تحلیل تغییرات زمانی- مکانی دمای منطقه شمال‌غرب ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

در این مقاله به منظور شناسایی تغییرات زمانی- مکانی دمای شمال­غرب ایران از 19 ایستگاه سینوپتیک منطقه که دارای دوره­ی آماری کامل­تری بوده­اند، استفاده شده است. ابتدا تغییرات فضایی دمای منطقه بر اساس شاخص­های مرکزی و پراکندگی آماری مورد مطالعه قرار گرفت و با استفاده از روش میانیابی TPSS[1]  که کمترین خطای MAE[2]  را داشته، اقدام به ترسیم منحنی­های همدما و ضریب تغییرات گردید. سپس بر اساس روش­های آماری به بررسی تغییرات زمانی دمای شمال­غرب پرداخته شد. علاوه بر استفاده از روش پارامتری رگرسیون خطی با توجه به ماهیت غیرخطی بودن عناصراقلیمی از روش ناپارامتری من-کندال (به عنوان روشی توزیع آزاد) بهره گرفته شده است. نتایج مأخوذه نشان می­دهد که شمال­غرب ایران در دوره­ی آماری مورد مطالعه منطقه­ی همگنی از لحاظ دمایی نبوده ومتوسط دمای سالانه باارتفاع رابطه­ی معکوس و معنی­داری داشته است. نتایج نشان می­دهد، دوره میانگین دمای سالیانه در بیشتر مناطق شمال­غرب به تدریج افزایش یافته است. از حیث تغییرات بارشی، نواحی سردتر و مرتفع­تر نظام بارشی متغیرتری را تجربه نموده­اند. اکثر مناطق شمال­غرب کشور با روند افزایشی دما مواجه بوده و این گرمایش از غرب به شرق بارزتراست. البته در نوار باریکی از غرب منطقه­ی مورد مطالعه روند کاهشی دما به­صورت معنی­دار اتفاق افتاده است.



[1]- Thin Plate Smoothing Spline(TPSS)


[2]-Mean Absolute Error

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Analysis of Spatio-Temporal Variations of Temperature in the North –West of Iran

نویسندگان [English]

  • majid Zahedi
  • behrooz Sari Sarraf
  • javid Jameَe
چکیده [English]

 
In this paper in order to recognize the spatio-temporal variations of temperature in the north-west of Iran,19 synoptic stations which had had the more complete time series, have been used. First temperature spatial variations on the basis of central and dispersion parameters were studied. Then by using the interpolation Thin Plate Smoothing Spline (TPSS) method which has had the least Mean Absolute Error (MAE), the iso-therm curves and Coefficient Variation (C.V) were drawn.Then according to the parametric and nonparametric methods the temporal temperature variations were studied. The results of this survey show that the north-west temperature has had the converse significant relation with the elevation. The results showed that the annual mean temperature series have increased apparently over most of the north-west.We have recognized that this is clear and significant indication for the existence of strong increasing temperature from west - east longitude. The results also showed that the annual mean temperature series have decreased apparently over west of the north - west.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Temperature
  • climate change
  • Nonparametric Statistics
  • Man-Kendal Test
  • North-West of Iran