بررسی زمین‌لغزش‌های منطقۀ پشتکوه فریدون‌شهر با استفاده از مدل آنتروپی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار ژئومورفولوژی،دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 دانش آموخته جغرافیا

چکیده

امروزه شهرها، به دلایل متعدد در معرض آسیب ناشی از مخاطرات طبیعی قرار دارند، این مخاطرات که آسیب‌های جانی و مالی بسیاری با خود به همراه دارند نیازمند اقدامات فوری و پیشگیرانه می‌باشند. منطقه پشتکوه یکی از شهرستان های فریدون شهر می‌باشد. هدف از پژوهش حاضر تحلیل و پهنه بندی مخاطرات ژئومورفیک در منطقه پشتکوه شهرستان فریدونشهر به وسعت حدود 581 کیلومتر مربع واقع درغرب استان اصفهان انتخاب شد. روش انجام این تحقیق به دو صورت توصیفی – تحلیلی است که در بخش توصیفی با استفاده از مطالعات اسنادی و سپس با استفاده از عکس‌های هوایی، گوگل ارث ، نقشه‌های زمین‌شناسی و مطالعات میدانی، نقشه پهنه بندی زمین لغزش‌ منطقه صورت گرفت و از طریق مدل آنتروپی در نرم‌افزار (Arc GIS 10) تهیه شد. نتایج نشان می‌دهد فاصله از گسل (84/60) درصد، زمین‌شناسی (49/12) درصد، جهت شیب (38/11) درصد، طبقات ارتفاعی (01/7) درصد، فاصله از آبراهه (74/5) درصد، شیب (59/2) درصد در وقوع زمین لغزش‌های منطقه اثر گذار بوده‌اند. نقشه پهنه‌بندی منطقه نشان می دهد که پهنه‌های کم خطر (31) درصد، متوسط (33) درصد و منطقه پرخطر (36) درصد از منطقه را در بر می گیرد. ساخت و ساز با فاصله از گسل و لایه‌های زمین‌شناسی در نواحی پرشیب، ایمن‌سازی مسیر‌های ارتباطی و کنترل اقدامات حفاری و خاک‌برداری در لایه‌های زمین‌شناسی مهم‌ترین اقدام برای کاهش خسارت‌های حرکات دامنه‌ای در منطقه پشتکوه فریدون‌شهر هستند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Survery of Landslides Poshtkuh Region in Fereydonshahr by using Entropy Mode

نویسندگان [English]

  • somayeh shahzeidi 1
  • roya hayati zadeh 2
چکیده [English]

Today the city, for various reasons, are prone to damage from natural hazards, the risks that are associated with many human and financial damage requires urgent measures are preventive. Poshtkuh a city of Fereydoun city.The occurrence of the landslide and imposing heavy body and property damages may be studied based on the recognition and special conditions of the zones. In this research, Poshtkuh zone in Fereidun Shahr town having 581 km2 located in the west of Isfahan province. was selected and then, by using aerial pictures, satellite pictures, geological maps and field studies the dispersion map of the landslides studied through entropy model. Then, the entropy matrix and the zoning map of the landslide were prepared on ArcGIS 10 software environment and finally a technique was given for lowering its damages with respect to the condition of the zone. The results showed that the distance from the fault (60.84%), geology (12.49%), direction of dip (11.38%), elevation beds (7.01 %), distance from channel (5.74%), and slope (2.59%) have been effective in occurring the landslides of the zone. The zoning map indicates that low-risk zones have only covered 31% of the zone and also the medium zone 33% and high-risk zone 36% have high potentials in happening the landslide. Construction having the distance from the fault, geological layers in steep regions, making the communication routes safe and controlling digging and excavation in geological layers are the most important actions for lowering the damages of slope movements in Poshtkuh zone of Fereidun Shahr.

کلیدواژه‌ها [English]

  • landslides
  • poshtkuh
  • ferey doun shahar
  • Entropy Model

-    اصغرپور، محمدجواد (1385). تصمیم‌گیری‌های چندمعیاره، تهران. انتشارات دانشگاه تهران. 1.

-    اکبر، سمیه؛ رنجبر، حجت الله؛ کرمی نسب، سعید؛ عبدالملکی، مهدی (1392). ارزیابی خطر زمین‌لغزش به کمک مدل فازی دانش‌مبنا و روش ترکیبی فازی- اوزان شاهد در منطقۀ مسکونِ جیرفت، فصل‌نامۀ زمین‌شناسی مهندسی. دانشگاه خوارزمی. دورۀ 7. شمارۀ 1.

-    اداره کل منابع طبیعی استان اصفهان (1376). طرح تفصیلی منابع طبیعی تجدید‌شوندۀ حوضۀ پشتکوه فریدون‌شهر، گزارش تلفیق.

-    پورقاسمی، حمیدرضا؛ حمیدرضا مرادی ؛ مجید محمدی؛ رئوف مصطفی‌زاده؛ عباس گلی‌جیرنده (1391). پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش با استفاده از تئوری بیزین، مجموعه علوم و فنون کشاورزی. علوم آب و خاک. سال 16. شمارۀ 62. صفحات 121-109.

-    جلالی، نادر (1379). گزارش نهایی طرح ارزیابی روش‌های متداول پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش به‌منظور یافتن سازگارترین روش با شرایط کشور، طرح تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری.

-    سازمان‌ جغرافیایی نیروهای ‌مسلح با نقشه‌های توپوگرافی 50000/1 برگه‌های (وهرگان- وستگان- فریدون‌شهر- قلعه‌سرخ).

-    سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی نقشه‌های زمین‌شناسی 250000/1 و 100000/1. 

-    سوری، سلمان؛ سیامک بهاروند؛ رضا احمدیان‌مقدم؛ مریم دهبان (1394). پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش با استفاده از روش شبکۀ عصبی مصنوعی، فصل‌نامۀ سنجش از دور و سامانۀ اطلاعات جغرافیایی در منابع طبیعی. دورۀ ششم. شمارۀ 4. صفحات 31-15

-    صفاری، امیر؛ مقیمی، ابراهیم.‌ (1388). ‌ارزیابی ژئومرفولوژیکی توسعه شهری وآسیب پذیری ناشی از زمین لغزش دردامنه های کوهستانی کلان شهر تهران، پژوهش های جغرافیای طبیعی سال 41 ، شماره 67

-    فاطمی‌عقدا، سیدمحمود؛ جعفر غیومیان؛ محب تشنه‌لب؛ عقیل اشقلی‌فراهانی (1384). بررسی خطر زمین‌لغزش با استفاده از سیستم فازی در منطقۀ رودبار، مجله علوم دانشگاه تهران. جلد 31. شمارۀ 1. صفحات 64-43.

-    علایی‌طالقانی، محمود (1390). ژئومورفولوژی ایران، انتشارات قومس.

-    غیومیان، جعفر؛ ضیاء‌الدین شعاعی (1377). زمین ‌لغزش روستای آبی‌کار استان چهارمحال بختیاری، مجموعه مقالات دومین‌همایش ملی رانش زمین و راه‌های مقابله تا خطرات آن.

-    کمک‌پناه،علی؛ ناصر حافظی‌مقدس (1373).روش‌ های پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش، مجموعه مقالات کارگاه تخصصی بررسی راهبردهای کاهش خسارات زمین‌لغزش در کشور.

-    کرمی فریبا؛ مریم بیاتی‌، داوود مختاری‌کشکی (1387). خطر زمین‌لرزه و تحلیل ریسک‌پذیری مراکز جمعیتی از زلزلۀ شهرستان بستان‌آباد، آذربایجان شرقی. تحقیقات جغرافیایی. دورۀ 23. شمارۀ 4. صفحات 96-77.


-    مقیمی، ابراهیم؛ مجتبی یمانی؛ سعید رحیمی‌هرآبادی (1392). ارزیابی و پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش در شهر رودبار با استفاده از فرایند تحلیل شبکه، پژوهش‌های ژئومورفولوژی کمّی. شمارۀ 4. صفحات 118-103.

-    مقیمی، ابراهیم؛ سجاد باقری؛ طاهر صفرراد (1391). پهنه‌بندی خطر وقوع زمین‌لغزش با استفاده از مدل آنتروپی (مطالعۀ موردی: تاقدیس نسار زاگرس شمال غربی)، پژوهش‌های جغرافیای طبیعی. شمارۀ 79. صفحات 99-77.

-    یمانی، مجتبی، پریسا پیرانی؛  فاطمه مرادی‌پور؛ عارقه شعبانی‌عراقی؛ ابوالقاسم گورابی (1393). ارزیابی ژئومورفولوژیکی پتانسیل زمین‌لغزش تاقدیس سیاه‌کوه، غرب ایران، برنامه‌ریزی و آمایش فضا. دورۀ 18. شمارۀ 3. پاییز 1393. صفحات 170- 148

-    نوروزی‌خطیری، خدیجه؛ بابک امیدوار؛ بهرام ملک‌محمدی؛ سجاد گنجه‌ای (1392). تحلیل ریسک مخاطرات چندگانۀ شهری در اثر سیل و زلزله (مطالعۀ‌ موردی: منطقه 20 تهران)، فصل‌نامۀ‌ جغرافیا و مخاطرات محیطی. شمارۀ 7. صفحات 68-53.

-     Kumar Dahal, R (2008). Predictive Modeling of Rain Fall- induced Landslide Hazrd in the Lesser Himalaya of Nepal Based on Weights- of- evidence, Geomorphology, Vol .102, PP. 496-510

-     Zongji,Y et al (2010). Regional Landslide zonation Based on Entropy Method in Three Gorges Area, chea, seventh In ternational conferenceon Fuzzy systems and knowledge Discovery.