مصرف‌گرایی نمادین و جدایی‌گزینی فضایی در شهر تبریز مطالعه موردی: کوی فردوس و ولیعصر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تبریز

2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تبریز

چکیده

هر فرمی در داخل چشم اندازهای جغرافیایی در ارتباط با فرایندهای اجتماعی شکل می گیرد. جدایی‌گزینی اکولوژیک و فضایی در داخل شهر ها دلایل متعددی ازجمله ویژگی‌های اجتماعی ، نژادی ، اقتصادی دارد. مصرف‌گرایی نمادین که یک نوع سبک زندگی به شمار می رود، سبب می‌شود تا افراد با سلایق مشابه در محلات مرفه نشین شهرها دور هم جمع شده و از این طریق تشخص خاصی را به محل زندگی خود می‌دهند که مانع از ورود افراد با سبک زندگی متفاوت به این محلات می‌شود. این تحقیق قصد دارد تا به بررسی رابطه بین مصرف‌گرایی نمادین و جدایی‌گزینی اکولوژیک در شهر تبریز در دو محدوده‌ی جداگانه‌ی کوی ولیعصر و فردوس به مطالعه‌ بپردازد. سؤال اصلی تحقیق "آیا بین مصرف‌گرایی نمادین و جدایی‌گزینی اکولوژیک رابطه وجود دارد"، می‌باشد.
تحقیق حاضر به لحاظ ماهیّت از نوع پژوهش‌های کمّی با روش توصیفی-تحلیلی می‌باشد که در آن برای یافتن پاسخ به سؤالات از پیمایش استفاده شده است. برای تحلیل‌های آماری از آزمون همبستگی پیرسون و برای آزمون استقلال دو نمونه ازهم  از آزمون یومن ویتنی استفاده شد. تعداد نمونه انتخابی برای کوی ولیعصر 350 نفر و برای کوی فردوس 150 نفر بود. نتایج مربوط به آزمون همبستگی نشان می­دهد که همبستگی مثبت با ضریب 623/، 0 بین مصرف‌گرایی نمادین و جدایی‌گزینی اکولوژیک وجود دارد. نتایج به دست آمده از تحلیل رگرسیون نشان می‌دهد که 39 درصد از علت جدایی‌گزینی را می‌توان در ارتباط با مصرف‌گرایی دانست. نتایج به دست آمده از آزمون استقلال دو نمونه از هم نیز نشان می‌دهد اگرچه این دو جامعه به لحاظ وفاداری به برند و تمایل به جدایی‌گزینی تفاوتی از هم ندارند ولی تمایل به تجمل‌گرایی و مصرف کالاهای لوکس و دلایل اجتماعی و نگرش‌ها و رویکردهای آنان نسبت به هم متفاوت بوده و همین امر سبب شده است که گروهی محله ولیعصر و گروهی دیگر محله فردوس را به عنوان برند برای جدایی‌گزینی انتخاب نمایند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Symbolic Consumerism and Spatial Segregation in Tabriz City Case study: Kooye Ferdovs and Valiasr

نویسندگان [English]

  • Iraj Teimoori 1
  • Bahman Hadili 1
  • Hamed Saberi 2
چکیده [English]

Any kind of form is formed within the geographical perspectives associated with social processes . Ecological and spatial segregation within the cities have  different  reasons, including social, racial and  economic specifications.  symbolic consumerism which is a kind of lifestyle , makes the  people with similar tastes to gather in affluent areas of  the cities and thereby creates a specific characteristic to their own  living place which prevents the entry of  people with different life styles in to their neighborhoods. This study aims to investigate the relationship between symbolic consumerism and ecological segregation in Tabriz city in two separate neighborhoods of Kooye Ferdovs and  Valiasr. The main research question is that "whether there is a relationship  between the symbolic consumerism and ecological segregation ? The present research from the nature point of view is of quantitative research type with analytical- descriptive method  which surveying method was used for finding proper answers to the questions. For statistical analysis, Pearson correlation test and  for independence test of two samples, Mann-Whitney U test has been used.
Due to the nature of the research is a quantitative research is descriptive and analytical method which has been used to find answers to questions. For statistical analysis, Pearson correlation test and Mann-Whitney U test was used to test the independence of two apart. The number of the selected sample for Kooye Valiasr was 350 people and for Kooye Ferdovs was 150 people.  The results relevant with correlation test shows that there exists a positive correlation with coefficient 0.623 between the symbolic consumerism and ecological segregation. The obtained results of regression analysis shows that 39% of the cause of segregation can be found in consumerism. The obtained results of the two independent samples show that although  these two societies have no difference from the view point of brand loyalty and willingness to segregation but the tendency to luxury oriented and  use of luxury goods and social reasons and their views and approaches toward each other is different and the same has caused that a group  select Valiasr neighborhood and the other one select Ferdovs neighborhood as the brand for segregation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Segregation
  • Consumerism
  • Conspicuous Consumption
  • Tabriz

-     اباذری، یوسف؛ حسن چاوشیان (1381). از طبقه اجتماعی تا سبک زندگی، رویکردهای نوین در تحلیل جامعه‌شناختی هویّت اجتماعی، نامه‌ی علوم اجتماعی. شماره‌ی 20. صفحات 27-3.

-     اعظم آزاده، منصوره (1382). چگونگی جدایی‌گزینی سکونتی در شهر تهران،  فصلنامه علمی پژوهشی علوم انسانی دانشگاه الزهرا. شماره 44 و 45. صفحات
 50-25.

-     افراخته، حسن؛ اصغر عبدلی (1388). جدایی‌گزینی فضایی و نابهنجاری‌های اجتماعی بافت فرسوده، مطالعه موردی: محله باباطاهر شهر خرم‌آباد، تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی. سال نهم. شماره 13. صفحات 81-53.

-     بنی‌فاطمه، حسین؛ فهیمه حسین‌نژاد (1391). مصرف‌گرایی در جامعه و تأثیر آن بر محیط زیست شهری: رویکردی نوین، فصلنامه راهبرد اجتماعی و فرهنگی، سال اول. شماره 2. صفحات 61-39.

-     بودریار،ژان(1389).جامعه‌مصرفی اسطوره‌هاوساختارها، ترجمه‌ی؛ پیروز ایزدی. نشر ثالث. چاپ دوم . تهران.

-     پاسبانی، ابولفضل؛ محمود متوسلی (1390). مصرف تظاهری در آرای تورستین وبلن و موضع پس‌انداز، مجله‌تحقیقات‌اقتصادی.شماره 98.صفحات241-205.

-     باکاک، رابرت (1381). مصرف، ترجمه‌ی خسرو صبری. نشر پژوهش و شیرازه. چاپ اول. تهران.

-     سفیری، خدیجه؛ مهناز قبادی (1392). فرهنگ زیبایی و جامعه مصرفی (با تأکید بر مصرف لوازم آرایشی)، مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران. دوره دوم. شماره 2. صفحات 98-79.

-     شکوئی، حسین (1365). جغرافیای اجتماعی شهرها، جهاد دانشگاهی. چاپ اول. تهران.

-     غلامرضایی، علی‌اصغر (1389). مبانی مصرف‌گرایی در دنیای جدید و اصول مصرف در اسلام با تأکید بر رسانه ملی، فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی. سال هفدهم. شماره 1. پیاپی 61. صفحات 30-11.

-     کشاورز، بهمن (1389). انقلاب مشروطیت انقلاب اجتماعی یا انقلاب دموکراتیک، فصلنامه سیاست، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی. دوره 40. شماره 1. صفحات 258- 239.

-     کوهن، ایراجی (1379). آنتونی گیدنز، متفکران بزرگ جامعه‌شناسی، ترجمه­ی: مهرداد میردامادی. تهران. نشر مرکز.

-     مشکینی،ابولفضل؛‌حجت‌الله‌رحیمی(1390).‌جدایی‌‌گزینی فضایی در مادرشهرها: تحلیلی بر جغرافیای اجتماعی مادرشهر تهران،مدرس‌علوم‌انسانی؛ برنامه‌ریزی و آمایش فضا. دوره پانزدهم. شماره 4. صفحات 107- 85.

-     مرکز آمار ایران (1390). سرشماری عمومی نفوس و مسکن؛ www.amar.org.ir .

-     موحد، مجید؛ محمدتقی عباسی شوازی؛ ندا مرحمتی. (1389).رسانه، جنسیت و مصرف‌گرایی: مطالعه‌ی رابطه استفاده از رسانه‌های‌جمعی با تمایلات‌ مصرف‌‌ گرایانه‌ی دختران و پسران جوان شهر شیراز، مطالعه راهبردی زنان. دوره دوازدهم. شماره 47. صفحات 26-1.

-     وبلن، تورستین (1386). نظریه طبقه تن‌آسا، ترجمه‌ی: فرهنگ ارشاد. نشر نی. چاپ دوم. تهران.

 

-     Friedman. Daniel, Ostrov Daniel (2008). Conspicuous consumption dynamics. Games and Economic Behavior. Vol. 64. PP: 121-145.

-     Lee. Jee Hye & Hwang. Johye (2011). Luxury Marketing: The influences of psychological and demographic characteristics on attitudes toward luxury restaurants. International Journal of HospitalityManagement,Vol.30,PP:658-669.

-     Cloke. Paul & Johnston. Ron (2005). Spaces Of Geographical Thought; Deconstructing Human Geography's Binaries, SAGE Publications: London; Thousand Oaks and New Delhi. Frist Published.

-     Gil. Luciana, Nan Kwon. Kyoung, Good. Linda K & Johnson. Lester W (2012). Impact of self on attitudes toward luxury brands among teens, Journal of Business Research,Vol.65.PP:1425-1433.

-     Harvey. David (1985). The Urbanization of Capital. Studies in the History and Theory of Capitalist Urbanization. John Hopkins University Press. First published. Michigan.

-     Harvey. David (1993).Social Justices and the City, Basil Black well, second edition, Oxford. UK.

-     Levebvre. Henri (1991). The production of space, Translated by. Donald Nicholson-Smith, Basil Blackwell Ltd, first published.

-     Murdoch. Jonathan (2006). Post- Structuralist Geography; a guide to relational space, SAGE Publications, first published, London.

-     Robinson,Dave(2000).Nietzsche&Postmodernism, I con books U K & Totem  Books  USA.

-     Veblen. Thorstein (2007). The Theorey of the Leisure class, Edited by; Martha Banta, Oxford World’s Classics,Oxford University Press, UK.

-     Werlen, Benno (1993). Society, Action and Space: An alternative human geography, Rout ledge, first Published, London and New York.

-     Winkelmann. Rainer (2012). Conspicuous consumption and satisfaction, Journal of Economic Psyvhilogy.

-     Zieleniec. Andrzedj (2007). Space and Social Theory, SAGE Publications, first publish, London, UK.

noteText style='line-height:110%;tab-stops:right 0cm'>