راهبرد تعدیل فقر در محلات شهری با رویکرد اقتصاد مقاومتی مطالعه‌ی موردی: کلان‌شهر تهران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

اقتصاد مقاومتی به عنوان مفهوم مواجهه با اختلالات، غافلگیری‌ها و تغییرات معرفی می‌شود. از ویژگی‌های این الگو، مقاوم‌سازی اقتصاد ملی در برابر تهدیدات، تأکید بر نیروها و بخش‌های پیشران، فرصت‌ساز، مولد، درون‌زا و برون‌گرا - جهانی فکرکردن و محلی عمل نمودن- است. این پژوهش با رویکرد توصیفی تحلیلی و با استفاده از رگرسیون دو متغیّره فضایی در گام نخست، اقدام به سازمان‌یابی فقرا و رابطه‌ی آن با بافت فرسوده در شهر تهران نموده است. سپس به تبیین و سنجش اقتصاد مقاومتی با رویکرد محلی اقدام به شناسایی مؤلفه‌ها و شاخص‌های اقتصاد مقاومتی در سطح محله نعمت آباد در جنوب تهران گردید. در این راستا از ابزار پرسشنامه‌ی محقق ساخته و مصاحبه‌های عمیق در سطح محلی و از داده‌ها و اطلاعات نهادها و دستگاههای متولی برای تحلیل در سطح کلان‌شهر تهران استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که سازمان‌یابی فقرای شهری در شهر تهران از سال 1375 تا 1390 از تمرکزگرایی آنها در بافت فرسوده درون شهر حکایت دارد. به عبارت دیگر رابطه‌ی معنادار فضایی بین استقرار فقرا با بافت فرسوده در شهر تهران وجود دارد که ضرورت اتخاذ سیاست‌های اقتصاد مقاومتی را در بافت‌های فرسوده نمایان‌تر می‌نماید.
محله‌ی مورد مطالعه که شامل بافت فرسوده شهر تهران نیز است، با استفاده از مؤلفه‌های مولد بودن، درون‌زایی، کارآفرینی و همکاری‌های جمعی اقتصاد مقاومتی، در سال‌های اخیر با گسترش صنعت مبل و لوازم اداری توانسته است در قالب فعالیّت‌های اجتماع محور ساکنان خود را در مبارزه با فقر و تهدیدات بیرونی تا حدی خود را مقاوم نماید. ارزیابی میزان شاخص‌های اقتصاد محلی در محله‌ی مورد مطالعه نشان می‌دهد که همکاری جمعی برای کسب منفعت از دستگاهای دولتی و شهرداری، بیشترین اهمیت را در بین شهروندان داشته است. در سوی دیگر ایجاد نهادها و مؤسسات غیردولتی، ترس از کمبود منابع مالی و طولانی شدن پروژه‌های نوسازی کمترین اهمیت در میان شاخص‌های اقتصاد محلی را از نظر مردم محله نعمت‌آباد دارا می‌باشند. بنابراین پیشنهاد می‌شود که سیاست‌گذاران و تصمیم‌سازان حوزه‌ی مدیریت شهری علاوه بر تسهیل امر بهسازی به بسترسازی توسعه‌ی اقتصاد محلی در قالب فعالیّت‌های اجتماع محور کمک نمایند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Strategy for Alleviation of Urban Poverty in Urban Areas by Resistive Economy Approach (Case study: Tehran Metropolitan)

نویسندگان [English]

  • Issa Ebrahimzadeh
  • Mohammad Eskandari Sani
  • Soghra Ramezanpour
چکیده [English]

Resistive Economy is introduced as a concept of facing with disturbances, surprises and changes. The specifications of this pattern including  strengheninig the national economy against the threats, emphsize on propulsion powers and parts, making opportunity, productive, endogenous and extrovert, global thinking and local acting.This research by descriptive and analytical approach and by using spatial bivariate regression at the first step, has  investigated about  the organization of  poor people and its relationship with urban old texture in Tehran. Then has explained and measured  the resistive economy by local approach which has led to the identification of components and indices of resistive economy in Nematabad district at the southern part of Tehran. In this direction, questionnaire  and deep interview at the local area and the data and information of the responsible foundations and bodies were used for analyzing at Tehran metropolitan.  The results show that organizing the urban poverty in Tehran from 1996  up to 2011 shows their centralization  in old textures of the city.  In the other word, there is a significant relation between the settlement of poor people with the old textures in Tehran which indicates the necessity  of  adopting resistive economy policies in the old textures.  The under study area which also includes the old texture of Tehran city, through using the  components including productivity, endogenous, job creation and collective cooperations of resistive economy and during the recent years by development of furniture and office supplies industry has somewhat  been able to strenght his residents in the form of social based activities in confronting with the poverty and outside threats. Assessment of local economy indices in the study area shows that collective cooperation for benefiting from the state and municipality bodies has had the most importance among the citizens. On the other hand, establishment of non-governmental foundations and institutes, fear for lack of financial resources and elongation of renovation projects have the least importance among the local economy indices for Nematabad people . therefore, it is recommended that the policy and decision makers in the filed of urban management, inaddition to facilitate the improvement, help for  bedding the development of local economy in the form of social based activities.   

کلیدواژه‌ها [English]

  • Resistive economy
  • Local economy
  • Urban poverty
  • Old texture of Tehran