برنامه‌ریزی راهبردی توسعه‌ی قابلیت‌های گردشگری در فضاهای شهری مطالعه‌ی موردی: شهر ارومیه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

شهر ارومیه به عنوان مرکز استانی که با سه کشور خارجی همسایه بوده و همچنین به دلیل برخورداری از دومین دریاچه آب شور جهان، دارای پتانسیل های طبیعی، تاریخی و قومی- فرهنگی با ارزش فراوانی در زمینه‌ی گردشگری است. در این پژوهش هدف اصلی آن است که با استفاده از رویکرد برنامه‌ریزی راهبردی، ضمن مطرح نمودن پتانسیل‌های موجود گردشگری شهر ارومیه، به ارائه‌ی راهبردها و تعیین استراتژی‌های در خور و شایسته در جهت توسعه‌ی گردشگری به منظور بهره‌مندی ساکنان شهر از این فعالیّت اقدام شود. در این مقاله نخست جهت تدوین مؤلفه‌ها با استفاده از پرسشنامه‌ی دلفی به نظرسنجی از 30 تن از متخصصان و کارشناسان امور شهری و گردشگری شهر ارومیه اقدام گردید و فهرست عوامل درونی و بیرونی مورد نیاز برای برنامه‌ریزی راهبردی تهیه شد، سپس با استفاده از روش میدانی دیدگاه سه گروه گردشگران، مردم میزبان و مسؤولان در خصوص گردشگری، کمبودها و نیازها در قالب ابزار پرسشنامه‌ مورد سنجش قرار گرفت. جهت تعیین حجم نمونه گروه گردشگران و مردم میزبان از فرمول تعیین حجم نمونه کوکران استفاده شد و در مورد گروه مسؤولان از آنجا ‌که تعداد جامعه‌ی آماری کم بود، سعی شد که از همگی آنها نظرسنجی به عمل آید. آزمون آماری آلفای کرونباخ برای پرسشنامه‌ی گروه گردشگران، مردم میزبان و مسؤولان (به ترتیب 89/0، 90/0، 74/0) نشان داد که این پژوهش از اعتبار و پایایی مناسبی برخوردار است. در مرحله‌ی بعد برای تجزیه و تحلیل داده‌ها و ارائه‌ی راهبردهای توسعه‌ی گردشگری از الگوی تحلیلیSWOT  بهره گرفته شد و جهت تعیین وزن نسبی مؤلفه‌ها از تلفیق نظرات سه گروه مشارکت‌کننده استفاده شده است. نتایج نهایی مبین آن است که راهبردهای قابل قبول در برنامه‌ریزی گردشگری این شهر، در اولویّت نخست استراتژی‌های تهاجمی‌اند (SO) و در واقع استراتژی‌های تنوع‌بخشی (ST) و بازنگری (WO) در اولویّت‌های بعدی برنامه‌ریزی قرار دارند. در نهایت ماتریس QSPM برای هر گروه از راهبردها تشکیل شده و اولویّت‌بندی راهبردهای توسعه‌ی گردشگری شهر ارومیه در گروه‌های سه‌گانه ارائه گردیده است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Strategic planning for development of tourism capabilities in Urban areas Case study: city of Orumieh

نویسندگان [English]

  • Younes Ghasemi
  • Hosein Hataminejad
  • Medi Gharakhlou
  • Keramatollah Ziyari
چکیده [English]

Orumieh city as the provincial center, which is neighborhood with three countries and also due to having the second largest saltwater lake in the world, has a valuable natural,  historical and ethno-cultural potentials in tourism field. The main goal of this study, is that by using strategic planning approach, while indicating the available  potentials of orumieh city, it is tried to provide adequate and appropriate strategies and identify strategies to promote tourism for the residents' enjoyment from the tourism activity. In this article, firstly, for developing the components,  30 experts and technicians in urban affairs and tourism of Orumieh city were surveyed by using Delphi questionnaire and the list of internal and external factors  required for strategic planning was prepared,
 
then by using field surveying method, the view of three groups including  tourists, host residents and authorities about tourism , deficiencies and needs, were evaluated, in form  of questionnaire method. To determine the sample size of tourists and host residents, Cochran sample size formula was used  and about the authorities group, due to their small population of the statistical society,  all of them were surveyed.  .Cronbachs' alpha statistical test  for  questioner of tourists' group, host  residents and authorities (0/89 , 0/90, 0/74 respectively) showed that this  research has satisfactory validity and reliability. At the next step, to analyze the data and provide tourism  development strategies,  SWOT analysis pattern was used. And to determine relative weight of the components , a combination of the  opinions of the three participants have been used.  The final results indicate that  the  acceptable strategies  in tourism planning of this city at the first priority is aggressive strategy(SO), and the diversification strategy(ST)  and  revised strategy ( WO)  have  the next  priority in planning. Finally QSPM matrix was formed for each group of the strategies and prioritization  of the strategies for the tourism development in orumieh city, have been presented in three groups.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Strategic Planning- Tourism development - SWOT analysis – Orumieh