بررسی ارتباط متقابل کاربری‌های ورزشی و حمل ونقل شهری در مشهد*

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

رابطه‌ی متقابل بین کاربری اراضی و سیستم حمل و نقل شهری جدایی‌ناپذیر و دو جزء تشکیل‌دهنده‌ی یک واقعیت محسوب می‌شوند. در این مقاله رابطه‌ی کاربری‌های ورزشی با حمل و نقل و تراکم جمعیّت شهری با استفاده از مدل دسترسی هنسن بر اساس سلسله مراتب ساختار فضایی شهر سنجیده شده است. سپس پراکنش فضایی انواع مراکز ورزشی نسبت به سلسله مراتب شبکه‌ی ارتباطی با استفاده از مدل تحلیل شبکه در محیط نرم‌افزارGIS  به منظور سنجش میزان تولید و جذب سفرهای ورزشی تحلیل شده است. نتایج حاصل از تحلیل نشان می‌دهد وسعت کاربری‌های ورزشی در شهر مشهد 2409911 متر مربع (137 قطعه) می‌باشد که 2/1 درصد از مساحت کل شهر است. سرانه‌ی این کاربری در مشهد 95/0 متر مربع می‌باشد که با سرانه‌ی پیشنهادی طرح جامع (91/2 متر مربع) فاصله‌ی زیادی دارد. ضریب موران نیز بر عدم رعایت عدالت در توزیع فضایی مراکز ورزشی دلالت دارد. همچنین بر اساس شاخص هنسن، دسترس04/37% از جمعیّت شهر مشهد به مراکز ورزشی پایین­تر از متوسط می‌باشد. مراکز ورزشی نسبت به شبکه‌ی ارتباطی فقط 8/52 درصد از سطح شهر را تحت پوشش خود قرار می‌دهد و حدود 3/31% از این مراکز نیز نسبت به شبکه‌ی ارتباطی بطور نامناسب مکان‌یابی شده­اند، بطوری‌که پرترافیک­ترین مناطق مشهد (مناطق ترافیکی 1 و 2) جذب‌کننده‌ی بیشترین سفرهای ورزشی (31/32%) می‌باشند. بنابر این پیشنهاداتی مانند هماهنگی برنامه‌ریزی کاربری اراضی و حمل نقل و تناسب سلسله مراتب کاربری ورزشی با سلسله مراتب شبکه ارتباطی همجوار ارایه می‌شود.  

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study the interrelation of sport and urban transportation usages in Mashad city

نویسندگان [English]

  • Mohamadrahim Rahnama
  • Ahmad Aftab
چکیده [English]

The interrelation between the land use and urban transportation system is considered as inseparable and also as the two integral parts of  a reality. In this article, the relation of sport usages with transportation and density of urban population has been evaluated by using Hansen availability model and based on the city spatial hierarchical configuration. Then spatial distribution of different sport centers has been analyzed in relation with the hierarchy of connecting network by using network analysis model in GIS software environment for measuring the production amount and attraction rate of sport trips. The area of sport usages in Mashad city is 2409911M2( 137 parts) which is 1.2 % of total land of the Mashhad city. Per capita of such uses in Mashhad is 0.95  which has a great distance with what proposed by master plan(2.91m2). Moran Coefficient indicates injustice in spatial distribution of sport centers. Also, based on Hansen index, the access of 37.04% of Mashhad population to sport centers is lower than the average level. Heterogeneous distribution of sport centers with different functions in Mashhad indicates that sport centers compared to communication network cover only 52.8 % of the city; furthermore, 31.3 % of these centers are located improperly and weakly compared with the communication network, so that regions having the highest level of traffic load (regions 1 & 2) attract the highest level (32.31%) of sport trip. In conclusion, recommendations like proportion of land use planning and transportation, proportion of sport land use hierarchy with neighboring network hierarchy will be offered.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Land Use
  • urban transportation
  • sport land use
  • generation & attraction trip
  • Mashhad