طیف‌سنجی سرزندگی در بافت‌ها و محلات شهری با تلفیق رویکردهای توسعه‌ی پایدار، رشد هوشمند و نوشهرگرایی و کاربرد مدل الکتر (نمونه‌ی موردی: محلات شهر مرودشت)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

بروز اندیشه‌های نوین در مباحث شهرسازی و ورود آنها به عرصه‌های مدیریت شهری موجب گردیده تا شهرها، تجارب متفاوتی را کسب کنند. افول حیات و سرزندگی در محلات شهری را می‌توان به عنوان یکی از نتایج پیروی از دیدگاه مدرنیسم دانست که همواره طرفدار کمّی‌گرایی بوده است و به مباحث کیفی بی‌توجهی نموده است. پژوهش حاضر با هدف طیف سنجی و سنجش ابعاد سرزندگی در بافت‌ها و محلات شهر مرودشت انجام شده است. روش تحقیق، تحلیلی- پیمایشی و مبتنی برمنابع اسنادی و پرسشنامه‌های محقق ساخته می‌باشد. به منظور تحلیل داده‌ها از  مدل الکتر (electre) استفاده شده است. مراحل تحقیق شامل سنجش (از طریق 44 سنجه در قالب 6 بُعد اصلی)، ارزیابی و انتخاب محله‌ی برتر (منتخب از پنج بافت مختلف شهر) می‌باشد. طبق یافته‌های تحقیق، بافت شماره 4 و محلات آن عنوان سرزنده‌ترین و بافت شماره 3 و محلاتش کمترین میزان سرزندگی از نظر ساکنان را داشته‌اند. در ادامه با توجه به نحوه‌ی پراکنش عوامل مؤثر در سرزندگی از قبیل نوع توزیع کاربری‌های جاذب، محل قرارگیری فضاهای عمومی، موقعیت مراکز محله، کاربری زمین شهر و غیره‌.  طیف‌سنجی سرزندگی در بافت‌های شهر مرودشت و محلات آن صورت می‌گیرد. نتیجه طیف‌سنجی به صورت نقشه‌های سرزندگی در محورهای اصلی، سرزندگی در مراکز اصلی، سرزندگی در نقاط گره‌گاهی، سرزندگی در لبه‌های بیرونی و محورهای پیرامونی بررسی شده است. در نتیجه آزمون طیف سنجی سرزندگی، بافت شماره 4 و محلات درون آن به سبب سرزندگی بیشتر، تمام گزینه‌های طیف‌سنجی را دربر می‌گیرند. در مقابل بافت شماره 3 و محلاتش با کمترین میزان سرزندگی هیچ یک از گزینه‌های طیف‌سنجی را شامل نمی‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Vitality Spectrography in Urban Textures and Neighborhoods by Integrating Sustainable Development, Smart Growth and New Urbanism Approaches and Use of Electre Model (Case study: Marvdasht’s neighborhoods)

نویسندگان [English]

  • Atefeh Sedaghati
  • Javad Farsi
چکیده [English]

The appearance of new thoughts in urbanism and their entry in to  the urban management has caused the cities to acquire different experiences. Decline of life and vitality in urban areas can be considered as one of the consequences of following modernism approach, which always advocate the quantity oriented and the quality issues.    has been neglected. 
This study aims to measure Spectrography and dimensions of vitality in different neighborhoods and textures of Marvdasht city .The study method was analytical – surveying one and on the basis of documental resources and questionnaire.  Electre model was used for data analysis.  The research process involves assessing (through 44 measures in six main dimensions), evaluation and selecting the top neighborhood (selected among five different textures of the city). Based on the research findings, texture No.4 and its neighborhoods had the most vitality and texture No.3 and its neighborhoods had the lowest vitality from the view of the residents.  In continue, with respect to the dispersion manner of effective factors on vitality including distribution of attractive usages, location of public areas, situation  of the neighborhood centers, usage of the city lands, . . . the vitality spectrography is made in textures of Marvdasht city and its neighborhoods.  The result of spectrography has been reviewed as vitality  maps in the main axes, vitality in the main centers, vitality in bottlenecks, vitality at the outer edge and surrounding areas. As the result of  spectrography test of vitality, texture No.4 and its neighborhoods for having more vitality covers all the spectrography alternatives  comparing with  texture No.3 and its neighborhoods with having the least rate of vitality which cover none of spectrography alternatives.  Finally, with respect to the vitality dimension and the resulting  Spectrography, the guidelines for creation, promotion and improvement of the vitality situation of the neighborhoods has been presented. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Urban textures
  • Urban neighborhoods
  • Vitality
  • Spectrography
  • Marvdasht