مقایسه شهرستان‌های استان فارس بر اساس شاخص‌های توسعه 75 - 1355

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

نتایج یافته­های این پژوهش حاکی از این است که 40 شاخص از طریق مدل تحلیل عاملی به 12 عامل کاهش یافته، به­طوری­که سهم هر عامل در توسعه­ی انسانی مشخص گردیده و در نهایت از طریق شاخص ترکیبی توسعه­ی انسانی، شهرستان‌های استان فارس در شاخص­های تلفیقی رتبه­بندی گردید. برابر     بررسی­های صورت گرفته، در سال 1355 در زمینه شاخص­های تلفیقی از مجموع 14 شهرستان،یک شهرستان برخوردار و 3 شهرستان نیمه­برخوردار و 10 شهرستان محروم می­باشد. در سال 1365 در زمینه­ی شاخص­های تلفیقی یک شهرستان برخوردار و 4 شهرستان نیمه­برخوردار و 9 شهرستان محروم می­باشد و در سال 1375 در زمینه­ی شاخص­های تلفیقی 3 شهرستان برخوردار و 4 شهرستان نیمه­برخوردار و 9 شهرستان محروم شناخته شد. میزان نابرابری در شهرستان­ها طی سه دوره 1355، 1365، 1375 به ترتیب 66/.، 59/. و 44/. درصد بوده است. شهرستان‌های استان فارس در دوره­های متفاوت در زمینه­های مختلف دارای تفاوت­های توسعه بوده­اند که بیانگر عدم توسعه هماهنگ با نیازهای جمعیتی آنها است. این نابرابری­ها بازتاب و برآیند عوامل طبیعی، اقتصاد سیاسی، نارسایی­های نظام برنامه ریزی و قطب رشد (شهر شیراز) می­باشد. شهر شیراز طی این 3 دهه به دلیل مرکزیت اداری- سیاسی و قطب برتر، در زمینه­ی تمام شاخص­های توسعه، برتری و تفوق خود را در نظام شهرستانی استان حفظ نموده است و به عنوان قطب رشد، خدمات و نیروی انسانی ماهر و متخصص را از شهرستان‌های پیرامون جذب کرده و تمرکز اقتصادی، سیاسی و جمعیتی را در سازمان فضایی استان پدیدار ساخته است. الگوی توسعه­ی فضایی استان فارس به صورت مرکز - پیرامون است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Comparison of Fars Province Townships Base on Development Indexes, 1976-1996

نویسندگان [English]

  • keramatolah Ziari
  • eshag Jalalian
چکیده [English]

The results of this research recount that by factor analytical model, 40 indexes diminished into 12 factors which each factor portion in human development was defined and finally Fars province townships were ranked in integrative indexes by using compound index of human development. According to inspections, in compound indexes of 14 townships in 1976, one township was wealthy, three were semi- wealthy and the others (10 townships) were deprived. In 1986, in compound index field, just one township was wealthy, four were semi- wealthy and nine were deprived, although in 1996, in compound index field, have been well-known three wealthy, four semi- wealthy and nine deprived.
The imbalance rate during three periods of 1976, 1986, 1996 was %0.66, %0.59, %0.44 respectively. The townships of Fars province have been enjoyed of different development in variant fields in several periods which shows the absence of concordant development with their population needs.
These imbalances are the reflection and the resultant of nature factors, political economy, insufficiency of planning systems and growth polarity of Shiraz city. During three decades because of political- administrative centrality and distinguished polarity, Shiraz has kept its superiority and success in whole development indexes fields in provincial system at the province and as a growth polarity has attracted facilities and expert human forces from environs of townships. It has made an economical, political and populous center in space organization of the province.
The space development pattern of Fars province is center- environ model.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Development Levels
  • Development Indexes
  • Regional Imbalancement
  • Transformation procedure of Development
  • Comparison of Townships
  • Fars Province