بررسی ویژگی‌های رژیم جریان و رسوب در حوزه‌های مناطق خشک و نیمه‌خشک مطالعه موردی: استان لرستان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

با توجه به اینکه بخش وسیعی از سطح ایران دارای اقلیم خشک و نیمه‌خشک است بررسی رفتار رودخانه‌های حوزه‌های مناطق خشک و نیمه‌خشک از جمله کارهای اساسی و مهم در کشور می‌باشد. از عمده‌ترین ویژگی‌های متفاوت مناطق خشک با مناطق مرطوب متفاوت بودن عوامل اقلیمی از جمله مقدار و الگوی بارش می‌باشد. این مسأله می‌تواند باعث  تغییرات رژیم جریان و رژیم رسوب و نسبت‌های آنها در این مناطق گردد. همچنین مسیل‌های موقتی مناطق خشک که جریان در آنها محدود به فصول پر باران و مرطوب می‌باشد بر روی رژیم جریان و رسوب تأثیر بسزایی دارد. در این تحقیق با بررسی آماری دبی جریان‌ها در منطقه‌ی خشک و نیمه‌خشک غرب کشور سعی شده تأثیر اقلیم روی رژیم جریان و رسوب بررسی گردد. بدین منظور اقدام به برآورد  دبی‌های سیلابی با دوره بازگشت‌های مختلف با استفاده از بهترین توزیع آماری برازش شده در 21 ایستگاه هیدرومتری شد. سپس با استفاده از منحنی سنجه رسوب مقادیر رسوب در دوره بازگشت‌های مختلف محاسبه گردید. در گام بعدی رژیم جریان و رژیم رسوب محاسبه و به بررسی رابطه رژیم جریان و رژیم رسوب در دوره بازگشت‌های مختلف با مساحت زیر حوزه‌های بالادست پرداخته شد. نتایج این تحقیق ارقام بالای نسبت رژیم جریان و رسوب در دوره بازگشت‌های بالا در اغلب ایستگاهها را نشان داد. همچنین نتایج نشان داد که رابطه‌ی مساحت زیر حوزه‌های بالا دست هر ایستگاه با افزایش نسبت رژیم جریان و رژیم رسوب در دوره‌ی بازگشت‌های بالا افزایش می‌یابد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessment of Flow and Sediment Regime Properties in Arid and Semi Arid Catchment Areas (Case study: Lorestan province)

نویسندگان [English]

  • Samaneh Poormohammadi
  • Mohamadtaghi Dastorani
چکیده [English]

Study the behavior of the rivers at arid and semi arid areas is of the main and basic activities in the country (since a great portion of Iran has arid and semi arid climate). The main differences of arid areas from humid areas are the different climatic factors including the precipitation amount and pattern. This issue can cause the change of  flow regime and sedimentation regime (FSR) and their ratios in these areas. Also temporary flood ways of arid areas , in which the water  flow is limited to heavy rainy and wet seasons, has a great influence on flow and sediment regime (FSR). In this research , by statistical review of flows discharge in arid and semi arid areas at the west part of country, it is tried to review the effect of climate on flow and sediment regime.
For this purpose, flood discharge with  different return periods were estimated  by the best statistical distribution of 21 hydrometric stations . Then by using  rating flow of sediment, sediment amount was measured in different return periods. At the next step, flow and sediment regime was calculated and the relationship between flow and sediment regime and the area of  relevant up stream  sub-catchment areas was determined. Also the results of this study  show that the relation of up stream  sub-catchment areas of each station will  increase with  FSR  increase in high return periods .
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Flow regime
  • Sediment regime
  • Arid and semi arid regions
  • Area