پیامدهای اجتماعی و اقتصادی تغییر الگوی کشت و نقش آن در توسعه‌ی روستایی مطالعه موردی: تغییر الگوی کشت برنج به مرکبات در دهستان بالاتجن استان مازندران*

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

الگوی کشت به عنوان یکی از اجزای سیستم کشاورزی می­تواند نقش مؤثری در دستیابی به اهداف توسعه‌ی کشاورزی و روستایی که همانا بهبود زندگی کشاورزان و رفاه حال آنان است، داشته باشد. الگوی کشت بیان‌کننده‌ی نوع یا ترکیب کشتی است که کشاورز جهت بهره­برداری بهینه از اراضی، آن را انتخاب می­کند. انتخاب هر الگوی کشت، به دلیل چند بُعدی بودن کشاورزی می­تواند پیامدهای مهمی در زندگی کشاورز و جامعه‌ی روستایی داشته­ باشد. این پیامدها کدام بخش از حیات اجتماعات روستایی را متأثر می­سازد، و       نیز جهت و عمق اثرگذاری آن کدام است، پرسش اساسی ما در این تحقیق خواهد بود. برای پاسخ‌گویی به پرسش تحقیق، مطالعات کتابخانه­ای و میدانی صورت پذیرفت. مطالعات میدانی صورت گرفته مربوط به دهستان بالاتجن استان مازندران و سال زراعی 1389
می­باشد. به این منظور 250  نفر از کشاورزانی که تولید مرکبات را جایگزین تولید برنج نموده بودند انتخاب و نظر آنان را در ارتباط با آثار اجتماعی و اقتصادی تغییرات صورت گرفته جویا شدیم. یافته­های تحقیق حاکی از آن است در این دو بخش تفاوت معناداری در دوره‌ی قبل و بعد از تغییر الگوی کشت و در سطح آلفا 01/0 وجود داشته­است. در شاخص­های اجتماعی به جز مؤلفه مشارکت در مؤلفه‌های ماندگاری و آگاهی کشاورز پیرامون فعالیّت کشاورزی، میانگین­ها نشان از رشد شاخص دارند و در شاخص­های اقتصادی کیفیت اشتغال، رفاه و امنیت اقتصادی این رشد محسوس­تر نیز هست. براین اساس می­توان گفت الگوی کشت مرکبات در توسعه‌ی روستاهای مورد مطالعه نقش مؤثری را ایفا نموده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Social and Economic Consequences of Changing Cultivation Pattern and its Role on Rural Development Case study: Changing Cultivation Pattern of Rice to Citrus in Balatajan County of Mazandaran Province

نویسندگان [English]

  • Mahdi Pourtaheri
  • Abdolreza Roknodineftekhari
  • Aliasqar Savadimalidare
چکیده [English]

Cultivation pattern as one part of agricultural system can have an effective role in obtaining the agricultural and rural development goals which, in fact is the improvement of farmers’ life and their welfare.
Cultivation pattern indicates  the type or a combination of cultivation that farmer chooses for optimum use of lands. Choosing any cultivation pattern, due to its multidimensional nature can have important consequences on farmers’ life and rural community .
Now, which section of rural community life will be affected and the direction and depth of this influence is the substantial question that we will investigate in this study. In order to answer this question, library and field studies were conducted. The field studies were related to the Balatajan village  in Mazandaran Province and agriculture year 2010. For this purpose, we selected 250 farmers who replaced production of citrus instead of rice and asked them about social and economical effects of these changes.
Our research findings showed that in these two parts, there had been a significant difference before and after changing the cultivation pattern and at Alpha 0.01.In social indices, except of participation,   in two aspects of durability and farmer awareness, the results showed the index growth and in economical index, this growth is more sensible in the quality of employment, welfare and economical safety.  Therefore, on this basis, it can be said that citrus cultivation pattern has made effective role on development of  Balatajan county .

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cultivation pattern
  • Social and economic consequences
  • rural development
  • Balatajan county