الگوی میان‌‌کنش کارکرد سازمان‌‌های مردم‌نهاد با حکمروایی مطلوب روستایی نمونه: دشت حسین‌‌‌آباد غیناب در شهرستان سربیشه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد جغرافیا و عضو قطب علمی برنامه‌‌‌ریزی روستایی، دانشگاه تهران ، تهران، ایران

2 دکترای جغرافیا و برنامه‌‌‌ریزی روستایی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

چکیده

از دغدغه‌های همیشگی نظام برنامه‌ریزی، توسعه پایدار فضاهای روستایی بوده است. حکمروایی مطلوب روستایی از ملزومات اساسی نیل به توسعه پایدار به شمار می‌رود. کارکرد سازمان‌های مردم نهاد از جمله عوامل عدیده‌ای است که تاکنون آن را در برپایی و تحقق حکمروایی مطلوب فضا دخیل دانسته‌اند. در دشت حسین‌آباد غیناب شهرستان سربیشه از سال 1384 گروه‌های توسعه روستایی به دنبال پروژه بین المللی ترسیب کربن، گسترش قابل ملاحظه‌ای داشته است. در این مقاله کوشش شده است تا به بررسی و تبیین الگوی ارتباطی کارکرد گروه‌های توسعه روستای به عنوان سازمانی مردم نهاد با حکمروایی مطلوب در دشت حسین‌آباد غیناب پرداخته شود. مقاله حاضر دارای رویکردی کاربردی است. جهت گردآوری داده‌ها از مطالعات اسنادی و میدانی استفاده شده است. در روش میدانی به تکمیل پرسشنامه پرداخته شد. جامعه آماری شامل روستاهایی از دشت حسین‌آباد غیناب بوده که علاوه بر شورای اسلامی و دهیاری، گروه‌های توسعه روستایی نیز در آن دایر است. تعداد 267 عضو از 19 گروه توسعه روستایی ساکن در 13 روستای ناحیه حسین-آباد غیناب به عنوان نمونه با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای به طور تصادفی انتخاب شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و انجام معادلات ساختاری با کمک نرم‌افزار LISREL صورت گرفته است. نتایج نشان داد کارکرد سازمان‌های مردم نهاد (گروه‌های توسعه روستایی) در دشت حسین‌آباد غیناب 47 درصد از تغییرات حکمروایی مطلوب در سطح جامعه روستایی را به خود اختصاص می‌دهد. بعد اقتصادی کارکرد سازمان‌های مردم نهاد هم دارای اثر مستقیم و هم غیرمستقیم بر حکمروایی مطلوب روستایی است. در میان ابعاد حکمروایی مطلوب روستایی، مقوله مشارکت بیشترین تاثیر را از کارکرد گروه‌های توسعه روستایی پذیرفته است. در مجموع می‌توان گفت با گسترش فعالیت سازمان‌های مردم نهاد در بطن فضاهای روستایی، زمینه برپایی و استمرار حکمروایی مطلوب تا حد زیادی مهیا می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Modeling of Interaction between NGOs Function and Rural Optimal Governance Case: plain of Hossein-Abad Ghinab in Sarbisheh County

نویسندگان [English]

  • Seyed Hassan Motiee Langroudi 1
  • mohammad hajipour 2
2 Birjand University
چکیده [English]

One of the challenges of planning system is sustainable development of rural spaces. Rural optimal Governance is necessities to achieving sustainable development. NGOs function is effective in the establishment and implementation of rural optimal governance. From since 2005 in plain of Hossein-abad Ghinab following the international carbon sequestration projects, village development groups has expanded. This paper attempts to survey and explain the communicative model of function village development groups as an NGO with optimal governance at Plain of Hossein-Abad Ghinab to be studied. The paper approach is applied. Documents and field studies were used to collect the data. The field method, the questionnaire was discussed. The statistical population includes of the villages in the plains of Hossein-Abad Ghinab. 267 members from 19 village’s rural development groups in 13 villages of Hossein-Abad have been selected. For sampling, using Cochran formula and a multi-stage cluster sampling method was random. Data were analyzed using SPSS software and structural equation modeling using LISREL software has been made. Results showed that NGOs function (VDGs) in plain of Hossein-Abad Ghinab, 47 percent of the rural population in the optimal governance changes to accounts. Economical dimension function NGOs, both direct and indirect effects on rural optimal governance. Between dimensions of rural optimal governance, the issue of participation has been most affected in by the function of VDGs. In sum it can be said with expansion activities of NGOs in rural, the establishment and continuation field optimal governance is largely available.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sustainable Rural Development
  • Optimal Governance
  • Non-Governmental Organizations
  • plain of Hossein-Abad Ghinab

آرایی، حمید (1388). حکمرانی خوب الگویی جدید در سیاست‌گذاری عمومی، شبکۀ اینترنتی آفتاب. مشاهده ‌شده در سایت:

http://www.aftabir.com/articles/view/politics/political_science/c1c1239091893_gevern_p1.php

استعلاجی، علیرضا (1391). بررسی الگوی مدیریت روستایی در ایران با تأکید‌ بر مدیریت محلی‌ و مشارکتی دهیاری‌‌ها، فصلنامۀ جغرافیا. شمارۀ 32. صفحات 258-239.

افتخاری، عبدالرضا‌‌رکن‌‌الدین؛ جلال عظیمی‌‌آملی؛ مهدی پورطاهری؛ زهرا احمدی‌‌پور (1390). تبیین رابطۀ رهیافت حکمروایی خوب و توسعۀ پایدار روستایی در مناطق روستایی استان مازندران، نشریۀ پژوهش‌‌های روستایی. سال دوم. شمارۀ چهارم. زمستان. صفحات 34-1.

افتخاری، عبدالرضا‌‌رکن‌الدین؛ مهدی پورطاهری؛ حمدالله سجاسی (1388). تحلیل ابعاد و عوامل مؤثر بر توسعۀ کارآفرینی کشاورزی مناطق روستایی: نمونۀ موردی روستاهای شهرستان خدابنده، فصلنامۀ روستا و توسعه. سال دوازدهم. شمارۀ 3. صفحات 72- 43.

جاسبی، جواد؛ ندا نفری (1388). طراحی الگوی حکمرانی خوب بر‌پایۀ نظریۀ سیستم‌‌های باز، فصلنامۀ علوم مدیریت ایران. شمارۀ 16. صفحات 117-85.

خورشیدوند، رحیم (1388). بررسی نقش مشارکت سازمان‌های مردم‌نهاد در برقراری نظم و امنیت، دوماهنامۀ  توسعۀ انسانی پلیس. شمارۀ 25. صفحات 42-33.

دربان‌‌آستانه، علیرضا؛ محمدرضا رضوانی؛ سیدحسن مطیعی‌‌‌لنگرودی؛ سیدعلی بدری (1389). سنجش و تحلیل عوامل مؤثر بر حکمروایی روستایی در حکومت‌‌های محلی، فصلنامۀ پژوهش‌‌های جغرافیای انسانی. شمارۀ 73. صفحات 118-99.

رحیمی، فاطمه؛ مریم اسماعیلی؛ ابوالقاسم نوری؛ علیرضا مهدوی (1390). بررسی سرمایۀ اجتماعی با تأکید ‌بر نقش سازمان‌های مردم‌نهاد در پیشگیری از اعتیاد، پژوهش‌های روان‌شناسی اجتماعی. دورۀ 1. شمارۀ 4. صفحات 62-45.

رزمی، محمدجواد؛ سمیه صدیقی (1391). الزامات تحقق حکمرانی خوب برای دستیابی به توسعۀ انسانی، چهارمین همایش ملی اقتصاد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینی‌شهر.

رضوانی، محمدرضا (1384). مقدمه‌ای بر برنامه‌ریزی توسعۀ روستایی در ایران، نشر قومس. تهران.

زیبایی، نیره (1387). حکمروایی شهری زمینه‌‌ساز پایداری شهر، مشاهده‌شده در سایت:

http://citymanager.blogfa.com

سلطانی، صدف (1388). نقش انجمن‌‌‌های مردم‌نهاد در تعیین سیاست‌های دولت، پایان‌نامۀ دکتری. گروه مدیریت دولتی. دانشگاه علامه طباطبایی. تهران.

سعیدی، محمدرضا (1381). موانع رشد وگسترش سازمان‌‌های غیردولتی در ایران، رسالۀ دکتری دانشکده علوم انسانی. دانشگاه تربیت مدرس.

شاه‌بهرامى، فرخ‌اله؛ زهرا پیشگاهی‌‌فرد؛ کیانوش زال‌پور؛ تقی بختیارى (1389). تأثیر فعالیت‌هاى سازمان‌هاى مردم‌نهاد بر پیشگیری از ارتکاب جرم زنان سرپرست خانوار، فصلنامۀ مطالعات مدیریت انتظامى، صفحات 518-504.

عربشاهی، زهرا (1383). قانون برنامۀ چهارم زیر ذره‌بین حکمروایی خوب شهری، نشریۀ شهرداری‌ها، شمارۀ 69. بهمن.

عظیمی‌‌آملی، جلال؛ عبدالرضا رکن‌الدین افتخاری (1393). حکمروایی روستایی: مدیریت توسعۀ پایدار، انتشارات سمت.

علی‌‌‌‌الحسابی، مهران (1390). نقش سازمان‌های مردم‌نهاد و رهبران محلی در توسعۀ روستایی نمونۀ موردی: بندر لافت، نشریه مسکن و محیط روستا. شماره 134. تابستان. صفحات 48-35.

عمادی، محمدحسین (1387). فرایند توسعه و ویژگی‌های جنبش تعاونی کشاورزی در کرۀ جنوبی، مجله جهاد. سال 18. شمارۀ 216 و 217.

فال‌‌سلیمان، محمود؛ محمد حجی‌‌پور (1390). واکاوی میزان پایداری سازمان‌‌های مردم‌نهاد در مناطق روستایی: تجربیات پروژۀ بین‌‌المللی ترسیب کربن در استان خراسان جنوبی، فصلنامۀ تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی. شمارۀ 23. صفحات 127- 107.

 فاطمی‌‌نیا، سیاوش (1386). فرهنگ شهروندی: محصول و محمل حاکمیت خوب، سازمان کارا و شهروند فعال، فصلنامۀ رفاه اجتماعی. شمارۀ 26. صفحات 58-35.

 فرزین‌‌‌پاک، شهرزاد (1383). از آموختنی‌‌های شهر، حکمروایی خوب چیست؟»، مجلۀ شهرداری‌‌ها. شمارۀ 69.

قالیباف، محمدباقر (1380). بررسی تحلیلی سیر تکوین نهادهای محلی ایران در دوران معاصر و ارائۀ الگوی مناسب. رسالۀ دکترای جغرافیای سیاسی. دانشگاه تربیت مدرس. تهران.

قنبری، علی (1391). توسعۀ اقتصادی و توسعۀ انسانی، تهران. نشر چالش.

کایر، آنه‌‌مته (1386). حاکمیت: مفاهیم کلیدی، ترجمۀ ابراهیم گلشن و علی آدوسی، تهران: مؤسسۀ عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌‌‌ریزی.

گلشن‌پژوه، محمودرضا (1381). راهنمای سازمان‌های غیر دولتی NGOs تهران: مؤسسه فرهنگى مطالعات و تحقیقات بینالمللی ابرار معاصر.

محمدی، محمد (1383). سازمان‌‌های غیردولتی: تعاریف و طبقه‌بندی‌‌ها، فصلنامۀ مطالعات مدیریت. شمارۀ 42-41 .

مطیعی‌‌لنگرودی،سیدحسن؛ابراهیم شمسایی (1388). توسعه و کشاورزی پایدار: از دیدگاه اقتصاد روستایی، انتشارات دانشگاه تهران.

وزارت کشور. (1392). آمار سازمان‌‌های مردم‌نهاد در استان‌های کشور طی سال‌های 1387 و 1388، مشاهده شده در سایت:

    http://moi.ir/Portal/Home/ShowPage.aspx?

Andersen, H. T. & Van Kempen, R (2003). New Trends in Urban Policies in Europe: Evidence from the Netherlands and Denmark, Cities, Vol. 20, No. 2, PP:77-86.

Andersson, V (2008). Social Organisations and Local NGO’s in Rural Bolivia. Paper for the conference: “New Latin American Development Strategies in a Changing International Economic & Political Context” Aalborg University, May 20th - 22nd, 2008. Denmark.

Besley, T. & Ghatak, M (1999). Public-Private Partnerships for the Provision of Public Goods: Theory and an Application to NGOs. The Development Economics Discussion Paper Series, London School of Economics Administration. Vol.79. No.1.

Cernea, M. M (1988). Nongovernmental organizations and local development. World Bank Discussion Papers, No. 40. Washington, DC: The World Bank.

Collingwood, V (2006). Non-governmental organizations, power and legitimacy in international society. Review of International Studies 32: 439-454.

Cornwall, A (2002). Making Spaces, Changing Places: Situating participation in development. IDS working paper 170, Brighton, England.

Goodwin, M (1998). The Governance of Rural Areas: Some Emerging Research Issues and Agendas , Journal of Rural Studies, Volume 14, Number 1, January, PP: 5-12(8)

Kaufmann, D.; kraay, A & Lobaton, Z (2000). Policy research working  paper. Gavernance matters. Development Research Group Macroeconomics and Growth and World Bank nstitute Governance, Regulation and Finance .October 1999.

Lawry, L (2009). Guide to Nongovernmental Organizations for the Military, A primer for the military about private, voluntary, and nongovernmental organizations operating in humanitarian emergencies globallyOriginally written by Grey Frandsen Fall 2002.

Lehmann, A. D (1979). Development Theory: Four Critical Studies, Frank Cass, London.

S.A.R.D.F-South African Rural Development Framework (2005). available on http:// cbdd. Wsu. Edu/ kew/content/ cdoutput/ tr501/ Page 58.htm.

Lowndes V.; Pratchett, L.; & Stoker, G (2001).Trends in Public Participation: Part 1: Local Government Perspectives, Vol. 79, No.1, PP: 205-222.

Madon, S (1999). International NGOs: Networking, information flows and learning. Journal of Strategic Information Systems 8:251-161.

Mattingly, M (1994). The Meaning of Urban Management. Cities. Vol 11. No, PP: 201-205.

Mc Gill, R (1998). Urban Management in Developing Countries. Cities. Vol. 15, No. 6, PP: 463-471.

Oyugi, W. O (2004). The Role of NGOs in Fostering Development & Good Governance at the Local Level in Africa with a Focus on Kenya. Africa Development journals .Vol 29, No 4.19-55.

Rakodi, C (2001). Forget Planning, Put Politics First? Priorities for Urban Management in Developing Countries. Journal of JAG,Vol.3- Issue. 3, PP:209-223.

Sharma, S. K (1989). Municipal Management. Urban Affairs Quarterly, India,Vol.21,PP.47-53.

UNDP (2000). Report Deepening Democracy in a fragmented world, oxford university press ,2002,PP:36-27.

UNESCAP (2009). What is Good Governance?  [online]Available:

http//www.unescap.org/pdd/prs/ProjectActivities/Ongoing/gg/governance. Asp.

UN-HABITAT (2002). Global campaign on urban Governance:concept paper,2nd Edition, Nairobi.

UN-HABITAT (2006). the Urban Governance Index. A Tool of the Quality of Urban, Governance, Beirut.

Welch, R (2002). Legitimacy of rural local government in the new governance environment, Journal of Rural Studies, Volume 18, Issue 4, October, Pages 443-459.

Yaw A. D. & Pareker, A. (1994). The Role of Non-governmental Organisations in Rural Development:The Case of the Voluntary Workcamps Association of Ghana. Journal of Social Development in Africa, 9 (1), PP: 27-39.

Yetano, A; Royo, S & Acerete, B (2009). What is Driving the Increasing Presence of Citizen Participation Initiative?. Research Project, Facultad de Ciencias Económicas y Empresariales, Universidad de Zaragoza, Spain.