قواعد جهان ژئوپلیتیکی در دوران پسا وستفالیایی وتقویت نظام تولید و زایش کشورهای جدید

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه پیام نور

چکیده

کشورهای موجود در فضای ژئوپلیتیک جهان در طیّ تاریخ همواره محل تغییر و تحول بوده و خواهند بود. در این رابطه، مجموعه نیروهای تغییر شکل سازی در عرصه‌ی ژئوپلیتیک جهانی وجود دارند که جریان تغییر و دگرگونی را تداوم می بخشند. در رابطه با این تغییر،  ایزوستازی یا تعادلی مابین نیروهای سیاسی- جغرافیایی متضاد هم باید مدّ نظر قرار گیرد که این تعادل در راستای وحدت‌سازی یا جداسازی ناشی از عامل حرکت می باشد. نیروهای مخالف هم در دانش جغرافیای سیاسی با مجموعه‌ای شامل 500 نیرو با نام‌هایی همانند نمادنگاری، سیرکولاسیون، گریز از مرکز و گرایش به مرکز و براساس یافته‌های این پژوهش سرزمین‌زدایی و  سرزمین­سازیِ مجدد طبقه‌بندی می‌شوند. گرچه رویکرد اصلی این نوشتار نوواقع گرایی بوده و توجه اصلی آن به بازیگری حکومت در کنار سایر بازیگران فروملّی و فراملّی می‌باشد؛ اما ملی‌گرایی به عنوان یکی از اصلی‌ترین نیروهای ساختارزدا و تغییرشکل‌سازی است که امکان و شرایط تولید کشورهای جدید را فراهم می‌سازد. جهانی شدن، واقعیات ژئوپیتیکی و روابط قدرت ازجمله دیگر شرایطی است که این تولید را تسهیل می‌سازد. روش تحقیق این مقاله  توصیفی- تحلیلی بوده و در پی پاسخ به این سؤال می‌­باشد که آیا کشورهای جدیدی به نقشه‌ی سیاسی جهان اضافه خواهد شد یا خیر؟ نتایج پژوهش نشان می‌­دهد نیرویی به نام سرزمین­سازیِ مجدد در جغرافیای سیاسی وجود دارد که فضا و قوانین جغرافیای سیاسی جهان ما را طیّ سالیان پیش رو تعریف و تعیین می­کند و امکان تولید و ظهور کشورهای جدید در عرصه‌ی فضای سیاسی جهان را فراهم می‌‌سازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Laws of Geopolitical World in the Post Westphalia Era and Strengthening the Proliferation System of New Countries.

نویسنده [English]

  • Mohammad Raoof Heidarifar
چکیده [English]

The existing countries in geopolitics space of the world has always changed through out  the history and will change. In this relation, there exists a set of deformation forces in the geopolitics of the world which continuous the changing and transformation trend. In relation with this changing, Isostays or parity between the opposite political- geographical forces shall be considered, that this parity along with separation or unifying is resulting from the movement factor. Also opposing forces in the political geography science with including 500 personnel  are classified with the names such as symbolism, circulation, centrifugal, dispersion  and central tendency and based on the findings of this study are classified as  Deterritorialization and  Reterritorialization. Although the main approach of this study is of realistic type  and its main attention is toward the governments' acting besides the other sub-national and trans national actors but nationalism is one of the main deformation and transformation forces which enables the condition for creation of new countries. Globalization, geopolitical realities and power relationships are the other conditions which facilitates this creation. The method of this study is of descriptive- analytical one and is trying to answer this main question that if new countries are added to the political map of the world or not? The findings of this study show that there is a power named reterritorialization in political geography which determines and defines the space, rules and orders of our world in upcoming years and pave the road for creation and appearance of new countries in the political space of the world.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geopolitics New Countries
  • Reterritorialization
  • Globalization
  • Power

-   احمدی، حمید (1382). جهانی شدن، هویّت قومی یا هویّت ملّی، مجله مطالعات ملی. سال سوم. شماره 11. صفحات 36-12.

-   بیگدلی، زاهد؛ فیروزه زارع‌فراشبندی (1386). ژئوپلیتیک اطلاعات: مقایسه تطبیقی اخبار و اطلاعات سیاسی روزنامه‌های "آفتاب یزد" و "کیهان" در تیرماه 1385، فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات.پاییز 1386. دوره 3. شماره 9. صفحات 72-45.

-   پلانتر، مارک؛ الکساندر اسمولار (1383). جهانی شدن، قدرت و دموکراسی، مترجمان: سیروس فیضی و احمد رشیدی. تهران. نشر کویر.

-   حافظ­نیا، محمدرضا؛ زهرا احمدی‌پور؛ مصطفی قادری حاجت (1391). سیاست و فضا، مشهد. انتشارات پاپلی.

-   حافظ­نیا،محمدرضا (1385). اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک، مشهد. انتشارات پاپلی.

-   درایسدل، آلاسدیر(1374). جغرافیای سیاسی خاورمیانه و شمال آفریقا، انتشارات دفترمطالعات سیاسی و بین المللی وزارت خارجه.

-   شولت، جان[یان] آرت (1383).در منبع: بلیس و اسمیت، جهانی‌ شدن سیاست: روابط بین­الملل درعصر نوین، ابوالقاسم راه‌چمنی و دیگران. تهران. مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات ابرار معاصر ایران.

-   شولت، جان‌آرت (1382). نگاه موشکافانه بر پدیده‌ی جهانی ‌شدن، مترجم مسعود کرباسیان. تهران. شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.

-   عاملی،محمدرضا(بی‌تا).ناسیونالیسمچون‌یک‌علم،نشرپرچم.

-   قوام، سید عبدالعلی (1388). روابط بین­الملل نظریه­ها و روابط، انتشارات سمت.

-   کاستلز، مانوئل(1380). عصر اطلاعات: اقتصاد، جامعه و فرهنگ: قدرت هویّت(جلد 2)، مترجم: افشین خاکباز و احد علیقلیان. ناشر: طرح نو.

-   کتلین، براون وفرد شلی (1383)، ژئوپلتیک فراگیر، مترجم: علیرضا فرشچی. تهران. انتشارات دوره عالی جنگ.

-   کلارک،یان (1382).جهانی شدن و نظریه روابط بین‌الملل، مترجم: فرامرز تقی‌لو. تهران. انتشارات دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.

-   گل­محمدی، احمد (1383). جهانی‌شدن فرهنگ و هویّت، تهران. نشر نی.

-   لاکست، ایو (1378). عوامل و اندیشه‌ها در ژئوپلیتیک، مترجم:علی فراستی. تهران. نشر آمن.

-   لورو،پاسگال؛ فرانسوا توال (1381). کلیدهای ژئوپلتیک، مترجم:حسن صدوق ونینی. تهران. انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.

-  لینک لیتر، اندرو(1383). جهانی شدن و تحول جامعه سیاسی. در منبع: بلیس و اسمیت، جهانی‌شدن سیاست: روابط مترجم:بین­الملل درعصر نوین، ابوالقاسم راه‌چمنی و دیگران، تهران: مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات ابرار معاصر ایران.

-   مارفلیت، فیل (1380). جهانی شدن و جهان سوم، تهران. مترجمان: محمدعلی شیخ‌علیان، حسن نورائی‌بیدخت.  انتشارات وزارت خارجه.

-   مجتهدزاده، پیروز (1381). جغرافیای سیاسی و سیاست جغرافیایی، تهران. انتشارات سمت.

-   مجتهدزاده، پیروز؛ سهراب عسگری (1385). جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک، انتشارات دانشگاه پیام نور.

-   مجتهدزاده، پیروز (1391). فلسفه و کارکرد ژئوپلیتیک (مفاهیم و نظریه­ها در عصر فضایمجازی)، تهران. انتشارات سمت.

-   محمدی، حمیدرضا؛ محمدرئوف حیدری­فر؛ شهریار حیدری (1391). جهانی‎شدن و سرزمین‎سازی در جغرافیای سیاسی، فصلنامه پژوهش­های جغرافیایی انسانی. دوره 44. شماره 80. صفحات 102- 85.

-   مشیرزاده، حمیرا (1384). تحول در نظریه‌های روابط بین‌الملل، انتشارات سمت.

-   مویر،ریچارد(1379). دیدگاه­های نو در جغرافیای سیاسی، مترجم:دره میرحیدر. انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح.

-   میرحیدر، دره (1380). مبانی جغرافیای سیاسی، انتشارات سمت.

-   هلد، دیوید و آنتونی مک گرو (1382). جهانی شدن و مخالفان آن، مترجم مسعود کرباسیان. تهران. شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.

-   Ackleson, J (2004).  Constructing Security on the U.S.-Mexico Border," Political Geography",  24(2).

-   Azam, I (1992). Geopolitics, Political Geography and Pakistan, PROGRESSIVE PUBLISHER.

-   Blacksell,M (2006). Political Geography, Routledege.

-   Bruner, M. L (2000). Rhetorics of the State: The PublicNegotiationof Political Character in Germany, Russia and Quebec, "National Identities", Vol. 2(2).

-   Castles, M (1997). Power of Identity. Oxford: Blackwell.

-   Clark, I. (1997). Globalization and Fragmentation, Oxford

-   Cohen, S. B (1991). The Emerging World Map of Peace, in: the Political Geography of Conflict and Peace.

-   Dalby, S (1998). Geopolitics and Discourse: the Soviet Union as other, "Alternatives", 13.

-   Dodds, K (2000). Geopolitics in Changing World, Prentice Hall, Pearson Avocation.

-   Hobsbawm, E (1997). On History, London: Weiden Feldaicolson.

-   Knox, p (1998). Places and Regions in Global Context: Human Geography, Prentice Hall.

-   Kuby, M. (2004), Human Geography in Action, New York John Wiley and Sons.

-   McGrew, A0 (2000). Power shift, in Held, globalizing world?Culture, Economics and Politics, London: Rutledge.

-   Newman,  J. and passi, A (1998). Fences and Neighbors in the Postmodern World," progress in Human geography", 22.

-   Ohmae, K (1995). The End of the Nation State, Harper Collins, London.

-   Ó Tuathail, G (1999). Borderless Worlds? Problematizing Discourses of Deterritorialization

.www.toal.net/publication .

-   Ó Tuathail, G (1998). De- Territorialized Threats and Global Dangers: Geopolitics and Risk Society. www.toal.net/publication.

-   Ó Tuathail, G (1996 a). Critical Geopolitics: The Politics of Writing Global Space (Minneapolis, University of Minnesota press).

-   Ó Tuathail, G (1996 b). At the End of Geopolitics? Reflections on A Plural Problematic Century End, www.toal.net/publication .

-   Scholte, J., A (2002). Governing Global Finance, CSGR Working Paper No. 88/20, in: www. GSGR. Com.

-   Scholte, J, A (2004). Globalization and Governance: From Statism to Polycentrism, CSGR working paper No. 31/99 in: www. CSGR. Com.

-   Slater, D. (2004). Post-Colonial and the Geopolitics, Blackwell Publishing.

-   Smith, P (1997). Millennial Dreams, London: Verso

-   Taylor, P.J (1994). Political Geography: World Economy, Nation- state and locality, 3rd end (Harlow Longman).

-   Thompson, G. F (2004). The Fate of Territorial Engineering: Mechanisms of Territorial Power and Post-Liberal Forms of International Governance.