بررسی میزان رضایت‌مندی جوامع روستایی از مکان‌یابی کاربری‌ها در طرح هادی روستایی مطالعه موردی: روستاهای نمونه دهستان خانمیرزا، شهرستان لردگان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

طرح هادی روستایی در راستای فراهم نمودن زمینه‌های توسعه و عمران نقاط روستایی تهیه و اجرا می‌شود. وظیفه‌ی اصلی طرح هادی روستایی سامان دادن به بافت روستا و نظم دادن به همه‌ی فعالیّت‌هایی است که در سطح روستا انجام می‌شود. مکانیابی کاربری‌های طرح‌های هادی روستایی باید به‌گونه‌ای صورت گیرد که با گذشت زمان از مطلوبیت آن کاسته نشود و یا تغییرات به صورت جزئی رخ دهد و پایداری فرایند توسعه‌ی روستایی را تضمین نماید. بر این اساس همه‌ی فعالیّت­های منسجم و منظمی که به منظور ساماندهی و بهسازی محیط کالبدی سکونتگاه­های روستایی انجام گرفته، مورد توجه برنامه‌ریزان واقع شده است. هدف تحقیق ارزیابی میزان رضایت‌مندی جوامع روستایی از مکان‌یابی کاربری‌های پبشنهادی طرح هادی روستایی در روستاهای نمونه دهستان خانمیرزا است. تحقیق حاضر بر اساس هدف از نوع کاربردی و بر اساس ماهیّت، توصیفی - تحلیلی است.
داده‌های تحقیق از طریق پرسشنامه با حجم نمونه 316 نفر در پنج سکونتگاه روستایی که از اجرای طرح هادی آنها پنج سال می‌‌گذرد، صورت گرفته است. پایایی ظاهری پرسشنامه با ضریب آلفای کرونباخ (854/0) مورد تأیید قرار گرفت. همچنین تجزیه و تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار SPSS انجام شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که مکان­یابی کاربری‌های پیشنهادی در طرح‌های هادی از نظر تناسب با نیازهای جوامع روستایی بیشترین هم‌خوانی را دارد، در مقابل نیز مقدار آماره t  برای ابعاداجتماعی و اقتصادی به ترتیب برابر با 1/3 و 7/2 می‌باشد که نشان‌دهنده‌ی عدم توجه مناسب به شاخص‌های اجتماعی و اقتصادی در تهیه و اجرای طرح‌های هادی  می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study the Satisfaction rate of Rural Communities about Land use Locating in Rural Guide Plans (Case Study: Khanmirza Village Lordegan town ship)

نویسندگان [English]

  • Sirous Ghanbari 1
  • Hassan Mohammadi 2
چکیده [English]

Rural guide plans are provided and implemented to  provide the situation for development of rural areas.  The main objective of the rural guide plans is to organize the rural texture and organizing all the activities that are performed in the villages. Locating the land uses in rural guide plans should be done in a way that will not diminish with passage of  time or changes shall be minor and ensure the sustainability of rural development. On this basis,  all the organized and regular activities which have been made  for organizing and rehabilitation of physical environment of rural settlements have been considered by planners. The purpose of the study is to evaluate the satisfaction of rural communities with regard to locating the proposed uses of rural guide plan in the sample villages of Khanmirza.The present study is of applied one from the view point of aim and based on nature is of analytical–descriptive one The data obtained through the questionnaire with a sample size of 316 people in five rural settlements in which five years have been passed from the  implementation of Guide Plans in them. The apparent reliability of the questionnaire, Cronbach's alpha coefficient (0.854) was approved. The data analysis was performed using SPSS software. The research findings indicate that locating the proposed uses in  guide plans has the most compatible with the requirements of rural communities .In contrast, the value of t-statistic for social and economic dimensions is 3.2 and 2.7 respectively, which indicates a lack of proper attention to the social and economical indicators is in preparing  and conducting projects.

کلیدواژه‌ها [English]

  • satisfaction
  • Guide plan
  • Locating
  • Land Use
  • Khanmirza villages.Lordegan township

-   آسایش، حسین  (1383). کارگاه برنامه­ریزی روستایی،  انتشارات دانشگاه پیام نور. تهران. صفحه 78.

-   استانداری چهارمحال‌ و بختیاری (1392). آخرین تقسیمات کشوری شهرستان لردگان.

-   بحرینی، حسین (1377). فرایند طراحی شهری، انتشارات دانشگاه تهران. صفحه 185.

-   بدری، سیدعلی؛ همت‌علی عبدی‌نژاد (1391). آشنایی با برنامه‌ها، طرح‌ها و پروژه‌های روستایی. انتشارات لغت. گرگان. صفحات 42-37.

-   بنیاد مسکن انقلاب اسلامی (1390). راهنمای مطالعات کاربری زمین روستایی، معاونت عمران روستایی، دفتر برنامه‌ریزی و هماهنگی طرح‌ها. انتشارات نشر شریف. تهران. صفحات 95-93.

-   حافظ‌نیا، محمدرضا (1387)، مقدمه‌ای بر روش تحقیق در علوم‌انسانی،انتشارات سمت. چاپ 14. تهران. صفحه‌ 117.

-   حسینی، سیدعلی (1392). اصول و مبانی برنامه‌ریزی شهری و روستایی، انتشارات دریای دانش. چاپ دوم. رشت. صفحه 281.

-   خوش‌چهره، محمدجواد (1392). پیامدهای اجتماعی و اقتصادی گردشگری خانه‌های دوم بر مناطق روستایی (منطقه مورد مطالعه: شهرستان بینالود)، پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد. جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی. به راهنمایی حمیدشایان. دانشگاه فردوسی مشهد. صفحه13.

-   دبیرخانه شورای‌عالی شهرسازی و معماری ایران (1383). نشر تهرانی. تهران. صفحه 133.  

-   رضویان، محمدتقی (1381). برنامه‌ریزی کاربری اراضی شهری، انتشارات منشی. چاپ اول. تهران. صفحه 15.

-   زاهدی،محمدجواد؛غلامرضا غفاری و عادل ابراهیمی‌لویه (1391).کاستی‌های‌نظری برنامه‌ریزی توسعه‌ی‌روستایی در ایران، فصلنامه پژوهش‌های روستایی. دوره 3. شماره 4. صفحات 30- 7.

-   زیاری، یوسفعلی؛ فرشته خطیب‌زاده (1391). تلفیق مدل AHP و تحلیل ‌شبکه در محیط GIS جهت‌ مکان‌گزینی ‌کاربری درمانی (بیمارستان)، مطالعه موردی: شهر سمنان، فصلنامه مدیریت شهری. سال دهم. شماره 29. صفحات 258- 247.

-   سازمان برنامه‌وبودجه(1378).تعاریف اجتماعی و اقتصادی واژه‌های برنامه‌ریزی و بودجه‌ریزی، معاونت برنامه‌ریزی و ارزشیابی. صفحه 130.

-   سعیدی، عباس؛ اکبر زرگر؛ پرویز پیران؛ احمد سعیدنیا؛ مهدی طالب؛محمدحسن گنجی؛مصطفی مؤمنی (1387). دانشنامه مدیریت شهری و روستایی، بنیاد دانشنامه بزرگ فارسی. وزارت‌علوم، تحقیقات‌وفناوری و سازمان‌شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور. تهران. صفحات819- 818.

-   عبدی‌نژاد،همت‌علی(1383).نقش زیرساخت‌ها در توسعه‌ی روستایی، ارائه شده در سمینار سازمان بهره‌وری آسیا- سریلانکا. صفحه 5.

-   عزیزپور، فرهاد؛ احمد خلیلی؛ آرمین محسن‌زاده؛ صدیقه حسینی‌حاصل (1390). تحلیل و ارزیابی اثرات اقتصادی اجرای طرح هادی در سکونتگاه‌های روستایی کشور، فصلنامه مسکن ومحیط روستا.شماره 135.صفحات84-71.

-   عزیزی، محمدمهدی؛ احمدخلیلی (1387). ارزیابی اجرای طرح ویژه بهسازی‌مسکن روستایی در استان‌ گیلان، سیزدهمین همایش سیاست‌های توسعه‌ی‌مسکن در ایران. جلد دوم. تهران. صفحه 30.

-   عنابستانی، علی‌اکبر؛ محمدحسن اکبری (1391). ارزیابی طرح‌های هادی و نقش آن در توسعه‌ی کالبدی روستا از دیدگاه روستاییان (مطالعه‌ی موردی: شهرستان جهرم)، پژوهش‌های‌ جغرافیای‌ انسانی. دوره‌ی 44. شماره 4. صفحات‌110-93.

-   مهدی‌زاده، جواد (1382). دیدگاه‌ها و راهکارهای جدید در برنامه‌ریزی کاربری زمین، همایش زمین و توسعه شهری. دانشگاه تهران. صفحه 193.

-   مرکز آمار ایران (1390). وب سایت مرکز آمار ایران، نتایج تفصیلی سرشماری عمومی نفوس و مسکن.

-   مطیعی‌لنگرودی، سیدحسن؛ فاطمه سخایی (1388). مشارکت مردمی و توسعه‌یافتگی روستایی در دهستان سلکی شهرستان نهاوند، پژوهش­های جغرافیای انسانی. شماره 7. صفحات 126-111.

-   نظریان، اصغر؛ پرویز ضیائیان فیروزآبادی؛ علی‌اکبر جنگی (1386). بررسی نقش مکان و مورفولوژی در کیفیت هوای شهر تهران با استفاده از GIS و داده‌های ماهواره‌ای، پژوهش‌های‌جغرافیایی.پاییز 1386. شماره 61. صفحه 18.

-   یوسفی، لقمان (1380). ارزیابی کاربری اراضی شهری مطابق شاخص‌های چندگانه، مطالعه موردی پیرانشهر، پایان‌نامه کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری. به راهنمایی محمدرضا پورمحمدی. دانشکده علوم انسانی و اجتماعی. دانشگاه تبریز. صفحه 3.

-   Aldian, Amilia & Taylor, Michael A. P (2007). "A Consistent Method to Determine Flexible Criteria Weights for Multicriteria Transport Project Evaluation in Developing Countries", Journal of the Eastern Asia Society for Transportation Studies, Vol.6, PP:3948-3963.

-   Ossadnik,Wolfgang; LangeOliver (2010)."Theory and Methodology AHP-based evaluation of AHP-Software", European Journal of Operational Research; No 118. P:123.

-   Robert, T (2006). "Landuse planning, urban planning", edited by catanese and synder, P: 221.

-   Zhiyi, F (2008). Research on the social demand for business management talents International Journal of Usiness & Management.PP:228-242.