احتمال رخداد روزهای انباشت هوای سرد در چاله‌ی گاوخونی با استفاده از مدل زنجیره‌ی مارکف

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

شرایط توپوگرافی سطح زمین به شدت بر پدیده­های متوسط اقلیم مؤثرند. چاله­ها، کم و بیش کانون انباشته شدن هوای سرد در شب به شمار می­آیند و زمینه‌ی پیدایش واژگونی دمای هوا را فراهم می­سازند. نرمال دمای هوا در ایستگاه‌های همدید و کلیماتولوژی منطقه، چنین شرایطی را برای چاله‌ی گاوخونی نشان می­دهد. در این پژوهش، برای تعیین احتمال رخداد روزهای نشست هوای سرد در چاله‌ی گاوخونی در فصول مختلف سال از زنجیره‌ی مارکف استفاده شد. بنابراین، اختلاف کمینه دمای روزانه هوا در دو ایستگاه اقلیمی اصفهان و ورزنه، در دوره‌ی آماری (2005-1986)، به دست آمد و با توجه به علامت آن (مثبت یا منفی)، روزهای سال به دو دسته، روزهای عادی با کد (صفر) و روزهای انباشت هوای سرد در چاله با کد (1) تقسیم شدند.
نتایج نشان داد که 5/71 درصد روزهای سال، با نشست هوای سرد در چاله‌ی گاوخونی همراه است. شمار روزهای انباشت هوای سرد به ترتیب در فصل پاییز 5/79، زمستان 8/73، بهار 9/71 و تابستان 1/61 درصد بود. در حالت‌های انتقال شرطی دما، احتمال وقوع حالت P11 بیشتر از سایر حالت‌ها  (P10, P01, P00) است. رابطه رگرسیونی میان مقادیر مشاهده شده و برآورد شده دوره‌های n روزه نشست هوای سرد، نشان می‌دهد که میزان دقت و اطمینان مورد نظر برای همه‌ی فصول، بالاتر از 99 درصد بوده است

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Probability of Days with Accumulation of Cold Air in the Gavkhooni Etang, by Using MarkovChain Model

نویسندگان [English]

  • Taghi Tavousi
  • Akbar Zahraei
  • Ghadir Delara
چکیده [English]

Topographic conditions of the ground surface are intensively effective on the climatic moderate phenomena. Etangs are considered more or less the focal point of accumulation of cold air during the night and may cause the appearance of air temperature collapse. Normal of the air temperature in synoptic and climatological stations shows   such conditions for Gavkhoni etang. In this research, Markov Chain model was used for determining the probability of occurrence of days with settlement of cold air in Gavkhoni etang in different seasons of the year.
Therefore, the minimum difference of  daily air temperature at the two climatic stations of Varzaneh and Isfahan in statistical  period (2005-1986), was obtained  And  with respect to its sign ( negative or positive) , the days of the year were divided  in two categories  of ordinary days with code (zero) and the  days  with accumulation of cold air in etang with  code (1).
 The results showed that %71.5 of the days of the year had the settlement of cold air in Gavkhooni etang.
The number of the days with accumulation of cold air in  the autumn, winter , spring , and Summer  were %79.5, %73.8, %71.9 and %61.1respectively. In cases of conditional transition of temperature, the probability of p11occurance is more than other conditions ( ، ، ). Regression relation between the observed and estimated values of n periods of cold air settlement shows that the considered accuracy and reliability for all seasons is more than 99%.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Accumulation of cold air
  • Markov chains
  • Gavkhoony
  • Isfahan
  • Varzaneh