نقش عوامل طبیعی در ناپایداری سکونتگاههای روستایی در منطقه‌ی کوهستانی و پایکوهی زاگرس مطالعه‌ی موردی: روستاهای شهرستان‌های مریوان و سروآباد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

عوامل طبیعی همواره در طول تاریخ در استقرار، نوع معیشت و جابجایی جمعیّت‌ها اثر گذار بوده که نمونه‌ی بارز آن را می‌توان در ناپایداری سکونتگاههای روستایی مشاهده کرد این تحقیق با هدف بررسی نقش عوامل طبیعی در ناپایداری سکونتگاهای روستایی در منطقه‌ی کوهستانی و پایکوهی زاگرس(مطالعه موردی: شهرستان‌های مریوان و سروآباد) انجام گرفته در این بررسی از 9 عامل (اقلیم، ارتفاع، شیب، گسل، رودخانه، زمین‌لغزش، لیتولوژی،فرسایش و کاربری اراضی) استفاده شده، لایه‌های این عوامل در محیطARC GIS  تهیه و با استفاده از نرم‌افزارExpert choice وزن‌دهی شده و با اضافه کردن وزن‌هابه مدل AHPدر محیط ARC GIS  و همپوشانی لایه‌ها، روستاهای پایدار، نیمه‌پایدار و ناپایدار مشخص شده است .
روش انجام تحقیق  توصیفی- تحلیلی بوده، ابزارهای مورد استفاده نرم‌افزارهایARC GIS   و Expert choice  می‌باشد، نتایج  این تحقیق حاکی از آن است که از 229 سکونتگاه محدوده‌ی مورد مطالعه حدود 24روستا (48/10 درصد) در محدوده‌ی پایدار، 58 روستا (25/32درصد) در محدوده‌ی نیمه‌پایدار و 147 روستا (19/64 درصد) در محدوده‌ی ناپایدار قرار گرفته‌اند. بنابراین منطقه‌ی مورد مطالعه از لحاظ عوامل محیطی- اکولوژیکی ناپایدار محسوب شده، لذا توجه اساسی و جدی به این عوامل جهت جلوگیری از مخاطرات و ممانعت از هدر رفتن سرمایه، در هر نوع  برنامه‌ریزی از الزامات است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Natural Factors in Instability of Rural Settlements in Mountainous and Foothill Areas of Zagros (Case Study: Villages of Marivan and Sarvabad Counties)

نویسندگان [English]

  • Saadi Mohammadi
  • Shahbakhti Rostami
  • Mostafa Taleshi
  • Reyhaneh Soltani Moghadas
چکیده [English]

Historically, natural factors have been effective on  the establishment, type of livelihood and displacement of populations, and the example of its influence can be seen clearly in the instability of rural settlements, This study was conducted to investigate the role of natural factors in the instability of rural settlements in Zagros mountain and foothill (case study:Villages of  Marivan and Sarvabad Counties). In this study, 9 factors (climate, altitude, slope, fault, rivers, landslides, lithology, erosion, land users)  were used, Layers of these factors were provided in ARC GIS environments .and weighted by using Expert choice software And by adding weights to AHP model in ARC GIS  and overlapping layers, the stable, semi stable  and unstable villages were specified.The research method was descriptive - analytic method, and ARC GIS software and Expert choice were used, The results showed that out of 229 settlements in the study area, about 24 villages (10/48%) were located in stable zone, 58 villages (32/28%) in the range of semi-permanent, And 147 villages (64/19 percent%) are located in unstable areas, In general, the under study area in terms of environmental - ecological factors is considered as unstable, Therefore, Fundamental and serious attention to these factors in order to avoid the risks and preventing the loss of capital in any planning, seems to be necessary

کلیدواژه‌ها [English]

  • Natural factors
  • Instability
  • migration
  • Villages of Marivan and Sarvabad Counties.