management,96(5),859-865.

- Klandermans, B., Sabucedo, J.M., Rodriguez, M., de Weerd, M. (2002). Identity processes in collective action participation: farmers’ identity and farmers’ protest in the Netherlands and Spain. Political Psychology 23, 235–251.

- Lastra-Bravo, X. B., Hubbard, C., Garrod, G., & Tolón-Becerra, A. (2015). What drives farmers’ participation in EU agri-environmental schemes? Results from a qualitative meta-analysis. Environmental Science & Policy, 54, 1-9.‏

 

- Lastra-Bravo, X. B., Hubbard, C., Garrod, G., and Tolón-Becerra, A. (2015). What drives farmers’ participation in EU agri-environmental schemes?: Results from a qualitative meta-analysis. Environmental Science & Policy,54,1-9.‏

 

- Lee, S. H. and Kim, T. C (2011). Encouraging farmers’ participation in Public Irrigation Management in Korea. International Congress on Irrigation and Drainage,181-191

- Lee, S. J. (2011). Volunteer tourists' intended Participation: Using the Revised Theory of Planned Behavior (Doctoral dissertation, University Libraries, Virginia Polytechnic Institute and State University).‏

 

- Lemos, M. C., and De Oliveira, J. L. F. (2004). Can water reform survive politics? Institutional change and river basin management in Ceará, Northeast Brazil. World development, 32(12), 2121-2137.‏

 

- Lin, N. (1999). Building a network theory of social capital. Connections, 22(1), 28-51.‏

- Lopez-Gunn,E.(2012). Groundwater governance and social capital. Geoforum,43(6), 1140-1151.

- Ma, S., Swinton, S. M., Lupi, F., & Jolejole‐ Foreman, C (2012). Farmers’ willingness to participate in Payment‐ for‐ Environmental‐ Services programmes. Journal of Agricultural Economics, 63(3), 604-626.‏

- Mazahreh, N., Shatanawi, M., & Ghezawi, S. (2000). Jordan experiences in water saving and participatory irrigation management. OPTIONS méditerranéennes Series B, 48, 171-84

- Mbaga-Semgalawe, Z. &Folmer, H. (2000). Household adoption behaviour of improved soil conservation: the case of the North Pare and West Usambara Mountains of Tanzania. Land Use Policy, 17, 321-336

 

- Michelini, J. J. (2013). ʺSmall farmers and social capital in development projects: Lessons from failures in Argentina's rural peripheryʺ. Journal of Rural Studies, Vol. 30, PP. 99-109.

- Moumouni, I. M., and Streiffeler, F. (2010). Understanding the motivation of farmers in financing agricultural research and extension in Benin. Quarterly Journal of International Agriculture, 49(1), 47-68

 

- Nasrabadi, A., Karami, E., & Ahmadvand, M. (2013). Determinants of participation in watershed development projects in Khorasan, Iran. Journal of Agricultural Science and Technology,15(6),1085-1094.‏

 

- Page, G., & Bellotti, B. (2015). Farmers value on-farm ecosystem services as important, but what are the impediments to participation in PES schemes?. Science of the Total Environment, 515, 12-19.‏

- Pretty, J., and Ward, H. (2001). Social capital and the environment. World development, 29(2), 209-227

 

- Qiao, G., Zhao, L., & Klein, K. K. (2009). Water user associations in Inner Mongolia: Factors that      influence farmers to join. Agricultural water management, 96(5), 822-830.

 

- Qiao, G., Zhao, L., and Klein, K. K. (2009). Water user associations in Inner Mongolia: Factors that influence farmers to join. Agricultural water management, 96(5), 822-830.

- Ricks, J. I. (2016). Building participatory organizations for common pool resource management: Water user group promotion in Indonesia. World Development, 77, 34-47.‏

 

 

- Rise, J., Sheeran, P., & Hukkelberg, S. (2010). The role of self‐identity in the theory of Planned behavior: A meta‐analysis. Journal of Applied Social Psychology, 40(5), 1085-1105.‏

- Ross, C. T. (2016). Sliding-scale environmental service payments and non-financial incentives: Results of a survey of landowner interest in Costa Rica. Ecological Economics, 130, 252-262. https://scholar.google.com/citations?user=xSugEskAAAAJ&hl=en#d=gs_md_cita-d&u=%2Fcitations%3Fview_op%3Dvie

 

- Şimşekoğlu, Ö., and Lajunen, T. (2008). Social psychology of seat belt use: A comparison of theory of planned behavior and health belief model. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and behavior, 11(3), 181-191.

- Slegers, M.F.W. (2008). ‘‘If only it would rain’’: Farmers’ perceptions of rainfall and drought in semi-arid central Tanzania. Journal of Arid Environments. 72. 2106– 2123.

 

- Stratford, E., and Davidson, J. (2002). ʺCapital assets and intercultural borderlands: socio-cultural challenges for natural resource managementʺ. Journal of Environmental Management, Vol. 66, No. 4, PP. 429-440.

- Sultan, T., and Larsen, K. (2011). Do Institutional Incentives Matter for Farmers to Join Cooperatives: A Comparison of Two Chinese Regions. Journal of Rural Cooperation, 39(1), 1.‏

 

- Sun, Q. (2007). Rebuilding common property management: a case study of community-based natural resource management in rural Guizhou, China. Wageningen, Netherlands: Wageningen Universities.

 

 

- Taylor, J.G., Steward, T.R. and Downton, M. (1988). Perceptions of drought in the Ogallala aquifer region.Environment& Behaviour20,150-175.

 

- Thacher, T., Lee, D. R., and Schelhas, J. W. (1996). Farmer participation in reforestation incentive programs in Costa Rica. Agroforestry Systems, 35(3), 269-289.

 

- Wang, J., Huang, J., Zhang, L., Huang, Q., & Rozelle, S. (2010). Water governance and water use efficiency: the five principles of WUA management and performance in China. JAWRA Journal of the American Water Resources Association, 46(4), 665-685.

- Wang, J., Xu, Z., Huang, J., and Rozelle, S. (2006). Incentives to managers or participation of farmers in China's irrigation systems: which matters most for water savings, farmer income, and poverty?. Agricultural Economics, 34(3), 315-330

 

- Waweru, R (2015). Factors Which Promote Community Participation in the Community Driven Development Approach. International Journal of Humanities & Social Science Studies (IJHSSS) Volume-I, Issue-V, Page, (13-18).

 

 

- Wheeler, S. A. (2008). The barriers to further adoption of organic farming and genetic engineering in Australia: Views of agricultural professionals and their information sources. Renewable agriculture and food systems, 23(02), 161-170

 

- Woodhouse, A. (2006). Social capital and economic development in regional Australia: A case study. Journal of rural studies, 22(1),83-94.

- Yazdanpanah,M., & Forouzani, M. (2015). Application of the Theory of Planned Behaviour to predict Iranian students' intention to purchase organic food. Journal of Cleaner Production, 107, 342-352.

- Yazdanpanah, M., Hayati, D., Hochrainer-Stigler, S., & Zamani, G. H. (2014). Understanding farmers' intention and behavior regarding water conservation in the Middle-East and North Africa: A case study in Iran. Journal of environmental management, 135, 63-72

 

- Yoon, Y., and Uysal, M. (2005). An examination of the effects of motivation and satisfaction on destination loyalty: a structural model. Tourism management, 26(1), 45-56.