کاربرد متریک‌های سیمای سرزمین در ارزیابی روند تغییرات کاربری اراضی با استفاده ازسنجش از دور و GIS مطالعه‌‌ی موردی: منطقه‌ی بیابانی دهلران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

    تغییر کاربری سرزمین ناشی از فعالیت انسان به دلیل عدم توجه به محدودیت‌های محیط زیستی بر سیمای محیط بسیار تأثیرگذار بوده است و روند در حال توسعه‌ی تغییر کاربری در نتیجه‌ی فعل و انفعالات پیچیده‌ی فاکتورهای ساختاری و عملکردی، آثار محیط زیستی شدیدی بر اکوسیستم‌های طبیعی داشته است. بنابراین با توجه به آثار منفی ناشی از استفاده‌ی نامناسب از سرزمین و تغییر کاربری اراضی، آگاهی و شناخت روند تغییرپذیری، در ارزیابی آثار محیط زیستی ناشی از توسعه به منظور طرح‌ریزی و مدیریت پایدار سرزمین ضروری است.این مطالعه به­منظور بررسی روند تغییرات سیمای ­سرزمین در منطقه‌ی دهلران استان ایلام انجام شد. به­منظور تهیه‌ی نقشه­های پوشش سرزمین و تحلیل تغییرات، به­ترتیب از تصاویر ماهواره­ای  (1364)TMو (1386)ETM+و متریک­های مساحت طبقه، تراکم لکه، تعداد لکه،متوسطاندازه‌یلکه، تراکم حاشیه و متوسط شاخص شکل استفاده شد. به­منظور آنالیز گسستگی چشم­انداز، متریک­های متنوع الگوی چشم­انداز در سطح کلاس با استفاده از نرم­افزار FRAGSTATS محاسبه شد. تجزیهوتحلیل متریک­های سیمایسرزمین بیانگر جایگزینی گسترده‌ی اراضی مرتعیمتوسط توسط اراضی کشاورزی، مرتعی فقیر، مسکونی و بایر بوده­است. نتایج به دست­آمده نشان داد، افزایش تعداد لکه­ها و کاهش میانگین مساحت، شاخص مهم تجزیه بوده و روند تخریب و تجزیه سیمای سرزمین  به­صورت افزایشی بوده ­است. نتایج به دست آمده، لزوم توجه به وضعیت کاربری و پوششسرزمین در منطقه، به ­منظور
بهره­برداری مناسب و پایدار از منابع طبیعی را نشان دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Application of Landscape Metrics in Assessing Land Use Changes' Trend by Using Remote Sensing and GIS Case study: Dehloran Desert Area

نویسنده [English]

  • Saleh Arekhi
چکیده [English]

Changing the Land use induced by human activities, due to lack of attention to  environmental constrains has a great impact on the landscape  and the continuous developing trend of  land use change, resulting from the complex actions and reactions of structural and operational factors,  has had severe impacts on natural ecosystems. Therefore, in consideration with the negative effects of unsuitable use of land and land use change, knowledge and understanding about the changes is essential in environmental impact assessment  due to development for sustainable planning and management of the land .This study was conducted to investigate the trend of changes in landscape ecology in Dehloran, Ilam. For developing maps of Land cover and analyzing the changes, we used, respectively , the satellite images of (1985) TM and (2007) ETM + were applied and landscape metrics of class area, density of patches, number of patches, mean of patches size, edge density and mean of shape index.Various class-level landscape pattern metrics were calculated using FRAGTATS software, in order to analyze landscape fragmentation. The analysis of landscape metrics revealed the extensive replacement of fair rangelands by agricultural lands, rangelands, residential areas and barren lands. The results showed that increase in the number of patches and decrease in the mean of the area size was an important indicator of significant index of degradation, and the process of degradation and destruction of landscape ecology was in an increase mood. Therefore the obtained  results necessitates paying attention to the quality of land use and cover in the region to appropriate and sustainable exploit  of natural resources.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Land Use
  • Landscape metrics
  • Landscape fragmentation
  • Dehloran region
  • Ilam Province