پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش در حوزه‌ی آبخیز جهان اسفراین خراسان شمالی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

پهنه‌بندی زمین‌لغزش یکی از روش‌هایی است که می توان به کمک آن مناطق بحرانی را به لحاظ پایدرای شیب مشخص کرده و از نقشه‌های پهنه‌بندی به دست آمده در برنامه‌ریزی‌های توسعه پایدار استفاده کرد. در پهنه‌بندی لغزش حوزه جهان اسفراین خراسان شمالی از شش عامل شیب، جهت، بارندگی، زمین‌شناسی، فاصله از گسل و فاصله از آبراهه استفاده شد.
در این تحقیق از روش شاخص آماری (SI) به منظور پهنه‌بندی زمین‌لغزش بهره گرفته شد. در این روش با توجه به وسعت پهنه‌های لغزشی در هر یک از کلاس‌های پارامترهای مختلف مورد مطالعه، ارزش وزنی برای هر یک از سلول‌ها در نظر گرفته شد و نهایتاَ مجموع ارزش‌های وزنی برای هر سول با همپوشانی لایه‌های مختلف مورد مطالعه به‌دست آمد. سپس نقطه‌ی طبقات خطر زمین‌لغزش به کمک تحلیل هیستوگرامی و با استفاده از روش بهینه‌سازی Jenks تهیه گردید.
تجزیه و تحلیل‌ها نشان داد که در بین عوامل مورد بررسی عامل زمین‌شناسی و بارندگی نقش مؤثرتر و مهمتر را در ایجاد زمین‌لغزش‌ها در منطقه‌ی مورد مطالعه دارا می‌باشد. به لحاظ خطر وقوع زمین‌لغزش زیرحوزه‌یJ1در اولویّت اولو زیرحوزه‌های J13، J'24، J'14، J17، J'22، J20، J21، J19، J18در اولویّت آخر قرار گرفتند زیرحوزه‌های شمالی به لحاظ خطر وقوع زمین‌لغزش در محدوده‌ی ریسک زیاد و خیلی زیاد قرار می‌گیرند. بهترین شیوه‌ی کاهش خطر وقوع زمین‌لغزش در حوزه‌ی جهان افزایش پوشش گیاهی با انجام عملیات احیایی، اصلاحی و مدیریتی در سطح مراتع می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Zoning the Landslide Hazard in Jahan Watershed in the North Khorasan Province

نویسندگان [English]

  • Hamid Alipour
  • Arash Malekiyan
چکیده [English]

Landslide zoning is one of the methods which  can help to determine the critical areas from slope stability point of view and the obtained zoning maps can be used in planning for sustainable development. In land slide zoning  of Jahan watershed, six factors were used as slope, direction, rainfall, geology, distance from fault and distance from streams.
In this study, statistical index (SI) method was used for  landslide zoning. In this method, according to the extent of the slip zones in each classes  of the different under study parameters, weighted value for each cell was considered and finally the sum of weighted values ​​for each cell was studied with several overlaying layers.
Then the landslide hazard classes using Histogram analysis and using Jenks optimization method was developed. Analysis indicated that among the factors, geology and rainfall factor have more important role in causing landslides in the study area.  From the view point of land sliding hazard,J1 is at the first priority and J13، J'24، J'14، J17، J'22، J20، J21، J19، at the last one. Under the northern watersheds, due to the risk of land sliding, they are placed at high and very high risk area.
The best way to reduce landslide risk in Jahan watershed is to  increase vegetation cover through revival, modification and managerial  operations in pastures

کلیدواژه‌ها [English]

  • zoning
  • landslide
  • Statistical Index
  • Jenks Method
  • Jahan Watershed