ارزیابی اصول و راهکارهای رشد هوشمند شهری در توسعه‌ی آتی شهر رشت بر اساس مدل تراکم جمعیّتی هلدرن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

رشد جمعیّت شهرهای ایران از اواسط دهه‌ی 1360 با افزایش چشمگیری نسبت به دهه­های قبل مواجه بوده است. از جمله تحولاتی که به دنبال افزایش جمعیّت رخ داد، گسترش اسپرال شهری است که ناشی از بی­برنامگی در بهره­برداری مناسب از زمین­های شهری است. در این راستا جوامع مختلف شهری برای روبه رو شدن با مشکل توسعه‌ی پراکنده شهری، راه‌حل‌های مختلفی در پیش گرفتند. از جمله این راهبردها، تئوری رشد هوشمند به عنوان یک نظریه‌ی برنامه‌ریزی شهری، منطقه‌ای و حمل و نقل است که در آن بر جلوگیری از پراکنده شدن شهر و تخصیص فضا به سایر کاربری‌ها در بخش فشرده یا مرکز شهر تأکید می‌کند. هدف مقاله‌ی حاضر نیز تحلیل راهبرد، اصول و راهکارهای رشد هوشمند شهری با تأکید بر توسعه‌ی آتی شهر رشت بر اساس مدل تراکم جمعیّتیهلدرن است. نتایج به دست آمده نشان داد که مساحت شهر رشت در فاصله‌ی سال­های 1345- 1385 از 810به 12722 هکتار و جمعیّت از 109491 به 557336 نفر افزایش پیدا کرده است، که نشان از توسعه‌ی شتاب‌زده‌ی شهر طیّ این دوره دارد. همچنین تعداد محله‌های شهر طیّ همین دوره از 8 محله به 35 محله افزایش یافته است. از میان 100 درصد زمین‌های اضافه شده به شهر بین سال­های 1345- 1369، 57 درصد مربوط به رشد جمعیّت و 43 درصد مربوط به گسترش افقی و در فاصله سال­های 1370- 1385، 73 درصد مربوط به جمعیّت و 27 درصد مربوط به گسترش افقی شهر بوده است که نشان­دهنده‌ی کاهش توسعه افقی در فاصله­ی این سال­ها است. بنابراین بایستی برای کنترل توسعه‌ی پراکنده‌ی شهر به توسعه‌ی فشرده بخش مرکزی شهر، گسترش فرهنگ عمودی­سازی شهر و بالاخره فراهم کردن امکانات رفاهی در روستاها برای جلوگیری از مهاجرت روستاییان به شهر تأکید کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluating the Principles and Guidelines of Urban Intelligence Growth in Future Development of Rasht City Based on Heldern Population Density Model

نویسندگان [English]

  • Asghar Shokrgozar
  • Zahra Jamshidi
  • Parvaneh Jamshidi
چکیده [English]

 
Population growth of Iran cities has faced with a significant increase since middle of  1980 comparing with  the previous decades. Among the changes that occurred following the population increase, is  the urban  sprawl expansion which is  due to the  non-planning in the utilization of urban lands. In this regard, various urban communities  have adopted different solutions for facing with urban dispersed development One of such strategies is the intelligence growth theory as an urban, regional and transportation  planning theory  which  emphasizes on preventing  the city spread and  allocation of  space to other land uses in the populated  district or city center. The aim of this paper is the analysis of  the strategies,principle and guidelines of  Urban intelligence  Growth by  emphasizing  on the future expansion of Rasht city  based on Heldern population density model. The results showed that the area of Rasht in years 1961-2006 has increased  from 810 to 12722 hectares and its  population has increased  from 109,491 to 557,336 people which the hurrying development  of the city during this period.Also During the same period, the number of neighborhoods has increased from 8 to 35. Among the 100% of  land Additions to the city, between 1966 -1990, 57% is related to population growth and  43% is related to horizontal expansion. Between -1991-2006, 73%  was  related to population and 27 %was related to the  horizontal expansion of the city,  which  indicates the  decrease of  horizontal development between these years. So for control of dispersed development of the city,  the intense development of the central part of the city, development of  the culture for vertical development  of the city and finally, providing  welfare  facilities in rural areas to prevent immigration villagers to the cities shall be emphasized.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Horizontal expansion
  • Dispersed urban growth
  • Urban intelligence growth
  • Heldren model
  • Rasht city