الگوسازی بارندگی غرب و جنوب غربی دریای خزر با استفاده از روش¬های درون¬یابی فضایی در محیط GIS

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

   تأثیر پدیده­های جوی بر کره‌ی خاکی و به تبع آن زندگی بشر به حدی رسیده است که بی‌دانشی و عدم مدیریت در این بخش باعث تحمل هزینه­های بسیار زیاد خواهد بود. محدوده‌ی مورد مطالعه­ با توجه به توپوگرافی و اقلیم حاکم بر آن، از این قاعده مستثنی نبوده و سالانه (در مواقع پر آبی) بارش­های رگباری و شدید باعث وقوع سیلاب­ها، لغزش در دامنه­ها و فرسایش خاک­های حاصلخیز آن می­شود. لذا برآورد میزان پراکنش بارش در منطقه می­تواند به اتخاذ برنامه­ریزی­های مناسب توسط مدیران در جهت جلوگیری از خسارات کمک اساسی کند. در پژوهش حاضر ابتدا با استفاده از روش­های زمین آماری ضمن اینکه میانگین بارش دریافتی مناطق فاقد ایستگاه در محدوده‌ی مورد مطالعه برآورد شد، میزان دقت آنها نیز با استفاده از انواع مختلف روش­های آماری (خطای قدر مطلق میانگین، میانگین خطای بایاس، درصد نسبی خطا و میانگین مربعات خطا) محاسبه گردید. بر اساس نتایج حاصله، روش­های معکوس وزنی فاصله، کریجینگ آستانه خطی، دایره­ای و نمایی در محدوده‌ی مورد مطالعه، به ترتیب نتایج درون­یابی بهتری را نسبت به سایر روش­ها دربر داشته­اند لذا در پژوهش حاضر به منظور الگوسازی بارش و همچنین برآورد میزان بارش مناطق فاقد ایستگاه در محدوده‌ی مورد مطالعه از روش معکوس وزنی فاصله استفاده شد. بدین صورت که لایه­های ماهانه، فصلی و سالانه­ی بارش دریافتی برای محدوده­ی مورد مطالعه ترسیم گردید. نتایج حاصل از این بررسی نشان داد که سامانه­های خزری در ماه­های اکتبر، نوامبر و دسامبر (فصل پاییز) بیشترین تأثیر و نفوذ را در محدوده­ی مورد مطالعه داشته و منجر به ریزش بارش­های زیاد در منطقه می­گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Modeling Rainfall in the West and Southwest of Caspian Sea in GIS Environment, with using Spatial Interpolation Methods Dr. Behrooz Sobhani Assistant Professor of Climatology University of Mohaghegh Ardabili Dr. Behrooz Sari Sarraf Professor of Climatology University of Tabriz Mohammad Azadi Mobaraki M. Sc of Climatology University of Mohaghegh Ardabili Seyyed Asad Hosseini Ph.D Student of Climatology University of Mohaghegh Ardabili

نویسندگان [English]

  • behrooz sobhanei
  • behrooz sareisaraf
  • mohamad azadei
  • asaed hoseinei
چکیده [English]

The  effect of atmospheric phenomena on the earth and nature and consequently on  the human life has reached to the extent that lack of management  and knowledge in this sector will cause great expenses in this part. The study area with regard to its dominant topographic and climate condition is not excluded from this rule and each year (in watery seasons) the occurrence of heavy rains causes flood, landslide and erosion of fertilized soils. So estimation of precipitation distribution in the region can help the managers substantially to provide  proper planning to  prevent the damage. In this study, firstly by using geo statistical methods, while the average precipitation of the areas with no station was estimated, also their accuracy was calculated by using different statistical methods(MAE, MBE, and MSE Error).  Based on the obtained results weighted inverse distance methods , linear, circular and  exponential  kriging threshold in the study area had respectively better interpolation results than the other methods. Therefore, with attention to the results, for modeling rainfall and estimating the mean rainfall in the regions with no station, weighted inverse distance method was used. Therefore the monthly, seasonal and annual precipitation  of the study area were prepared. So the studies showed that Caspian Sea systems has the greatest effect on the study area in October, November and December months( autumn season)  and causes heavy precipitations in the region.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Modeling precipitation
  • the Caspian Sea
  • spatial interpolation methods
  • inverse distance weighted
  • spline and ordinary kriging.