امکان سنجی کاربست رویکرد کلان‌شهرهای شبکه‌ای چندمرکزی خلاق در منطقه‌ی کلان‌شهری مازندران مرکزی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

شهرها بستر نوآوری و محمل هدایت انرژی خلاق بشر تلقی می‌شوند و همچنین نقش مؤثری در تمرکز و مدیریت سرمایه‌های انسانی بر عهده دارند. خلاقیت در دو حوزه‌ی صنایع و طبقه خلاق نیاز به بستری مناسب و مطلوب برای شکوفا شدن دارد. از این روی، اکثر صاحب‌نظران بر این عقیده‌اند که ساختارهای شبکه‌ای- چندمرکزی به دلیل ساختار فضایی خاص خود، اولویّت و مزیّت بیشتری در جذب این صنایع و طبقه‌ی خلاق دارند. بر این اساس در این مقاله، با روشی توصیفی- تحلیلی ابعاد و مؤلفه‌های مؤثر در جذب صنایع خلاق در منطقه‌ی کلان‌شهری مازندران مرکزی که شامل 4 شهر بزرگ استان اعم از مازندران، ساری، بابل و آمل می‌شود، مورد بررسی قرار گرفته است. در مجموع 14 شاخص در پنج رویکرد میراث تاریخی و فرهنگی، ساختار صنعت و صرفه­های تجمع، تنوع وابسته، سرمایه‌ی انسانی و طبقه‌ی خلاق مورد آزمون قرار گرفت. تراکم میراث فرهنگی و تاریخی، اندازه شرکت، سهم متخصصان از کل اشتغال، معکوس شاخص هرفیندال، جمعیّت به عنوان اندازه‌ی بالقوه بازار، شاخص تنوع وابسته، شاخص سیسونه -هال، شاخص آنتروپی، تجمع افراد تحصیل کرده، شاخص همپایی، سهم افراد تحصیل کرده از متقاضیان کار و سهم مهاجران استان­های دیگر شاخص­های این پژوهش را تشکیل می­دهند. نتایج حاکی از آن است که این منطقه‌ی کلان‌شهری از تنوع و آستانه‌ی تقاضایی کارامد و مطلوب برخوردار نیست و دلیل این امر را نیز می‌توان به ماهیّت تکه‌تکه منطقه و نبود محیط کلان‌شهری نسبت داد. همچنین، تراکم مطلوب فعالیّت­های اقتصادی مشاغل خلاق نتوانسته فعالیّت­های وابسته را در کنار هم تجمیع نماید و منجر به تولید محصولی با کیفیت­تر گردد. ولی در مقابل، این منطقه محیط مناسبی را برای جذب طبقه‌ی خلاق، فراهم می­آورد که مواردی همچون تراکم امکانات فرهنگی و تاریخی شهرهای منطقه، پذیرش فرهنگی مردم اقوام دیگر، و استعداد منطقه در جذب فناوری­های جدید این موضوع را اثبات می­کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Feasibility Study of Applying Creative Multicenter Network Metropolitan Approach in the Metropolitan Area of the Central Mazandaran

نویسندگان [English]

  • Sedigheh Lotfi
  • Mojtaba Shahabi Shahmiri
  • Elnaz Nikbakht
چکیده [English]

Cities are considered as the bed for innovation and a place for driving creative energy of human being and also play an effective role in human capital concentration and management. Creativity in two areas of industry and creative class need an appropriate and desirable background for flourishing. Hence most experts believe that polycentric-network structures due to their own specific spatial structure have more advantages and priority in attracting such industries and creative classes.  So this article, by descriptive-analytical method examines the effective components and aspects in attracting creative industries in the metropolitan area of central Mazandarn which includes four main and large cities of the province as Sari, Ghaemshahr, Babol and Amol.  In total, 14 indicators in five approaches of historical and cultural heritage, Agglomeration advantages,  dependentdiversity , human capital and creative class have been tested .density  of ccultural and historical heritage, company size, share of  professionals out of total employment, Reverse Herfindahl index, population as the potential market size, dependentdiversity index,-Hal Sysuh index, entropy index, the accumulation of educated people, index, share of educated people from job applicants,  the share of immigrants of  other provinces form the indices of this study.the results showed that this metropolitan area lacks  an efficient and desirable diversity and demand threshold; the reason of this can be attributed to the fragmented nature of the region and lack of a well-connected metropolitan structure. Also  optimum concentration of economic activities of creative jobs has not been able to incorporate the relevant activities together to produce products with better quality. In contrast this area provides a suitable environment for attracting creative classes which some issues such as  concentration of cultural and historical facilities of cities, cultural acceptance of other ethnic groups and high capacity for absorbing new technologies approves this matter.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Creative industries
  • Creative class
  • Polycentric
  • Network structure
  • Mazandaran metropolitan area