تحلیلی بر توزیع فضایی- مکانی کاربری فضای سبز در منطقه سه شهری زاهدان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

امروزه تحولات فناوری تکنولوژیک و صنعتی شدن شهرها، تغییرات مهم و اساسی در اکولوژی محیط­زیست  برجای گذاشته است.در واقع آلودگی­های ناشی از سوخت مراکزصنعتی­و پسماندهای آن و استفاده­های بی­رویه از مواد معدنی و شیمیایی در صنعت و کشاورزی، باعث تخریب شدید محیط زیست شهری و روستایی گردیده واثرات ناگواری نیز برزندگی جوامع و انسان­ها پدید آورده است. به­منظور تعدیل اثرات مخرب این آسیب­های زیست محیطی، مهمترین و در عین حال ساده­ترین راه توسعه­ی فضای سبز می­باشد. گسترش و توسعه­ی فضای سبز در کشورهای مختلف همبستگی زیادی با محیط طبیعی و پیشرفت­های هرکشور دارد. اصولاً وجود فضای سبز مناسب در شهرها افزون بر سلامت جسمانی، موجب آرامش روان، بازده­کاری بیشتر و کیفیت زندگی برتر می­گردد. در شهر زاهدان و منطقه­ی 3 شهری آن که در این مقاله مورد بررسی قرار گرفته است، کمبود شدید فضای سبز شهری محسوس می­باشد. به­­طوری­که براساس یافته­های این تحقیق، با توجه به جمعیت 169443 نفری منطقه­ی 3 شهر زاهدان در سال 1384  با بعد خانوار 5 نفر، در مجموع سرانه­ی  فضای سبز 7/2 مترمربع می­باشد؛ که با استاندارد فضای سبز شهری که حدود 15 متر سرانه را مطلوب قلمداد      می­نماید، به شدت فاصله دارد، در عین حال توزیع فضایی آن نیز بسیار نامتعادل و نامتناسب می­باشد. چنانکه در  مجموع این فضاهای سبز تنها در 6 پارک، 11 میدان و 13 بلوار موجود در این منطقه قرار گرفته و سایر فضاهای شهری منطقه­ی3 بخصوص در جنوب و غرب آن فاقد هر گونه سبزینه­ای می­باشند. فضاهای سبزی که در طرح تفصیلی شهر برای این منطقه پیش­بینی شده نیز باگذشت حدود 15 سال از اجرای طرح تفصیلی شهر زاهدان، عملاً متحقق نشده است. این در حالی است که جانمایی فضای سبز پیشنهادی در طرح تفصیلی نیز به لحاظ توزیع فضایی- مکانی متناسب نبوده است. رهیافت­های حاصل از این پژوهش بیانگر آن است که علاوه بر کمبودها و نیازهای موجود، با توجه به اینکه در ده سال آتی منطقه­ی 3 زاهدان بنا به پیش­بینی به حدود 223664 نفر جمعیت خواهد رسید، با توجه به شرایط محیطی منطقه و با حداقل 8 مترمربع سرانه­ی شهری در آن افق نیاز به 1789312مترمربع فضای سبز در این منطقه خواهد بود، به عبارت دیگر در سال 1394 (نسبت به وضع موجود که کل فضای سبز منطقه حدود 461495 مترمربع می­باشد) عملاً به حدود 1327816 متر مربع فضای سبز جدید نیز در این منطقه نیاز خواهد بود تا بتوان حداقل سرانه­ی استاندارد فضای سبز شهری را تأمین نمود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Spatial Analysis of Allocation of Greenbelt Utilization of the Third Givil Zone of Zahedan

نویسندگان [English]

  • eisa Ebrahim- Ebrahim- Zadeh Ebrahim- Zadeh
  • esmaeil Ebadi Jokandan
چکیده [English]

Nowadays, Changes in technology and industrial cities have important and main role in conversions of environmental ecology. In fact, pollutions of fuel from industrial centers and their residuals, irregular usages of minerals and chemical materials in industry and husbandry have destroyed urban and rural environment and made unpleasant impressions on societies living and humans. Thus for regulating destructive effects of these environmental damages, the most importand and the most simple solution is developing greenbelt. The extention and expansion of green belt in defferent countries is related with natural environment and progression of each country. Basically, the appropriate greenbelt in cities makes healthy bodies, spirit repose, more efficiency and major life quality. In Zahedan and its third civil zone which is noticed in this article, severe insufficiency of civil greenbelt is quite perceptible. Base on this research, according to 169,443 population of the third civil zone of Zahedan in 2006 with five members family dimension, greenbelt per capita is estimated over 2.7 square – meters which has long distance with 15 square-meters per capita that is the civil greenbelt standard, whereas its spatial distribution is unbalanced and unequal too. The total greenbelts are just located in six parks, eleven squares and thirteen available boulevards in this region and the other civil portion of the third zone especially south and the west part labor from any plants. Some greenbelts which were predicted in civil detail plan have not been proved virtually after 15 years. Also the localization of greenbelt overture in detail plan because of spatial- special distribution was not fited. The remedies of this research express that in addition to inadequacies and existing needs, the third zone of Zahedan will come overpopulation to223,664 in ten years later in spite of environmental condition of the region with at least eight square-meters per capita, they need 1,789,312 square-meters greenbelt.On the other hand, in 2016, the civil zone needs 1,327,816 more new greenbelts to supply the minimum per capita of civil greenbelt standards.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Civil Green-Belt
  • spatial distribution
  • Local Park
  • Region Park
  • Zone Park