برنامه‌ریزی و ساماندهی روستاهای پراکنده  مورد؛ دهستان کورین زاهدان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

ساماندهی روستاهای پراکنده از جمله استراتژی‌های کارآمد در برنامه‌ریزی توسعه و همچنین محوری‌ترین الگوی توسعة فضایی ـ کالبدی نواحی روستایی است. این استراتژی بر دو هدف عمدة ((بهینه کردن مکان‌ها)) و ((بهینه کردن کارکردها)) مبتنی است و در صدد ارائه الگوی بهینه‌ای از نظام استقرار فضایی مکان‌ها و کارکردهای متناسب با آن است.
در واقع ساماندهی روستایی از طریق شناخت ساختارهای محیطی، اقتصادی، اجتماعی و فضایی‌ـ‌کالبدی نواحی روستایی، امکان‌پذیر خواهد بود؛ که با تجزیه و تحلیل این ساختارها و کارکردها، می‌توان کانون‌های جمعیت و فعالیت مجموعه‌ای از روستاها را در یک نظام سلسله مراتبی ساماندهی نمود، تا از این طریق کارایی و بازدهی فعالیت‌ها و سکونتگاه‌های روستایی بهینه گردد و توسعة آن‌ها شتاب گیرد.
ناحیة روستایی کورین زاهدان بر مبنای استراتژی فوق‌الذکر مورد مطالعه قرار گرفت و پس از تحلیل یافته‌ها، این ناحیه به حوزه‌های عملکردی با توجه به زمینه‌های مختلف محیطی، اقتصادی، ‌اجتماعی و فرهنگی،‌ و نهایتاً فضایی ـ کالبدی و سایر عناصر و مؤلفه‌های مؤثر بر آن‌ها تقسیم‌بندی و در مجموع چهار حوزة کاملاً مشخص ((سرجنگل، شورو، دومک و بالاخره قلعه بید)) در آن شناسایی و تعیین گردید. در تحلیل‌های بعدی از مجموع 417 نقطة روستایی این ناحیه، 9/35 درصد آن‌ها ناپایدار، 7/24 درصد پایدار و بالاخره 5/39 درصد نیز ایستا ارزیابی گردید.
نهایتآً از مجموع الگوهای ساماندهی مطرح شده در این مطالعه سه الگوی ((تجمیع، ادغام و بالاخره توسعه و تجهیز)) روستاهای ناحیه مورد مداقة بیشتر قرار گرفت و بر پایة آن یک کانون تجمیع، دو کانون ادغامی و ده کانون کلیدی مستعد توسعه و تجهیز مشخص و مکان‌گزینی گردیده‌اند. چگونگی مطالعات تفصیلی و تجزیه و تحلیل‌های انجام شده در متن اصلی مقاله آمده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Planning and Regional Development

نویسندگان [English]

  • eisa Ibrahimzadeh
  • mohamad sharifikeia
چکیده [English]

The organization of dispersed villages is one of the efficient strategies in development planning, and also the most pivotal model of spacial-Physical rural regions. This strategy is based on two major aims of “optimization of places” and “optimization of functions”, and intended to present an optimized model of spacial settlement of places and its commensurate functions.
Actually, the rural organization is possible through the recognition of rural region’s environmental, economic, social and spacial – physical structures, that through analysis of these structures and functions; the population centers and the activities of a collection of villages can be organized in a hierarchical system.
Thus, the rural settlements efficiency and activities output are optimized and their development stepped up. The Zahedan’s Kurin rural district was studied on the basis of the above – said strategy and after analysis of findings this region was divided into operational domains in the light of different aspects of environmental, economical, social and cultural and finally spacial – physical and other effective elements. On the whole, four thoroughly specified areas (sarjangal, shoroo, Doomak, Ghalabid) were found and determined. In the later analyses out of 417 rural areas of this region 35.9% were instable, 24.7% were stable, and at last 39.5%  were evaluated as static.
Finally, from the collection of organization models presented in this study, three models “addition, merger, and at last development and equipment” of  the regions villages was paid more attention. Based on this trend, an addition center, two merger centers and ten key centers which were prepared for development and equipment, were specified and located. The status of detailed studies and performed analyses are elaborated in the main body of the article.