شبیه‌سازی بارش- رواناب و تخمین سیل در حوضه‌ی آبریز خرم‌آباد با مدل HEC–HMS

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

    فرآیند بارش- رواناب یک حوضه‌ی آبریز عمدتاً تحت تأثیر شرایط هیدرولوژیکی، ژئومورفولوژی و اقلیم منطقه می‌باشد. یکی از عمومی‌ترین روش­ها برای شناخت فرآیند بارش رواناب شبیه­سازی آن با استفاده از مدل­های هیدرولوژیکی و تجزیه و تحلیل نتایج حاصله می‌باشد. در این مطالعه با استفاده از مدل HEC–HMS فرآیند بارش– رواناب حوضه آبریز خرم‌آباد شبیه‌سازی شد و مورد واسنجی قرار گرفت نتایج نشان داد که سازگاری خوبی بین هیدروگراف­های مشاهده شده و شبیه­سازی شده در خروجی حوضه وجود دارد، مقادیر شاخص کارایی مدل در مرحله اعتبارسنجی با ضریب ناش– ساتکلیف و ضریب واریانس شبیه‌سازی شده به ترتیب برابر با 68/0 ُو 09/0 بوده است، که نشان‌دهنده‌ی کارایی بالای مدل در برآورد دبی پیک در حوضه‌ی آبریز مورد مطالعه بوده است. سپس با استفاده از پارامترهای بهینه­شده، هایتوگراف بارش طرح در دوره بازگشت­های مختلف وارد مدل شدوهیدروگرافسیل در دوره‌ی بازگشت­های مختلف به‌دستآمد، اجرای مدل در دوره‌ی بازگشت­های 2، 5، 10، 50 و 100 ساله به ترتیب منجر به وقوع دبی‌های اوج سیلاب با میزان 762، 1020، 1442،1955 و 2248 متر مکعب بر ثانیه شده است. نتایج نشان می‌دهد می‌توان رواناب را با استفاده از مدل با دقت بالا پیش‌بینی نمود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Simulation of Rainfall-Runoff Process and Estimate of Flood with HEC-HMSModel in Khorramabad Catchment Area

نویسندگان [English]

  • Ahmad Mazidi
  • Samira Kooshki
چکیده [English]

The rainfall-runoff process of a catchment area is mainly influenced by hydrological, Geomorphological  and climatic conditions of the region. ne of the most popular methods for understanding the rainfall runoff process is its simulation by  using the hydrological model and analyzing the results. In this study, by  using HEC– HMS model,  the rainfall – runoff of Khorramabad catchment area  was simulated and analyzed. The results showed a good correlation between the observed and simulated Hyetographs  at the basin outlet. The values of performance indicators which simulated  at the validation  stage by Nash–Sutcliffe coefficient and coefficient of variance were  0.68 and 0.09 respectively,  which indicate the  high-performance of  model in estimating  maximum flow in the studied catchment area.  Then by using the optimized parameters, the rainfall Hyetograph at different return periods were entered in the model and the flood Hyetograph was obtained at different return periods.
The  use of model  in the return periods of 2, 5, 10, 50, 100 years respectively has caused  the flood peak discharge rate of 762, 1020, 1442, 1955, 2248 cubic meters per second . Results show that runoff can be predicted with high accuracy by  using this model.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Runoff
  • HEC-HMS model
  • Rain
  • Estimate of flood
  • Khorramabad catchment area