تحلیل فضایی تأثیر یارانه‌های نقدی برتغییرالگوی مصرف خانوارهای روستایی دهستان‌های مرکزی شهرستان نورآباد ممسنی با استفاده از تابع تراکم کرنل و تحلیل هات اسپات

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

ارتقای عدالت اجتماعی، تخصیص بهینه‌ی منابع، تثبیت قیمت و بهبود توزیع درآمد از اهداف اصلی و فلسفه‌ی وجودی پرداخت یارانه در همه‌ی کشورهای جهان است.در برنامه‌ی پنجم و ششم توسعه‌ی اقتصادی- اجتماعی ایران نیز هدف این است که دولت با هدفمند سازی یارانه‌های آشکار و نهان، منابع حاصل از این سیاست را به صورت هدفمند در اختیار گروه‌های هدف قرار دهد. هدف پژوهش، شناخت تأثیر اجرای طرح هدفمندی یارانه‌ها بر زندگی روستاییان دهستان‌های مرکزی شهرستان نورآباد ممسنی است. روش تحقیق به صورت توصیفی- تحلیلی است که اطلاعات لازم با استفاده از توزیع وتحلیل پرسشنامه بین گروه های هدف به‌دست آمد. جامعه‌ی آماری مورد مطالعه شامل 4494  خانوار روستایی درسه دهستان از شهرستان نورآباد می‌باشد که حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران353خانوار تعیین گردید.با توجه به شاخص‌های مربوط به موضوع، 7 پرسش از15 سؤال پرسشنامه‌های مربوط به تأثیر یارانه‌ها برتغییر الگوی مصرف خانوارهای روستایی مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل از آزمون  Tتک‌نمونه‌ای حاکی از آن است که با اجرای سیاست هدفمندی یارانه‌ها، روندی مطلوب در الگوی مصرف خانوارهای روستایی ایجاد شده و این بهبود درمناطق فقیر و کم درآمد روستایی نمود بیشتری داشته است. یافته‌های حاصل از برداشت‌های میدانی و اطلاعات به‌دست آمده از پرسشنامه وتحلیل فضایی- مکانی با استفاده ازتابع تراکم کرنل و تحلیل هات اسپات در محیط GIS نشان می‌دهد که بهبود الگوی مصرف و افزایش سطح رفاهی خانوارهای روستایی در دهستان جوزار به دلیل تولیدی بودن روستاهای آن و وابستگی کمتر به مناطق شهری معنی‌دار می‌باشد و در دهستان‌های جاوید ماهوری و بکش یک، به دلایل وابستگی و نزدیکی خانوارهای روستایی به شهرستان نورآباد و افزایش هزینه‌ها، بهبود الگوی مصرف چندان معنی‌دار نیست و متوسط ارزیابی می‌شود. همچنین مشخص گردید که یارانه‌های نقدی در دهستان‌های مورد مطالعه برای اقشار نیازمند و دهک‌های پایین جامعه‌ی روستایی مفید و تأثیرگذار بوده اما برای دهک‌های درآمدی بالا متوسط ارزیابی می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Spatial Analysis of the Impact of Cash Subsidies on Changing Consumption Patterns in Rural Households, Central Villages of Nurabad Mamasani Township, Using Kernel Density Function and Analysis Hotspot

نویسندگان [English]

  • Sirus Ghanbari
  • Mahmoud Khosravi
  • Sohila Mohamadi
چکیده [English]

Promoting social justice, optimal resource allocation, price fixing and improving income distribution are  of the main objectives and Philosophy of existence of subsidies' payment  in all countries of the world. Also in the fifth and sixth socio-economical development plan of Iran, the aim is that the  government  through targeting the obvious and hidden subsidies ,pays  the obtained resources of this policy to the goal groups.  The purpose of this study is to recognize the impact of targeting subsides plan on the life of villagers of the central villages of Nurabad mamasani township. The research method is descriptive –analytical one and the necessary data was gathered through analyzing and distribution of questionnaire among the goal groups, The under study statistical community  consisted of 4,494 rural households in three villages of Nurabad township and the sample size was determined  353 households by  using Cochran formula.According to the indices of the subject matter, 7 questions out of 15 questions were analyzed which were related to the impact of subsidies on changing consumption patterns in rural households .The results obtained from one-sample t-test indicate that  by implementing the policy of targeted subsidies, a favorable trend has been created  in the consumption pattern and such improvement is more obvious in poor and low income rural areas . Findings from field surveying  and information obtained from the questionnaires and spatial analyzing by using Kernel density function  and Hot spot analysis in GIS environment shows that improvement of  consumption pattern and promoting the welfare of rural households in Jozar village is  significant due to the productivity of  its rural  areas and less dependent on urban areas and the villages of  Javid mahori and bakash Yek, due to their dependence and closing of rural households to Nurabad  township and increase of costs, improvement of  consumption patterns  is not so meaningful and is evaluated as medium. Also it is determined that in the studied villages, the cash subsidies  is useful  and effective for those in need and poor rural communities, but for high-income groups is evaluated as average.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hotspots subsidies
  • Spatial analysis
  • Kernel density function
  • Consumption patterns
  • Villages of Mamasani township.