بررسی وضعیت شاخص‌‌‌‌های توسعه در شهرستان‌‌‌‌‌‌‌‌های کرمانشاه با استفاده از تکنیک ادغام

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیا و برنامه‌‌‌‌ریزی شهری، دانشگاه ‌‌‌‌فردوسی ‌‌‌‌مشهد، مشهد، ایران

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 دانشجوی ‌‌‌‌دکتری جغرافیا و برنامه‌‌‌‌ریزی ‌‌‌‌شهری، دانشگاه‌‌‌‌ فردوسی‌‌‌‌ مشهد، مشهد، ایران

4 دانشجوی ‌‌‌‌دکتری‌‌‌‌ جغرافیا و برنامه‌‌‌‌ریزی ‌‌‌‌شهری، دانشگاه پیام‌‌‌‌نور، تهران، ایران

چکیده

استفاده از شاخص‌‌‌‌های توسعه و ترکیب آن‌‌ها، به مسئولان برنامه‌‌‌‌ریزی درجهت درک بهتر وضعیت مناطق کمک خواهد کرد و همچنین به آن‌‌ها در جریان تصمیم‌‌‌‌گیری یاری خواهد رساند تا اقدامات بعدیشان، درجهت تعادل منطقه‌‌‌‌ای باشد و عدالت اجتماعی در بین مناطق برقرار شود. در این راستا هدف این پژوهش تعیین و تحلیل سطوح برخورداری شهرستان‌‌‌‌های استان کرمانشاه در شاخص‌‌‌‌های توسعه با استفاده از تکنیک‌‌‌‌های ادغام است. بدین منظور 14 شهرستان از‌‌لحاظ شاخص‌‌‌‌های ترکیبی توسعه در قالب 40 شاخص قابل‌‌‌‌سنجش بررسی شدند. برای تجزیه‌‌‌‌و‌‌تحلیل داده‌‌‌‌ها از مدل آنتروپی و تکنیک‌‌‌‌های تصمیم‌‌‌‌گیری چند معیارۀ ویکور، تاپسیس،saw و درنهایت از مدل کپلند استفاده شدکه شهرستان‌‌‌‌های استان کرمانشاه در چهار سطح (توسعه‌‌یافته، نسبتاً توسعه‌‌‌‌یافته، درحال‌‌توسعه و محروم از توسعه) دسته‌‌بندی ‌‌شده‌‌است. نتایج پژوهش بیانگر این است که 29/14 از شهرستان‌‌‌‌ها توسعه‌‌‌‌یافته (قصرشیرین و پاوه)، 71/35 از شهرستان‌‌ها نسبتاً توسعه‌‌‌‌یافته (سنقر، دالاهو، گیلان‌‌غرب، صحنه و کنگاور)، 71/35 از شهرستان‌‌ها درحال‌‌توسعه (اسلام‌‌‌‌آباد غرب، هرسین، ثلاث‌‌‌‌باباجانی، روانسر و سرپل‌‌ذهاب) و 29/14 از شهرستان‌‌ها محروم از توسعه (جوان‌‌رود و کرمانشاه) هستند که نشان‌‌دهندۀ اختلاف بین شهرستان‌‌‌‌ها ازلحاظ برخورداری از شاخص‌‌‌‌های توسعه است؛ به‌‌طوری‌‌کهتوزیع شاخص‌‌‌‌های توسعه چندان با میزان جمعیت شهرستان‌‌‌‌ها انجام‌‌ نشده‌‌است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study of Development Indicators Status in Kermanshah County Using Integration Technique

نویسندگان [English]

  • baratali khakpoor 1
  • chanoor mohamadi 2
  • s-elham davari 3
  • majid akbari 4
4 phd s
چکیده [English]

The use of their development indicators and their combination will help planning authorities to better understand the status of the regions and help them to make decisions in order to further their regional balance and social justice. In between regions. In this regard, the purpose of this research is to determine and assess the levels of enjoyment of Kermanshah province in development indicators using integration techniques. For this purpose, 14 cities were evaluated in terms of developmental combinatorial indicators in 40 measurable indexes. To analyze the data, the entropy model and multi-criteria decision-making techniques were used for viticulture, topsis, saw and finally, the Kaplend model was used. The cities of Kermanshah province were divided into four levels (developed, relatively developed, In development and deprived of development). The results of the research indicate that 14.29 developed cities (Shirin and Paveh), 35.71% of the relatively developed city (Sanghar, Dalaho, Gilan-Gharb, Sahneh and Kangavar), 35.15% of the developed area (Islamabad, West , Harsin, Thallib, Babaajani, Ravansar and Sarpol Zahab) and 14.29 (city and city of Kermanshah) are deprived of development. This indicates the difference between the counties in terms of development indicators, so that the distribution of development indicators is not much with the size of the population of the counties.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Development
  • Wikipedia
  • Copeland
  • Kermanshah Province

-  ازکیا، مصطفی (1383). جامعه‌‌‌‌شناسی توسعه و توسعه‌‌‌‌نیافتگی روستایی ایران، انتشارات اطلاعات. چاپ پنجم. تهران.

-  آسایش، حسین (1381). اصول و روش‌‌های برنامه‌‌ریزی ناحیه‌‌ای، انتشارات پیام نور. چاپ سوم. تهران.

-  بدری،سیدعلی (1369). مکان‌‌یابی مراکز توسعۀ روستایی، نمونۀ موردی: جعفرآباد کارزان قم، پایان‌‌نامۀ کارشناسی ارشد. تهران. دانشگاه تربیت مدرس.

-  پاپلی‌‌یزدی، محمدحسین (1387). نظریه‌‌‌‌های شهر و پیرامون، انتشارات سمت. چاپ سوم.

-   پاپلی‌یزدی، محمدحسین؛ محمدامیر ابراهیمی (1390). نظریه‌‌‌‌های توسعۀ روستایی، تهران. انتشارات سمت. چاپ ششم. بهار 1390. تهران.

-  پیراسته، حسین؛ فرزاد کریمی(1385). بررسی مزیت‌‌های نسبی محصولات زراعی در استان اصفهان، فصلنامۀ اقتصاد کشاورزی توسعه. سال چهاردهم. شمارۀ 3. صفحات 49-32.

پورمحمدی، محمدرضا؛ بهزاد رنجبرنیا؛ کیومرث ملکی؛ آرزو شفاعتی (1391). تحلیل توسعه‌‌یافتگی استان کرمانشاه، نشریۀ برنامه‌‌ریزی فضایی. دورۀ 2. شمارۀ 91. صفحات 26-1.

-  تقوایی، مسعود؛ حمیدرضا وارثی؛ رعنا شیخ‌‌بیگلو(1390). تحلیل نابرابری‌‌های توسعۀ ناحیه‌‌ای در ایران، پژوهش‌‌های جغرافیایی انسانی. شمارۀ 78. صفحات 168-153.

-  تقوایی، مسعود؛ عیسی بهاری (1391). سطح‌‌بندی و سنجش درجۀ توسعه‌‌یافتگی شهرستان‌‌های استان مازندران با استفاده از مدل تحلیل عاملی و تحلیل ‌‌خوشه‌‌ای، نشریۀ جغرافیا و برنامه‌‌ریزی محیطی. شمارۀ  4. صفحات 38-15.

-  تودارو، مایکل (1367). مهاجرت داخلی در کشورهای در‌‌حال‌‌توسعه،ترجمۀ مصطفی سرمدی و پروین رنیسی‌‌فرد. تهران. انتشارات مؤسسۀ کار و تأمین اجتماعی. چاپ اول.

-  جعفری‌صمیمی، احمد؛ سمیه‌سادات نقوی (1387). بررسی مزیت نسبی، فصلنامۀ دانش و توسعه. سال 15. تهران.

-  جمعه‌‌‌‌پور محمد(1384). مقدمه‌‌‌‌ای بر برنامه‌ریزی روستایی: دیدگاه‌‌ها و روش‌‌‌‌ها، تهران. انتشارات سمت. چاپ اول.

-  خاکپور، براتعلی؛ علیرضا باوان‌‌پوری (1388). بررسی و تحلیل نابرابری در سطوح توسعه‌‌یافتگی مناطق شهر مشهد، مجلۀ دانش و توسعه. شمارۀ 27.

-  رحیمی، حسن (1383). مقدمه‌‌‌‌ای بر جغرافیا و توسعۀ پایدار، نشر اقلیدس. چاپ اول.

-  رضوانی،‌‌‌‌ محمدرضا (1390). ‌‌‌‌‌‌‌‌برنامه‌‌ریزی توسعۀ ‌‌‌‌روستایی در ایران، تهران. نشر قومس. چاپ چهارم.

-  رئیس، محمدمنان؛ اسماعیل رئیس (1394). جستاری در سنجش توسعه‌‌یافتگی نواحی شهر شیراز، مجلۀ پژوهش و برنامه‌‌‌ریزی‌شهری.سال ششم.شمارۀ21.صفحات138-121.

-  زیاری، کرامت‌‌‌‌‌اله (1379). اصول و روش برنامه‌‌ریزی منطقه‌‌ای، انتشارات دانشگاه یزد. یزد.

-  زنگی‌‌‌‌آبادی، علی؛ جابر علی‌‌‌‌زاده؛ مهدی احمدیان (1390). تحلیلی بر درجۀ توسعه‌‌یافتگی شهرستان‌‌های استان آذربایجان شرقی با استفاده ازمدل TOPSIS‌‌‌‌وAHP، فصلنامۀ نگرش‌‌های نو در جغرافیای انسانی. سال چهارم. شمارۀ اول. صفحات 84-69.

-  سالنامۀ آماری سال 1395، سازمان مدیریت و برنامه‌‌‌‌ریزی استان کرمانشاه.

-  سپهردوست، حمید (1388). بررسی عملکرد دولت در توسعۀ اقتصادی- اجتماعی روستاهای استان همدان، فصلنامۀ روستا و توسعه. شمارۀ 2. سال 12. تابستان 1388.

-  سرور، رحیم (1391). سنجش میزان توسعه‌‌یافتگی ساختارهای اقتصادی و اجتماعی شهرهای استان آذربایجان شرقی، فصلنامۀ جغرافیا. سال دهم. شمارۀ 35. صفحات 82-57.

-  سرور، رحیم؛ محمد خلیجی (1394). سنجش درجۀ توسعه‌‌یافتگی شهرستان‌‌های استان کهگیلویه و بویراحمد، مجلۀ پژوهش و برنامه‌‌‌ریزی شهری. سال ششم. شمارۀ 21. صفحات 102-89.


 

-  شاهنوشی، ناصر؛ زهرا گلریز ضیایی؛ حمیدرضا باقری (1385). تعیین سطح توسعه‌‌یافتگی نواحی شهر مشهد، مجموع مقالات اولین کنفرانس مدیریت شهری. صفحات 431-420.

-  شماعی، علی؛ باقر احمدی (1395). تحلیل فضایی سطوح توسعه‌‌‌‌یافتگی شهرستان‌‌‌‌های استان کردستان، مجلۀ آمایش جغرافیایی فضا دانشگاه گلستان. سال 6. شمارۀ 20. تابستان 1395. صفحات 128-117.

-  صفری، رباب؛ مقصود بیات (1392). تعیین سطوح توسعه‌‌یافتگی، نشریۀ تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی. شمارۀ 28. صفحات 41-38.

-  ضرابی، اصغر؛ رسول بابانسب؛ علیرضا رحیمی‌چم‌‌‌‌خانی؛ جبار علیزاده‌اصل؛ اسفندیار کهزادی (1396). تحلیل فضایی‌واولویت‌‌‌‌بندی استان‌‌‌‌های ایران به‌‌منظور برنامه‌‌‌‌ریزی و توسعۀ فناوری اطلاعات و ارتباطات، نشریۀ علمی- پژوهشی جغرافیا و برنامه‌‌‌‌ریزی. سال 2. شمارۀ 59. صفحات 220- 197.

-  فطرس، محمدحسین؛ مرتضی نعمتی؛ اعظم اکبری شهرستانی (1390). شاخص‌‌‌‌های توسعۀ انسانی ایران در سال 2010، سیاسی اقتصادی. شمارۀ 284. تابستان 1390.

-  قرخلو، مهدی؛ کیومرث حبیبی (1385). تحلیل مهاجرت در ارتباط با سطح توسعه‌‌یافتگی استان‌‌های کشور با استفاده از تکنیک‌‌های برنامه‌‌ریزی شهری، تحقیقات جغرافیایی. سال بیست و یک. شمارۀ 81. صفحات 83-59.

-  قنبری، ابوالفضل (1390). تعیین درجۀ توسعه‌‌یافتگی و پیش‌‌بینی اولویت برنامه‌‌‌‌ریزی و توسعۀ نقاط شهری استان‌‌های ایران، جغرافیا (فصلنامۀ علمی- پژوهشی انجمن جغرافیای ایران). دورۀ جدید. سال نهم. شمارۀ 29. صفحات 179-165.

-  محمدی، چنور؛ براتعلی خاکپور؛ طیبه انصاریان (1394). ارزیابی سطوح توسعه و نابرابری ناحیه‌‌‌‌ای به‌‌لحاظ شاخص‌‌های توسعه با مدل ویکور، مطالعۀ موردی: منطقۀ اورامانات، فصلنامۀ جغرافیا و مطالعات محیطی نجف‌‌آباد. سال چهارم. شمارۀ سیزدهم. صفحات 80-65.

-  مختاری‌ملک‌‌آبادی، رضا؛ ربابه حسین‌‌‌‌زاده؛ اسماعیل صفرعلی‌‌‌‌زاده (1394). تحلیل نابرابری‌‌‌‌های ناحیه‌‌‌‌ای استان فارس با استفاده از مدل VIKOR، مطالعات و پژوهش‌‌‌‌های شهری و منطقه‌‌‌‌ای. سال هفتم. شمارۀ بیست و ششم. صفحات 166-145.

-  مرکز آمار ایران (1395). سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1395 استان کرمانشاه(.(www.amar.org.ir

-  موثقی، سید احمد (1383). توسعه: سیر تحول مفهومی و نظری. مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی. شمارۀ 63. صفحات 252-223.

-  میرکتولی، جعفر؛ محمدرضا کنعانی (1390). ارزیابی سطوح توسعه و نابرابری ناحیه‌‌‌‌ای با مدل تصمیم‌‌‌‌گیری چند معیاره، مطالعۀ موردی: سکونتگاه‌‌‌‌های روستایی استان مازندران، فصلنامۀ جغرافیا و آمایش سرزمین. سال اول. شمارۀ دوم. زمستان 1390. صفحات 89-36.

-  نظری، علی‌‌اصغر (1375). ویژگی‌‌‌‌های جغرافیایی کشورهای توسعه‌‌‌‌یافته، انتشارات دانشگاه پیام‌‌‌‌نور. چاپ دوم.

-  نظم‌‌فر، حسین؛ آمنه علی‌‌بخشی؛ سهیلا باختر (1394). تحلیل فضایی توسعۀ منطقه‌‌ای استان کرمانشاه با استفاده از مدل‌‌های تصمیم‌‌گیری چندمعیاره، نشریۀ تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی. دورۀ 15. شمارۀ 36. صفحات 251-229.

-   Goletsis, Y., M. Chletos (2011). Measurement of Development and Regional Disparities in Greek Periphery: A Multivariate Approach,Socio-Economic Planning Sciences, Vol. 45, No 4, PP.174-183.

-   Hodder, R (2000). Development Geography, Routledhe, London.

-   Kirk patrik, colin et al (2001). Development of criteria to assess the effectiveness of national strategies for sustainable development institute for development policy.

-   Riddell, R (2011). Sustainable Urban Planning Tipping the Balance. Blackwell publishing..

-   Storper M. A. Scott (2006). The wealth of regions. Futures, 27,5: 505-526.

-   Sharama, Bimal )2004(. Regional disparities in agricultural labou Productivity in the Brahmaputra Valley, Assam, India, Department of Geography, Gauhati University.