بررسی و تحلیل خوشه‌های آستانه بارش‌های شدید ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

هدف از این مطالعه تحلیل نواحی آستانه­های بارش شدید ایران می‌باشد. بدین منظور، داده­های بارش روزانه، طیّ  سال‌های 1390-1340، از پایگاه داده­ای اسفزاری استخراج گردیده است. در ادامه، به‌منظور تعیین آستانه بارش شدید، از صدک 95 استفاده شده است. به منطور بررسی و ناحیه‌بندی آستانه­ها از تحلیل خوشه­ای و برای استخراج چرخه­های آستانه­ها از تحلیل همساز­ها بهره گرفته شده است. با اجرای تحلیل خوشه­ای بر روی آستانه‌های بارش شدید چهار ناحیه به شرح زیر مشخص شد: ناحیه با آستانه بارش­های شدید زیاد و ضریب تغییرات زیاد (ناحیه اول)، ناحیه با آستانه بارش شدید متوسط و ضریب تغییرات متوسط (ناحیه دوم)، ناحیه با آستانه بارش شدید بسیار زیاد و ضریب تغییرات بسیار کم (ناحیه‌ی سوم) و ناحیه با آستانه بارش شدید بسیار کم و ضریب تغییرات بسیار زیاد (ناحیه چهارم). در بین نواحی یاده شده ناحیه سوم یعنی کرانه­های ساحلی دریای خزر دارای بالاترین آستانه بارش­های شدید بوده است این درحالی می‌باشد که بخش‌های زیادی از نواحی مرکزی ایران از آستانه بارش­های شدید پایین برخوردار بوده است. نتایج حاصل از تحلیل چرخه­ها در هر چهار ناحیه بیانگر این است که بجز در ناحیه‌ی سوم که چرخه‌ی میان‌مدت حاکم بوده است در سایر نواحی چرخه‌های کوتاه‌مدت بر آستانه‌ی بارش شدید ایران حاکم است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Study and Analysis the Clusters of Heavy Rainfall Threshold in Iarn

نویسندگان [English]

  • Mehdi Doostkamian
  • Seyed Hossain Mirmousavi
چکیده [English]

The aim of this study  is  to analyze the areas of heavy rainfall thresholds in Iran. For this purpose, daily rainfall data  of over 50 years were produced from  Esfezari database. In continue, percentile  was used to determine the heavy precipitation threshold. In order to study and zoning the thresholds, the analysis of harmonic means has been used. By implementing cluster analysis on heavy rainfall, four zones as the following were recognized. First,  the zone with great heavy rainfall threshold and coefficient of very great changes, second, zone with medium heavy rainfall threshold and coefficient of  medium changes, third zone with very great heavy rainfall and coefficient of very low changes  and the fourth, zone with too low  heavy rainfall and coefficient  of very great changes. Among the zones, the third zone, i. e. the  Caspian coast has  had the highest heavy rainfall  threshold, while a great deal of areas in the central part of Iran has  had low heavy rainfall threshold. The results of the analysis  in the four zones indicate that  except in the third zone , which the medium term is dominant, in other areas, the short term cycles is dominant on the Iran's heavy rain fall threshold.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Heavy rainfall thresholds
  • Spatial gravity
  • Cluster analysis
  • Iran