ارتباط پدیده‌ی النینو- نوسان جنوبی (ENSO) با تغییرات اُزون کلی در ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

تغییر در لایه اُزون که تحت عنوان نوسان اُزون کلی سنجش و اندازه‌گیری می‌شود بخشی از دغدغه‌های بشر امروزی به عنوان یکی از علل و یا اثرات تغییر اقلیم است. در این پژوهش نوسانات اُزون کلی در گستره‌ی ایران مرتبط با پدیده‌ی ENSO مورد ارزیابی قرار گرفت. برای این منظور متوسط ماهانه اُزون کلی از سایت ماهواره‌ای پایگاه نقشه‌سازی طیف‌سنجی اُزون کلی (TOMS) از پایگاه داده‌ای NASA/GSFCدر گره‌های با فاصله 25/1×1 درجه جغرافیایی و نیز متوسط ماهانه شاخص SOI به عنوان تعریف‌کننده شرایط وقوع النینو/لانینا استفاده شد. نتایج نشان داد تغییرات مقدار اُزون کلی نسبت به شاخص SOI با مدل رگرسیونی درجه سوم بهترین برازش را دارد و در سطح اطمینان 99% می‌توان با استفاده از این مدل نسبت به برآورد اُزون کلی اقدام کرد. ارتباط بین مقادیر اُزون برآورد شده توسط مدل و شاخص SOI در سه مقیاس سالانه، فصلی و ماهانه در تمام گستره‌ی ایران بجز ناحیه کوچکی در شمال غرب درماه جولای معکوس، قوی و در سطح اطمینان 99% معنادار است. قوی‌ترین ضرایب همبستگی در ناحیه‌ی مرکزی، جنوبی و جنوب شرقی کشور و ضعیف‌ترین روابط در شمال و شمال غرب کشور به‌دست آمد. بر اساس نتایج این تحقیق مقدار اُزون کلی در گستره‌ی ایران در زمان وقوع النینو/لانینا، افزایش/کاهش می‌یابد. مقدار اُزون کلی از جنوب به شمال زیاد می‌گردد که شیب خط در زمان وقوع النینو بیشتر است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Relationship Between El Nino Southern Oscillation (ENSO) and Total Ozone Variations in Iran

نویسنده [English]

  • Abbasali Arvin
چکیده [English]

Changing   ozone layer which is measured   as Total ozone (TO) oscillation name, are one of the modern human concerns as one  of the causes or impacts of  climate change. In this research, Total ozone oscillation in relationship with ENSO phenomena have been evaluated. To  this aim, monthly mean data from Total Ozone Mapping Spectrometer (TOMS) in point by 1*1.25 degree of geographical distance and monthly mean southern oscillation index (SOI) as defining as El Nino and La Nina have been used. The results show that total ozone variations have the best fit to SOI index by Regression Cubic model and the total ozone could be estimated by this model on confidence level 99%. The relation between ozone values ​​estimated by the model and the SOI index is inverse, strong and confidence in level significant 99% in annual, seasonal and monthly time scale in all aresa of Iran except a small area in the North West in July. Correlation coefficients were the strongest in the Central Region, South and Southeast of the country and the poor relations in the North and North West respectively. The results show that the total ozone in El NinoLa Nina occurrence will increasedecrease in all Iran areas. The value of (TO) increase from the south to north and the fitted line slope in El Nino is more.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran
  • Regression Cobic Model
  • Southern Oscillation Index (SOI)
  • El Nino and La Nina
  • ENSO