بررسی اختلاف در رفتار قطعات گسل شمال تبریز با نگرشی بر تغییرات شاخص‌های زمین‌ریختی در طول این گسل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

بررسی­های ریخت­زمین­ساختی گسل شمال تبریز حاکی از نرخ بالای فعالیّت­های تکتونیکی در طول این گسل می­باشد. شاخص­های زمین­ریختی محاسبه شده برای گسل شمال تبریز نیز تأییدکننده فعال بودن این گسل می­باشد. گسل شمال تبریز یا طول تقریبی 97 کیلومتر، از دو قطعه اصلی (قطعه شمالی و قطعه جنوبی) تشکیل شده است. تغییرات مقادیر شاخص­های ریخت­زمین­ساختی در طول گسل شمال تبریز نشان­دهنده اختلاف در رفتار این گسل در طول خود می­باشد. این اختلاف رفتار بر مورفولوژی مناطق مجاور این گسل تأثیر گذاشته و سبب ایجاد چشم­اندازهای متفاوتی در طول این گسل و نیز در شمال و جنوب آن شده است. بر اساس اختلاف در رفتار، گسل شمال تبریز قابل تفکیک به 3 قسمت می­باشد. بطوری‌که در قطعه شمالی گسل شمال تبریز شاهد نرخ ملایم بالاآمدگی و     فعالیّت­های تکتونیکی در بلوک شمالی این گسل و عدم فعالیّت تکتونیکی و بالاآمدگی در بلوک جنوبی آن می­باشیم. قطعه جنوبی این گسل نیز رفتاری متفاوت در طول خود نشان می­دهد. در طولی از قطعه جنوبی این گسل که از شمال فرودگاه تبریز تا جنوب شهرک باغمیشه تبریز امتداد دارد در بلوک شمالی گسل تبریز نرخ ملایم بالاآمدگی و فعالیّت تکتونیکی مشاهده می­شود. در صورتی که در طولی از قطعه جنوبی این گسل که از جنوب شهرک باغمیشه تبریز تا شهر بستان­آباد امتداد دارد، شاهد فعالیّت­های تکتونیکی و بالاآمدگی در بلوک جنوبی این گسل و نرخ پایین بالاآمدگی و فعالیّت­های تکتونیکی در بلوک شمالی آن می­باشیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study of the Differences in Behavior of Tabriz North Faults with an Attitude on Changes of Geomorphologic Indices Along this Fault

نویسندگان [English]

  • Mohamadmahdi Khatib
  • Mojtaba Mehrpoyan
چکیده [English]

Morphological study of  ​​Tabriz north fault indicates the high rate of tectonic activity along this fault. The indices calculated for Tabriz north fault confirms this fault’s activity aswell. Tabriz fault with approximate length of 97 km has formed of  two main parts ( the northern part and the southern part ) . The changes of geomorphologic indices value along Tabriz north fault show difference in the behavior of this fault along itself. This difference of behavior impacts on geomorphologic behavior of this fault’s surrounding areas and creates different landscapes along this fault and also at its north and west part. Based on the difference in behavior of Tabriz north fault, it is separable in to three parts.
So that, at the northern part of Tabriz north fault, a gentle up rise  and tectonic activities at the northern block of this fault and lack of tectonic activities and up rise at its southern block can be observed. The southern part of this fault also shows different behavior along itself, i.e. at a length of southern part of the fault which extends from north of Tabriz airport up to the south part of Baghmishe town. At the northern block of Tabriz fault, a gentle rate of up rise and tectonic activities is observed.
While, at a length of the southern part of the fault which extends from Baghmishe town up to Bostan abad town, we observe tectonic activities and up rising at the south block of this fault and low rate of up rising and tectonic activities at the its northern block.