عوامل محیطی مؤثر در تحلیل جنسیتی سبک زندگی مورد مطالعه: روستاییان شهرستان زنجان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه ترویج، ارتباطات و توسعه روستایی، دانشگاه زنجان

2 دانشجوی کارشناسی ارشد توسعه روستایی، دانشگاه زنجان

3 دانشیار گروه ترویج، ارتباطات و توسعه روستایی، دانشگاه زنجان

4 دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران

چکیده

امروزه با گسترش کاربرد رسانه در زندگی روزمره شاهد شکل‌گیری نسل جدیدی با سبک‌های جدید زندگی هستیم. در این دنیای مدرن، سبک‌های زندگی متفاوتی وجود دارد کهمورد توجه صاحب نظران قرار گرفته است زیرا توجه به این مسأله برخاسته از تحولات اجتماعی و فرهنگی است که سهم هر یک از زنان و مردان را در عرصه‌های مختلف نمایان می‌کند. سبک زندگی زنان و مردان نیز در بستر دنیای مدرن دچار تغییر و تحولات زیادی شده است. لذا هدف از تحقیق حاضر تحلیل جنسیتی سبک زندگی و عوامل مؤثر بر آن در میان روستاییان شهرستان زنجان بود که به روش پیمایشی انجام شده است. جامعه‌ی آماری تحقیق شامل روستاییان شهرستان زنجان (جمعیّت فعال 10 سال و بالاتر) می‌باشد که با استفاده از جدول بارتلت و همکاران (2001)، 250 نفر انتخاب و اطلاعات با استفاده از ابزار پرسشنامه جمع‌آوری گردید. تجزیه و تحلیل داده‌ها به‌وسیله‌ی نرم‌افزار SPSS20 و AMOS20 انجام شد. یافته‌های تحقیق نشان داد: رابطه بین محیط رسانه‌ای با سبک زندگی برای مردان غیر‌معنی‌دار (827/0=ρ، 020/0=β) و برای گروه زنان منفی و معنی‌دار  (008/0=ρ، 405/0-=β) می‌باشد. بنابراین نقش تعدیل‌گری جنسیت در رابطه، محیط رسانه‌ای با سبک زندگی مورد تأیید قرار می‌گیرد. هم‌چنین نتایج نشان داد محیط اجتماعی دارای اثر مثبت و معنی‌داری بر سبک زندگی برای هر دو گروه مردان (006/0=ρ، 331/0=β) و زنان(030/0=ρ، 335/0=β) است که با توجه به هم جهت بودن رابطه و معنی‌داری روابط برای دو گروه فرض تعدیل‌گری جنسیت در این روابط مورد تأیید قرار نمی‌گیرد.علاوه بر این نتایج در رابطه با اثر محیط اقتصادی بر سبک زندگی برای دو گروه زنان و مردان نشان داد که اثر محیط اقتصادی بر سبک زندگی برای مردان مثبت و معنی‌دار  (000/0=ρ، 365/0=β) ولی برای زنان غیر معنی‌دار  (361/0=ρ، 127/0=β) بود، که در این رابطه هم با توجه به معنی‌داری آن برای یک گروه اما غیرمعنی‌داری برای گروه دیگر فرض تعدیل کننده متغیّر جنسیت در رابطه بین این دو متغیّر مورد تأیید قرار می‌‌گیرد.[1]



[1]-مقاله مستخرج از پایان‌نامه کارشناسی ارشد سهیلا فتحی در رشته توسعه‌ی روستایی با عنوان "تحلیل تحولات سبک زندگی و عوامل مؤثر بر آن در میان روستاییان شهرستان زنجان" به راهنمایی دکتر محمد بادسار و مشاوره دکتر روح‌اله رضایی و دکتر حسین شعبانعلی فمی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Environmental Factors Influencing on Gender Analysis of the Lifestyle (Case Study: Zanjan Township Villagers)

نویسندگان [English]

  • Mohammad Badsar 1
  • Soheila Fathi 2
  • Rohollah Rezaei 3
  • Hossein Shabanali Fami 4
چکیده [English]

Nowadays with the development of media use in the daily life, we are witnessing the formation of new generation with new lifestyles. In this modern world, there are different lifestyles, which has been of interest to scholars because attention to this issue arising from the social and cultural developments that has specified the contribution of each women and men in different areas. The lifestyle of men and women in the context of the modern world has been faced with a lot of changes. Thus the aim of this study was to gender analysis of lifestyle and its influencing factors among villagers of Zanjan Township which is conducted through a survey method. The population of this study consisted of rural residents in Zanjan Township (active population of 10 years and above) that by using Bartlett et al., (2001) Table, 250 respondents were selected and data were collected using a questionnaire. Data analysis was performed using SPSS20 and AMOS20 soft wares. The results showed that the relationship between the media environment and lifestyle was positive but non-significant for men (β-0.020, ρ-0.827) where this relationship was negative and significant for women (β-0.405, ρ-0.008). Therefore the moderation effect of gender on the relationship between media and lifestyle is confirmed. Also, the results show that the social environment has a significant positive effect on the life style for both men (β-0.331, ρ-0.000) and women (β-0.335, ρ-0.030) that due to the same direction and significant of the relationship for both groups the moderator assumption of gender on this relation is not confirmed.In addition, this results about the effect of the economic environment on the lifestyle for women and men showed that the effect of the economic environment on the lifestyle for men was positive and significant (β-0.365, ρ-0.000) but for women was non-significant (β-0.127, ρ-0.361), that in this relationship also due to its significance for one group but insignificant for other,  the assumption of gender moderating on the relationship between these two variables is approved.

کلیدواژه‌ها [English]

  • lifestyle
  • Gender Analysis
  • Media Environment
  • Social Environment
  • Economical Environment

منابع

-     ازکیا، مصطفی؛ سکینه رودبارکی‌حسینی (1389). تغییرات نسلی سبک زندگی در جامعه روستایی، رفاه اجتماعی. سال10. شماره 37. صفحات264-241.

-     ارجمند سیاهپوش، اسحق؛ معصومه حیدری زرگوش (1391). تأثیر وسایل ارتباط جمعی بر سبک زندگی  روستایی و عشایری شهرستان گیلان غرب، مطالعات توسعه اجتماعی ایران. شماره 4. صفحات 103-89.

-     امام‌جمعه‌زاده، سیدجواد؛ زهره مرندی؛ محمودرضا رهبرقاضی؛ لیلا سعیدی‌ابواسحقی (1392). بررسی رابطه مصرف رسانه و سبک زندگی در بین دانشجویان دانشگاه اصفهان، فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی. سال بیستم. شماره 2.  صفحات 120-101.

-     ابراهیمی، قربانعلی؛ عباس بهنوئی‌گدنه (1389).سبک زندگی جوانان: بررسی جامعه‌شناختی سبک زندگی و مؤلفه‌های آن در بین دختران و پسران شهر بابلسر، فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات. سال ششم. شماره 18. صفحات 160- 135.

-     بیابان گرد، اسماعیل و جوادی، فاطمه (1383). سلامت روان‌شناختی نوجوانان و جوانان شهرتهران، رفاه اجتماعی. دوره 4. شماره 14.صفحات 144-127.

 

-     باینگانی، بهمن؛ سیدفهیم ایراندوست؛ سینا احمدی (1392). سبک زندگی از منظر جامعه‌شناسی: مقدمه‌ای بر شناخت و واکاوی مفهوم سبک زندگی. علوم اجتماعی: مهندسی فرهنگی. شماره 77.  صفحات 74-65.

-     باقری‌بنجار، عبدالرضا؛ ماریا رحیمی (1391). بررسی رابطه میزان احساس تعلق اجتماعی شهروندان با میزان مشارکت اجتماعی، فرهنگی و سیاسی آنان (شهروندان مناطق 3 و 12 شهر تهران). مطالعات جامعه‌شناختی شهری، سال دوم. شماره پنجم. صفحات 170- 143.

-     جوکار، محبوبه (1393). مدرنیته، تغییر سبک زندگی و کاهش جمعیّت در ایران، پژوهشنامه اسلامی زنان و خانواده. سال دوم. شماره 3. صفحه 39.

-     جمشیدیها، غلامرضا؛ کمال خالق‌پناه (1388). دگرگونی نسلی و هویّت اجتماعی در کردستان: مطالعه جوانان شهر سقز،  فصلنامه پژوهش جوانان. شماره  3. صفحه 53.

-     حبیب‌پور‌گتابی؛ کرم؛ رضا صفری‌شالی (1390). بازخوانی تجربه مدرنیته روستایی در ایران (مطالعه موردی: روستاهای استان مرکزی، فصلنامه رفاه اجتماعی. شماره 41. صفحه 7.

-     خواجه‌نوری، ببژن؛ سمیه هاشمی؛ علی روحانی (1389). سبک زندگی و هویّت ملی مطالعه موردی: دانش‌آموزان دبیرستان‌های شهر شیراز، مطالعات ملی. سال 11.  شماره 4. صفحات 152- 127.

-     رضوی زاده، سیدنورالدین (1384). بررسی تأثیر رسانه‌ها بر تمایل به تغییر سبک زندگی روستایی، علوم اجتماعی (دانشگاه علامه طباطبایی).شماره 31.صفحات 144-111.

-     زیبایی‌نژاد، محمدرضا (1388). تفاوت‌ها، هویّت و نقش‌های‌ جنسیتی، دفتر مطالعات و تحقیقات زنان.  صفحه19.

-     سیدی، فرانک؛ محمدرحیم بیرقی (1391). بررسی تطبیقی روابط اجتماعی سبک زندگی دینی و سبک زندگی مدرن با تأکید بر جامعه ایران،  فصلنامه پژوهش دینی. شماره 25. صفحه  35.

-     سجاسی‌قیداری، حمدالله؛ طاهره صادقلو؛ علی شهدادی (1394). اثرات جهانی شدن بر تغییرات سبک زندگی در نواحی روستایی، مطالعات میان رشته‌ای در علوم انسانی. دوره هفتم. شماره 4. صفحات 188-153.

-     شریعت، احسان (1392). بررسی جامعه‌شناختی تأثیر نابرابری نسلی بر بیکاری جوانان، ماهنامه اجتماعی اقتصادی، علمی و فرهنگی کار و جامعه. شماره 160. صفحات 67-59.

-     طولابی، زینب؛ خلیل کمربیگی (1392).  بررسی و تبیین مسأله شکاف نسلی بین پدران و پسران در استان ایلام، فصلنامه خانواده‌پژوهی. شماره 34. صفحات 205.

-     عیوضی، غلامحسن (1391). مبانی سبک زندگی مؤمنانه با نگاهی به مکاتب مادی با تأکید بر اقتصاد،  مطالعات سبک زندگی. سال اول. شماره 2. صفحات 66-35.

-     فراهی، احمد؛ محمد حجی‌پور؛ ناهید حق‌دوست؛ مرتضی فلزی (1391). اثرات گسترش فناوری اطلاعات در توسعه روستایی (مورد:روستاهای استان خراسان جنوبی)، اقتصاد فضا و توسعه روستایی.سال 1. شماره 2. صفحات 94-79.

-     فیروزآبادی، سیداحمد؛ حسین میرزائی؛ خالد جاذبی (1394). بررسی رابطه میان مفاهیم سبک زندگی و هویّت مذهبی در شهر و روستا (مورد مطالعه جوانان 18-30ساله شهر بوکان و سه‌روستا(سلامت، کوره کانی و گلولان‌سفلی)، توسعه اجتماعی. شماره 2. صفحات 36-7.

-     قاسمی‌اردهائی، علی؛ ولی‌اله رستمعلی‌زاده (1391).  اثرات وام مسکن در تغییرات زندگی روستایی، مسکن و محیط روستا. شماره 139. صفحات 84-67.

-     گیدنز، آنتونی (1376). جامعه‌شناسی،ترجمه صبوری، م. تهران. نشر نی.

-     لعلی، محسن؛ احمد عابدی؛ محمدباقر کجباف (1391) . ساخت و اعتباریابی پرسشنامه سبک‌زندگی، پژوهش‌های روانشناختی. سال پانزدهم. شماره 1. صفحات80- 64.

-     هاشمیان‌فر، سیدعلی؛ مولود هاشمی (1392).  بررسی نمودهای عرفی شدن دین در سبک زندگی جوانان شهر اصفهان با تأکید بر نظریه عرفی شدن، جامعه‌شناسی کاربردی (مجله پژوهشی علوم انسانی دانشگاه اصفهان). شماره 1. صفحات 176-153.

-     مجدی، علی‌اکبر؛ رامپور صدرنبوی؛ حسین بهروان؛ محمود هوشمند (1389). سبک زندگی جوانان ساکن شهر مشهد و رابطه آن با سرمایه فرهنگی و اقتصادی والدین،  علوم اجتماعی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی‌مشهد.سال7.شماره2.صفحات161-131.

-     میرلطفی، محمود‌رضا؛ معصومه ملانوروزی (1393). تحلیل تأثیرات شهرک صنعتی خیام نیشابور بر کیفیت عینی زندگی روستاییان (مطالعه‌موردی: روستاهای بخش زبرخان، فصلنامه فضای جغرافیایی. سال چهاردهم. شماره 46. صفحات 259-235.

-     معیدفر، سعید؛ حبیب‌صبوری‌خسروشاهی(1390). تعارض فرزندان با والدین در سبک زندگی، فصلنامه برنامه‌ریزی رفاه و توسعه‌ی اجتماعی، شماره 7. صفحات 97-67.

-     معمار باشی، پیام؛ ناصر  زمانی‌میاندشتی (1392). واکاوی اطلاع یابی تحصیلی از طریق اینترنت در بین دانشجویان مقطع کارشناسی دانشکده کشاورزی دانشگاه رازی کرمانشاه. فصلنامه علوم ترویج و آموزش کشاورزی، شماره 17، صفحه 33.

-     Agosto, D. E., and Hughes, H. S (2006).  Toward a Model of the Everyday Life Information Needs of Urban Teenagers, Part 1: Theoretical Model. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 57(10), PP: 1394-1403.

-     Bartlett, J.; Kotrlik, J.; Higgins, C (2001). Organizational research: Determining appropriation sample size in survey research. Information Technology, Learning & Performance Journal, 19(1),5-43.

-     Bovaird, T (2007). Beyond engagement and participation: User & community coproduction of public services. Public administration review, 67(5), 846-860.‏

-     Brunsø, K., Scholderer, J., and Grunert, K. G. (2004). Closing the gap between values and behavior-a means–end theory of lifestyle. Journal of business research, 57(6), 665-670.‏

-     Bronfenbrenner, U., and Morris, P. A (2006). the Bioecological Model of Human Development. Handbook of child psychology.‏

-     Cauce, A. M., Domenech-Rodríguez, M., Paradise, M., Cochran, B. N., Shea, J. M., Srebnik, D., and Baydar, N(2002). Cultural and contextual influences in mental health help seeking: a focus on ethnic minority youth. Journal of consulting and clinical psychology, 70 (1), 44.‏

-     Cecchini, S., and Scott, C (2003). Can information and communications technology applications contribute to poverty reduction? Lessons from rural India. Information Technology for Development, 10(2), 73-84.‏

-     Cohen, S. A (2010). Personal identity (de) formation among lifestyle travellers: a doubledged sword. Leisure Studies, 29(3), 289-301.‏

-     Fogel, J., and Nehmad, E (2009). Internet social network communities: Risk taking, trust, and privacy concerns. Computers in human behavior, 25(1), 153-160.‏

-     Farsani, N. T., Coelho, C., and Costa, C (2011). Geotourism and geoparks as novel strategies for socioeconomic development in rural areas. International Journal of Tourism Research, 13(1), 68-81.‏

-     Gangadharappa, H., Pramod, K., and Shiva, K (2007). Gastric floating drug delivery systems: A review. Indian J. Pharm. Ed. Res, 41, PP:295- 305.

-     Gomez, R., and Fisher, J. W. (2003). Domains of spiritual well-being and development and validation of the Spiritual Well-Being Questionnaire. Personality and individual differences, 35(8), 1975-1991.‏

-     Gardner, B. L. (2005). Causes of rural economic development.AgriculturalEconomics,32(s1),21-41.‏

-     Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., Anderson, R. E., & Tatham,R. L (2010). Multivariate data analysis (seven ed). United State of Amreica: Pearson prentice hall.

-     Hu, F. B (2011). Globalization of Diabetes The role of diet, lifestyle, and genes. Diabetes care, 34(6), 1249-1257.‏

-     Hampton, K. N., Lee, C. J., and  Her, E. J. (2011). How new media affords network diversity: Direct and mediated access to social capital through participation in local social settings. New Media and Society, 1461444810390342.‏

-     Kline, R. B (2011). Principles and practice of structural equation modeling: The Guilford Press.

-     Kummeling, I., Thijs, C., Penders, J., Snijders, B. E., Stelma, F., Reimerink, J.,... and Van Den Brandt, P. A (2005). Etiology of atopy in infancy: the KOALA Birth Cohort Study. Pediatric allergy& immunology,16(8),679-684.‏

-     LaRose, R., Gregg, J. L., Strover, S., Straubhaar, J., and Carpenter, S (2007). Closing the rural broadband gap: Promoting adoption of the Internet in rural America. Telecommunications Policy, 31(6), 359-373.‏

-     Long, H., Heilig, G. K., Li, X., and Zhang, M (2007). Socio-economic development and land-use change: Analysis of rural housing land transition in the Transect of the Yangtse River, China. Land Use Policy, 24(1), 141-153.‏

-     Milbourne،P.,&Kitchen،L(2014). Rural mobilities: Connecting movement and fixity in rural places. Journal of Rural Studies. 34 (0): 326-336.

-     Newman, B., & Newman, P (2014). Development through life: A psychosocial approach. Cengage Learning.‏

-     Olatokun, W. M (2008). Gender and national ICT policy in Africa: issues, strategies, and policy options. Information Development, 24(1), 53-65.‏

-     Pavis,S,. Cunningham-Burley, S,. and Amos, A (1998). Health related behavioural change in context: young people in transition. Social Science and Medicine. 47(10):1407-1418.

-     Ramachandran, A., Snehalatha, C., Baskar, A. D. S., Mary, S., Kumar, C. S., Selvam, S.,& Vijay, V (2004).Temporal changes in prevalence of diabetes and impaired glucose tolerance associated with lifestyle transition occurring in the rural population in India. Diabetologia, 47 (5), 860-865.‏

-     Rao, S. S (2008). Social development in Indian rural communities: Adoption of telecentres. International Journal of Information Management, 28(6), 474-482.‏

-     Soininen،M., & Merisuo-Storm، T (2010). The life style of the youth، their every day life and relationships in Finland. Procedia - Social and Behavioral Sciences. 2(2): 1665-1669.

-     Titan، E., Ghita، S.,& Covrig، M (2012). Migration Phenomenon: A Globalization Effect or a Consequence of Poverty? Procedia - Social and Behavioral Sciences. 62(0): 367-371.

-     Tosun, C(2000).Limits to community participation in the tourism development process in developing countries. Tourism management, 21(6), 613-633.

-     Walsh, R (2011). Lifestyle and mental health. American Psychologist, 66 (7), 579.‏