بررسی نقش فرایندهای ژئومورفولوژیک در ایجاد ژئومورفوسایت‌‌های منطقۀ حفاظت‌‌شدۀ مانشت، بانکول و قلارنگ با روش پریرا

نویسندگان

1 استاد ژئومورفولوژی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی دانشگاه تبریز. ایران

چکیده

در این تحقیق با استفاده از روش پریرا به شناسایی و ارزیابی ژئومورفوسایت ها در منطقه حفاظت‌شده مانشت، بانکول و قلارنگ پرداخته شد. در این روش با استفاده از دو ارزش علمی و اکتسابی ارزش ژئومورفولوژیک ژئومورفوسایت های موردنظر شناسایی گردید و ارزش مدیریتی از دو ارزش محافظت و بهره‌برداری به دست آمد و از مجموع دو ارزش ژئومورفولوژی و مدیریتی امتیاز نهایی ارزش هر ژئومورفوسایت محاسبه گردید. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که ژئومورفوسایت دره ارغوان دارای رتبه 1 ازنظر موقعیت رتبه ایی یا شاخص TV است ولی در رتبه‌بندی نهایی یا شاخص (RK) دارای جایگاه 6 می‌باشد. بالاترین امتیاز در بخش ژئومورفولوژیکی با 5/8 مربوط به دامنه‌های مانشت و قلارنگ و در بخش مدیریتی بالاترین امتیاز با 04/8 به ژئومورفوسایت دره ارغوان تعلق گرفت. دامنه‌های مانشت، بانکول و قلارنگ به دلیل تنوع اشکال زمین‌شناسی و ژئومورفولوژیکی جایگاه دوم را ازنظر موقعیت رتبه ایی یا شاخص TV به دست آورد، ازنظر شاخص‌های ارزش ژئومورفولوژی این ژئومورفوسایت دارای رتبه 1، شاخص‌های مدیریتی رتبه 3 و در رتبه‌بندی نهایی دارای جایگاه 5 می باشد. ازنظر موقعیت‌های رتبه ایی در جدول رتبه‌بندی حاصل از محاسبه شاخص‌ها (اصلی و فرعی) با عنوان رتبه‌بندی (RK)، ژئومورفوسایت ابدالان با مجموع امتیاز 35 بالاترین رتبه را در بین 6 ژئومورفوسایت منتخب در منطقه موردمطالعه به دست آورد. این در حالی است که دارای رتبه 6 و جایگاه آخر ازنظر موقعیت رتبه ایی یا شاخص TV بود. در پایان نتایج تحقیق نشان می‌دهد، مکان‌هایی باارزش پایین می‌توانند به‌عنوان مکان‌های ژئومورفیکی ارزشمند در ناحیه شناخته شوند و هدف از آن تأکید بر مکان‌یابی رتبه ایی در ارزیابی مکان‌های ژئومورفیکی، برآورد ارزش یا همسانی نسبی معیارها است که در تحقیقات قبلی موردبررسی قرار نگرفته بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation the Role of Geomorphologic processes in the Formation of geomorphosites of Manesht, Bankol and Qelarang protected areas using Perira method

نویسندگان [English]

  • davoud mokhtari 1
  • shahram roostaei 1
  • mehdi ahmadi 2
چکیده [English]

In this research, the geomorphosites of the protected area of Manhest, Bangkok and Qelarang were studied using the Perira method. In this method, the geomorphologic value of geomorphosites was identified using scientific and additional values. Management value was derived from two values of Protection value and Use value and from the sum of the two values of geomorphology and management, the final value of each geomorphsites was obtained. For this reason, the principal indicator ‘geomorphological value’ includes the secondary indicators ‘scientific value’ and ‘additional values’. ‘Management value’, as second principal indicator, integrates the secondary indicators ‘use value’ and ‘protection value’. The sum of all indicators determines the total value of the Geomorphosite. The results of this research show that the Arghavan Geomorphsite ranked 1 in the TV index, but in the final ranking or index (RK) ranked 6. The highest score in the Geomorphological section (8.04) was attributed to the Mannesht and Qalarag and the highest weighting in the management section with a score of 4.0 was attributed to the Arghavan geomorphosite. In the ranking table derived from the calculation of the indexes (main and sub) with the title of ranking (RK), Abdallan geomorphosite with the total value of 35 was the highest value among the six selected geomorphosites in the studied area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geotourism
  • Geomorphosite
  • Pereira
  • Protedted area
  • Manesht

-  احمدی، مهدی (1388). شناسایی پهنه‌‌های مناسب برای توسعه ژئوتوریسم در استان ایلام با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی، پایان‌‌‌‌نامۀ کارشناسی ارشد جغرافیای طبیعی. دانشگاه تربیت‌‌معلم تهران.

-  آرا، هایده؛ شعله شاهوردی قهفرخی؛ پوریا خرازی و محمد کیاکیانیان (1393). ارزیابی پتانسیل گردشگری لندفرم‌‌های انحلالی به روش مدل اصلاح‌‌‌‌شدۀ پرالونگ (کوچین) و مدل پرالونگ (مطالعۀ موردی: سه‌‌غار سرآب، سید عیسی و چهل‌‌پله در استان چهارمحال و بختیاری)، فصلنامۀ مطالعات مدیریت گردشگری. شمارۀ 25. صفحات 151-135.

-  جعفری، قدرت (1382). مطالعات زیست‌‌محیطی طرح جامع گردشگری استان ایلام،طرح‌پژوهشی. دانشگاه ایلام.

-  حجازی، میراسداله؛ ستاره فرمانی منصور (1396). ارزیابی توانمندی ژئوتوریسمی ژئومورفوسایت‌‌های روستای ورکانه به‌‌روش پریرا، نشریۀ جغرافیا و برنامه‌‌ریزی. شمارۀ 59. صفحات 63-41.

-  رضازاده، زهرا (1395). شناسایی محوطه‌‌های ژئوتوریستی منطقۀ سی‌‌سخت و ارزیابی و مقایسۀ توانمندی‌‌های آن‌‌ها با دو روش پریرا و پرالونگ، پایان‌‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه تبریز.

-  زمردیان، محمدجعفر (1385). ژئومورفولوژی ایران (فرایندهای اقلیمی و دینامیک بیرونی جلد دوم)، انتشارت جهاد دانشگاهی مشهد. مشهد.

-  شایان‌یگانه، علی‌‌اکبر (1395). بررسی توانمندی‌‌های غرب خراسان رضوی در احداث ژئوپارک و ارائۀ راهکارهای مدیریتی و حفاظتی آن، پایان‌‌نامۀ دکتری تخصصی. دانشگاه حکیم سبزواری.

-  علایی‌‌طالقانی، محمود (1384). ژئومورفولوژی ایران، انتشارات قومس. تهران.

-  قنبری، ابوالفضل؛ فریبا کرمی؛ امید یزدانی (1396). قابلیت‌‌سنجی ژئومورفوسایت‌‌های شهرستان سروآباد با استفاده از روش‌‌های پریرا و رینارد، فصلنامۀ فضای جغرافیایی. شمارۀ 57. صفحات. 211-195.

-  مقصودی، مهران؛ محسن برزکار؛ موسی عباسی؛ انور مرادی (1393). ارزیابی توانمندی‌‌های ژئوتوریستی ژئومورفوسایت‌‌های شهرستان‌‌مهاباد،فصلنامۀ مطالعات مدیریت جهانگردی. شمارۀ 25. صفحات 107-81.

-  مختاری، داود (1390). شناسایی اشکال مورفوژنتیک فعال در گردنۀ پیام با هدف برنامه‌‌ریزی ژئوتوریسم، فصلنامۀ تحقیقات جغرافیایی. شمارۀ 4. صفحات 92-67.

-  مختاری، داود (1392). آیا دشت جلفا- هادی شهر مکان ژئومورفولوزیک (ژئومورفوسایت) است؟ نگرشی نو در مدیریت مناطق‌گردشگری.جغرافیا و برنامه‌‌ریزی. شمارۀ 43. صفحات. 305-275.

-  مختاری، داود (1390). اهمیت نقشه‌‌های زمین‌‌پیمایی در مدیریت مکان‌‌های ژئومورفیکی ایران، (مطالعۀ موردی: گردنۀ پیام). جغرافیا و برنامه‌‌ریزی. شمارۀ 37. صفحات 172-151.

-  مختاری،داود (1393). اصول موضوع دانش ژئومورفولوژی و جایگاه ژئوتوریسم (نقدی در حوضۀ دانش ژئومورفولوژی ایران)،جغرافیا و برنامه‌‌ریزی. شمارۀ 1. صفحات 107-91.

-  مختاری، داود (1395). ژئوتوریسم، انتشارات دانشگاه تبریز. تبریز.

-  مختاری، داود؛ فریبا همتی (1395).  شناسایی مکان‌‌های ژئومورفیکی حوضۀ آبریز دیره و ارزیابی توانمندی‌‌های ژئورتویستی آن‌‌ها با روش پریرا، نشریۀ جغرافیا و برنامه‌‌ریزی. شمارۀ 57. صفحات.276-255.

-   Almagià, R. (1910). Studi geografici sulle frane in Italia. Mem Soc Geogr Ital. 14:12–34.

-   Beneo, E. (1938). Insegnamenti di una galleria a proposito della tettonica nella Valle del Sagittario (Appennino abruzzese). Boll R Uff Geol Ital. 63(6),1–10.

-   Bollati, I., Smiraglia, C., Pelfini, N (2013). Assessment and Selection of Geomorphosites and Trails in the Miage Glacier Area (Western Italian Alps). Environmental Management. 51, 951–967.

-   Bollati, I., Reynard, E., Palmieri, E.L. and Pelfini, M. (2015). Runoff Impact on Active Geomorphosites in Unconsolidated Substrate. A Comparison Between Landforms in Glacial and Marine Clay Sediments: Two Case Studies from the Swiss Alps and the Italian Apennines. Geoheritage. DOI 10.1007/s12371-015-0161-0.

-   Comanescu, L., Nedelea, A. and Dobre, R (2011). Evaluation of geomorphosites in Vistea Valley (Fagaras Mountains- Carpathians, Romania), International Journal of the Physical Sciences. 6 (5), 1161 -1168.

-   Coratza, P., Chinol, A.M., Piacentnim D., Valdati.(2008). Management of geomorphosite in high tourism vocation area: an example of geo-hiking map in the Alpe difanes(natural park of fanes-braies, Italian dolomitis). GeoJournal of Tourism and Geosites. 2 (2), 106-117.

-   Dowling, R.K., Newsome, D. (2010). the future of geotourism: where to from here? In: Newsome D, Dowling RK (eds) Geotourism: the tourism of geology and landscapes. Goodfellow, Oxford, PP.231-244.

-   Feuillet,T.,Sourp, E. (2011). Geomorphological Heritage of the Pyrenees National Park (France): Assessment, Clustering, & Promotion of Geomorphosites, Geoheritage. 3(3),151-162.

-   Grandgirard, V. (1999). an inventory of geomorphological geotopes in the canton of Fribourg (Switzerland). Mem Descr Carta Geol ’It 54:273–278.

-   Grandgirard, V (1997). Géomorphologie, protection de la nature et gestion du paysage. Thèse de doctorat en géographie, université de Fribourg,p. 210 .

-   Hose, T. A. (2000). European geotourism-geological interpretation and geoconservation promotion for tourists. In: Barretino D, Wimbledon WP, Gallego E (eds) Geological heritage: its conservation and management. Instituto Tecnologico Geominero de Espana, Madrid, PP: 127-146.

-   Hose, T.A. (1996). Geotourism, or can tourists become casual rock hounds? In: Bennett MR (ed) Geology on your doorstep. The Geological Society, London, PP. 207-228.

 

-   Hose, T. A. (1995). Selling the story of Britain's stone. Env Interpret. 10(2), 16-17.

-   Lima, A., João, C.N., José, B (2016). Monitoring of the Visitors Impact atBPonta da Ferraria e Pico das Camarinhas^Geosite (São Miguel Island, Azores UNESCO Global Geopark, Portugal). Geoheritage. DOI 10.1007/s12371-016-0203-2.

-   Lugeri, F. R., Amadio, V., Bagnaia, R., Cardillo, A., and Lugeri, N (2011). Landscapes &Wine Production Areas: A Geomorphological Heritage, Geoheritage. 3 (3) , 221-232.

-   -Martínez- Graña, A. M,Serrano, L., González- Delgado, J. A., Dabrio, C. J, and Legoinha,P. (2016). Sustainable geotourism using digital technologies along a rural georoute in Monsagro (Salamanca, Spain). International journal of digital earth. 11(5), 223-241.

-   Oddone, E (1915). Gli elementi fisici del grande terremoto marsicano fucense del 13 Gennaio 1915. Boll Soc Sism Ital. 29,71-215.

-   Panizza,M.,Piacente,S.(1993).Geomorphological asset evaluation. Z Geomorph NF 87:13-18.

-   Pereira,P, Pereira, D.,Caetano Alves,M.I. (2007). Geomorphosite assessment in Montesinho Natural Park(Portugal).Geographica Helvetica:3.

-   Reynard,E.,Panizza,M (2005). "Geomorphosites: Definition, Assessment and Mapping", Géomorphologie:Relief,Processus,Environnement, Nnuméro 3. PP.181-188.

-   Reynard, E., Coratza, P. (2007). Geomorphosites and geodiversity: a new domain of research. Geographica Helvetica, 62, PP. 138-139.

-   Sacco, F (1907). Gli Abruzzi. Schema geologico. Boll Soc Geol Ital26:377-460.