تحلیل رابطۀ بین سطح توقعات روستاییان و توسعۀ روستایی مطالعۀ موردی : روستاهای منطقۀ سیستان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه زابل، ایران

2 استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 مربی جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه زابل، ایران

4 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه زابل، ایران

5 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه زابل، ایران

چکیده

هدف توسعۀ روستایی، بهبود وضعیت روستاییان در همۀ ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی است. به گونه­ای که سطح توقعات و شرایط زندگی پایین (چیزی که در مناطق در حال توسعه وجود دارد) توقعات و آرزوهای پایین را به وجود می‌آورد و در همان حال شرایط زندگی بالاتر (مناطق توسعه‌یافته) توقعات و آرزوهای بالاتری به وجود می­آورد؛از این رو، پژوهش حاضر با هدف بررسی تحلیل رابطۀ بین سطح توقعات روستاییان و توسعۀ روستایی در روستاهای منطقۀ سیستان صورت گرفته است. تحقیق حاضر به روش توصیفی- تحلیلی مبتنی بر بررسی منابع کتابخانه‌ای، بررسی‌های میدانی و تکمیل پرسشنامه انجام گرفته است. حجم جامعۀ نمونه 400 سرپرست خانوار در 40 روستا بوده و با روش تخصیص متناسب به صورت تصادفی به‌دست آمده است و اطلاعات جمع‌آوری شده با استفاده از مدل ANP، آزمون­های اسپیرمن و کروسکال- والیس در نرم‌افزار spssمورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج سطح‌بندی مدل ANP نشان داد که روستای سفیدابه ولورگ‌باغ به ترتیب با امتیاز نرمال 0442/0، 0378/0 بیشترین سطح توقع و روستای امامیه پایین و روستای نوری با امتیاز نرمال 031/0، 049/0 کمترین سطح توقع را داشته‌اند. از بین شاخص‌های تأثیرگذار بر سطح توقعات روستاییان از توسعۀ روستایی، به ترتیب شاخص‌های بُعد زیست‌محیطی و اجتماعی با میانگین 45/3 و 38/3 بالاترین و کمترین میزان را به خود اختصاص داده است.همچنین نتایج آزمون اسپیرمن نشان داد که بین سطح توقعات روستاییان از توسعۀ روستاهای منطقۀ سیستان، رابطۀ معناداری وجود دارد؛ به گونه­ای که با بالا رفتن سطح توقعات میزان توسعۀ روستاها افزایش می­یابد و با پایین آمدن سطح توقعات روستاییان،  میزان توسعۀ روستاها کاهش می­یابد. همچنین نتایج آزمون کروسکال والیس نشان داد که بین سطح توقعات روستاییان از توسعۀ روستایی در منطقۀ  سیستان تفاوت معناداری وجود دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of the Relationship Between the Villagers' Expectations Level and Rural Development Case study : Rural Areas of Sistan

نویسندگان [English]

  • Mahmood Reza Mirlotfi 1
  • Seyed Amir Mohammad Alavizadeh 2
  • meaisam bandani 3
  • Azam Sheibani Shad 4
  • Masumeh Kamanbaz 5
چکیده [English]

The objective of rural development is to improve the villagers positions in all economical, social and environmental aspects. So that, lower expectations and living conditions (the situations which exists  in developing regions) creates expectations and aspirations of low and at the same time higher living conditions (developed areas) creates higher expectations and aspirations. Hence, the present study was made with the aim to investigate the relationship between the level of expectations of villagers and rural development in rural areas of Sistan. This study has made by Descriptive- Analytical method based on library sources, field surveys and questionnaires .The volume of  sample society were 400 heads of households in 40 villages and obtained randomly by proportional allocation method and the gathered information from the Spearman and ANP tests were analyzed in SPSS software. Results of level of ANP model showed that the loge Bagh and Sefidabeh villages with normal score 0 .0442,0 .0378 have the highest level of expectation and Imamie and Noori village normal with normal score 0.031,0.049  have the lowest level of expectation, respectively. Among the effective indices on level of villagers' expectations from the rural development, environmental and social dimension indices with an average of 3.45 and 3.38 have the highest and lowest data respectively considered. Spearman test results also showed that the level of villagers' expectations from development the villages of Sistan area, there is a statistically significant relationship. So that with increasing level of expectations, the increased rural development conversely, with a low expectation of villagers positions, the rural development decreases. The Kruskal-Wallis test results showed that between level of expectations from of rural development, there are significant differences in Sistan region.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Expectations
  • rural development
  • Villagers
  • Sistan

ازکیا، مصطفی؛ سکینه حسینی‌رودبارکی (1388). تغییرات نسلی سبک زندگی در جامعه‌ی روستایی، رفاه اجتماعی. چاپ دهم. شماره 37. صفحات 263-241.

ازکیا، مصطفی؛ غلامرضا غفاری (1386). توسعۀ روستایی با تأکید بر جامعۀ روستایی ایران، نشر نی. چاپ دوم.  تهران.

ازکیا، مصطفی؛ کریم‌حسنى‌راد (1388). نقش اعتماد اجتماعى در مشارکت‌ مردم در طرح‌هاى توسعه روستایى، پژوهش نامه علوم اجتماعى. سال سوم. شماره اول. صفحات 27-7.

اسداله‌‌پور، علی (1385). ارزیابی دوره­های آموزشی دامداران: مطالعه موردی: استان مازندران، علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران. شماره2. جلد 2.

افشاریان، امیرعلی (1386). گزینش استراتژی‌های مدیریت دانش با استفاده از فرایند تحلیل شبکه (ANP)، مجله  بهبود مهندسی صنایع استان اصفهان. سال نهم. شماره 23. 11-8.

افشانی، علیرضا؛ اصغر احمدی (1391). میزان نوگرایی و گرایش به خرافات در شهر یزد، پژوهشنامه جامعه شناسی در ایران. شماره 3. صفحات100-59.

بهرامی، رحمت‌الله (1389). چالش‌های عمدۀ توسعه روستایی (مطالعه موردی: استان کردستان)، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی. شماره 98. صفحات 142-125.

بیابانی، غلامحسین؛ کمال هادیانفر (1387). مهاجر سرمایه انسانی، شهروند جهانی، فصلنامه جمعیّت. شماره 65 و 66. صفحات 64-49.

پاپ‌زن، عبدالحمید؛ امیرحسین علی‌بیگی (1385). تحلیل انتظارات روستاییان شهرستان کرمانشاه از شوراهای اسلامی ‌روستا، فصلنامه روستا و توسعه. سال 9. شماره 4. صفحات 53-37.

تابان، محسن؛ محمدرضا پورجعفر؛ حسن‌علی پورمند (1391). هویّت و مکان؛ رویکردی پدیدار شناسانه، هویّت ‌شهر. شماره دهم. سال ششم. صفحات90- 79.

تودارو، مایکل (1364). توسعه اقتصادی در جهان سوم، ترجمه غلامعلی فرجادی. انتشارات سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی. تهران.

جمعه‌پور، محمود (1389). مقدمه­ای بر برنامه­ریزی توسعۀ روستایی، دیدگاه‌ها و روش‌ها. انتشارات سمت. تهران.

خانی، فضیله؛ مجتبی قدیری‌معصوم؛ احمد ملکان (1392). تأثیر مؤلفۀ­ سرمایۀ اجتماعی بر ارتقای توسعۀ روستایی،  مطالعۀ موردی: دهستان گودین، شهرستان کنگاور، جغرافیا (فصلنامۀ بین‌المللی انجمن جغرافیای ایران). دورۀ جدید. سال یازدهم. شماره 38. 133-152- 133.

خسروی، محمود (1387). تأثیرات محیطی اندر کنش نوسان­های‌رودخانه‌هیرمند با بادهای 120روزه سیستان، فصلنامه‌تحقیقات جغرافیایی. شماره 19.صفحات48- 19.

دارابی، جعفر (1388). روان‌شناسی شخصیت رویکرد ویرایش مقایس‌های، دوم. چاپ اول. انتشارات آییژ.

دادورخانی، فضیله(1385).توسعۀ روستایی و چالش‌های اقتصادی زنان، پژوهش­های جغرافیایی. شماره 52.

دانشپور، الهادی؛ منصور سپهری‌مقدم؛ مریم چرخیان (1388). تبیین مدل وابستگی به مکان و بررسی عناصر و ابعاد مختلف آن، نشریه هنرهای زیبا- معماری و شهرسازی. شماره 38. صفحات 48-37.

رزاقی، ابراهیم (1369). الگویی برای بازسازی توسعه اقتصادی ایران،جلد 1.تهران. نشر قومس. صفحه 248.

رضایی، سمیه؛ زینب رضایی؛ ابر صیادکوه (1390). خاقانی شخصیت خودشیفته و کمال‌گرا، فصلنامه اندیشه­ای ادبی. سال‌دوم. شماره 8. صفحات 272-242.

رضوانی،محمدرضا؛ حسین منصوریان (1387). سنجش کیفیت زندگی؛ بررسی مفاهیم، شاخص‌ها، مدل‌ها و ارائه مدل‌های‌پیشنهادی برای نواحی روستایی، فصلنامه روستا و توسعه، سال 11. شماره 3. صفحات 26-1.

روزنهان، دیوید؛ مارتین‌ سلیگمن (1388). روان‌شناسی نابهنجاری،آسیب­های روانی،‌مترجم:یحیی سیدمحمدی. سال دهم. نشر ساوالان.

زرافشانی، کیومرث؛ امیرحسین علی‌بیگی؛ زهرا رنجبر؛ عادل سلیمانی (1390). سنجش انتظارات کشاورزان از اعضای شرکت­های خدمات مشاوره­ای فنی و مهندسی‌ کشاورزی (مطالعه موردی: شهرستان اسلام‌آباد غرب)، پژوهش­های روستایی. سال دوم. شماره سوم. صفحات 144-125.

سکاران، اوما (1381). روش‌های تحقیق در مدیریت، ترجمه محمد صائبی و محمود شیرازی، چاپ دوم. انتشارات مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی. تهران.

شرفی، محمدرضا (1381). زندگی برتر، انتشارات سروش. چاپ اول. انتشارات صدا و سیمای جمهوری اسلامی ‌ایران.

ضرابیان، فرناز؛ محمدرضا منعام (1389). بررسی میزان و عوامل تأثیرگذار بر حس مکان، ماهنامه شهرداری‌ها. سال نهم. شماره 89. صفحات 28 -22.

طاوسی، تقی؛ کوهزاد رئیس‌پور (1389). تحلیل آماری و پیش‌بینی احتمال وقوع طوفان­های شدید با استفاده از روش تجزیه و تحلیل سری­های جزئی (مطالعه‌ موردی: منطقه سیستان)، مطالعات جغرافیایی مناطق خشک. سال اول. شماره 2. صفحات 105-93.

فداکارداورانی، محمدمهدی؛ عزت‌الله سامآرا (1389). نقش قنات در توسعه پایدار روستایی، فصلنامه روستا و توسعه. سال 13. شماره 2. صفحات 191-167.

فعلی، سعید؛ حسن صدیقی؛ غلامرضا پزشکی‌راد؛ آرزو میرزایی (1389). چالش‌های جوامع روستایی ایران برای دستیابی به توسعه پایدار، فصلنامه روستا و توسعه. سال 13. شماره 4. صفحات 128-97.

کورمن،آبراهام (1381)، روانشناسی صنعتی و سازمانی، انتشارات رشد.

کوهن، آرتور (1378). تغییر نگرش و تأثیر اجتماعی، ترجمه علیرضاکلدی،انتشارات دانشگاه علوم بهزیستی و توان‌بخشی. تهران.

کیانی، اکبر؛ فاطمه سالاری‌سردری (1390). بررسی و ارزیابی اولویت‌های منظر فضاهای عمومی ‌شهر عسلویه با استفاده از مدل ANP، فصلنامه باغ نظر. شماره هجدهم. سال هشتم. صفحات 38-25.

مطیعی لنگرودی، سید حسن؛ (1382)، برنامه‌ریزی روستایی با تأکید بر ایران، جهاد دانشگاهی مشهد. موسوی،‌میرنجف؛‌علی باقری‌‌کشکولی(1391).سطح‌بندی و مکان گزینی فعالیت‌های اقتصادی جهت ارائه راهبرد توسعه روستایی بر اساس مدل تحلیل شبکه (ANP)، مطالعه موردی: شهرستان بهاباد، فصلنامه علمی- پژوهشی انجمن جغرافیای ایران. سال دهم. شماره 32. صفحات 238-217.

مولائی‌هشجین، نصراله (1390). تحلیل جغرافیایی از امکانات ‌و تنگناهای توسعۀ روستایی در ناحیۀ خلخال، فصلنامه جغرافیایی آمایش محیط. شماره 13. صفحات 40-21.

میرزا مصطفی، ناصر؛ داور خلیلی؛ محمدجعفر ناظم السادات؛ غلامرضا ‌هادربادی (1387). پیش بینی ساعتی سرعت و جهت بادهای فرساینده با استفاده از داده­های سه ساعته ( مطالعه موردی: منطقه زابل)، تحقیقات مرتع و بیابان ایران. جلد 15. شماره 1. صفحات 85-69.

میرلطفی،محمودرضا؛ سعیده شهرکی (1393). تحلیل اثرات آرمان‌گرایی‌ روستاییان بر توسعۀ‌ روستایی منطقه سیستان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه زابل.

میرلطفی، محمودرضا؛ مرتضی توکلی؛ میثم بندانی (1391). بررسی تطبیقی وضعیت استقرار جهات جغرافیایی مسکن روستایی و مصرف انرژی در منطقه سیستان، مسکن و محیط روستا. شماره 138.صفحات 52-39.

پاپلی‌یزدی،محمدحسین؛ محمدامیر ابراهیمی (1392). نظریه‌های توسعه روستایی، نشر: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت).

Barrios,e(2008).infrastructure&rural.development: household perceptions oh rural development .progress in planning  Vol.vo, No.1 : 1-44 .

Cooper,a.w & ,graham, d.l (2001). Competencies needed to be successful county supervisors, from http:/joe. Org/ 2010 february / rb. Htm1.

Karsak, E. E, et al (2002). Product planning in quality function development using combined, Computers & Industrial Engineering,44,171-190.

Long H., Zou J., Pykett J., Yurui Li (2011). Analysis of rural transformation development in China since the turn of the new millennium, Applied Geography  (31), 1094 -1105.

Long H., Zou J., Pykett J., Yurui Li (2011).  Analysis of rural transformationdev elopment in China since the turn of the new millennium, Applied Geography  (31), 1094 -1105.

Olson, j. m., rose n. j., and zanna, m. p (1996). expect ancies. In: Higgins, e. t. and kuglanski, a.w (eds), social psychology: hand book of basic principles. New York: Guilford.

Saaty Rozann W (2003). Decision making in complex environments, The Analytic Hierarchy Process (AHP) for Decision Making and The Analytic Network Process (ANP) for Decision Making with Dependence and Feedback, Creative Decisions Foundation, Pittsburg: 114.

Shaffer, R (1989). Community Economics. USA: Iowa State University Press  

Undp (1992). Human development report, oxford university press, newyork.