بررسی رفتار هیدرولوژیکی سیلاب حوضه‌ی‌آبخیز رازآور با استفاده از روش‌های آنالیز آماری، مدل SCS و مقطع‌برداری از رودخانه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

حوضه‌ی آبخیز رازآور در شمال استان کرمانشاه یکی از حوضه­های سیل‌خیز است که در سال‌های پرآبی دچار سیل گرفتگی می‌شود. به منظور بررسی سیل­خیزی حوضه از روش‌های آنالیز آماری داده‌های واقعی منطقه، مدل SCS و مقطع برداری از رودخانه استفاده شده است. با تقسیم‌بندی حوضه به واحدهای همگن، عوامل مؤثر بر سیل­­­خیزی مانند پوشش گیاهی، کاربری اراضی، زمان تمرکز، زمان تأخیر، شیب، زمین‌شناسی، خاک‌شناسی و شدت بارش مطالعه شده است و در نهایت مقدارCN و  Sتهیه شده و مقدار دبی پیک و ارتفاع روان آب  با روش scs در نرم‌افزارSMADAبرآورد شده است. پارامتر مهم در این نرم‌افزار ضریب فروکش کردن سیلاب می‌باشد، این ضریب بیانگر رفتار هیدرولوژی و وضعیت مورفولوژی رودخانه در وقوع سیلاب است. برای به دست آوردن این ضریب هیدروگراف سیل ایستگاه پیرمزد ترسیم و تفسیر شده است. آنالیز هیدروگراف سیل واقعی منطقه نشان داد زمان فروکش کردن سیلاب در حوضه رازآور پنج برابر زمان به اوج رسیدن سیلاب است و این بیانگر رفتار هیدرولوژی رودخانه است که در هنگام سیلاب نمی‌تواند در زمان مناسب سیلاب را از حوضه خارج کند. برای شناسایی وضعیت هیدرولوژیکی رودخانه اقدام به مقطع‌برداری شده است. نتایج نشان می‌دهد که بجز مقطع رودخانه در ایستگاه پیرمزد هیچ یک از مقاطع دیگر توان عبور دادن دبی پیک با دوره برگشت‌های پنج ساله را ندارد و حتی مقطع رودخانه در محل ایستگاه مهرگان ظرفیت عبور سیلاب دو ساله را نیز ندارد و علت سیل‌خیزی حوضه تنگ بودن مجرای رودخانه از بالادست به طرف پایین‌دست است که سبب می‌شود هر ساله این حوضه دچار سیل‌گرفتگی شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of Flooding Hydrological Behavior in Razavar Watershed Using Statistical Analysis, SCS Model and Profile of the River

نویسندگان [English]

  • Amjad Maleki
  • Homayon Hasadi
  • Nooshin Pirouzinejad
چکیده [English]

Razavar watershed on the north of Kermanshah province is one of the flooding basins that causes flooding in watery years. For investigating watershed flooding, the statistical  analysis of real data of the area, SCS model and surveying river cross section have been used. by dividing watershed to hydrologic homogeneous units and study ,  the factors influencing on flood such as vegetation cover, land use, time of concentration, lag time , slop ,geology ,pedology ,rainfall intensity were studied .finally CN and S map are provided and    runoff height and peak discharge has been estimated by using SCS in smada software.
The important factor in this software is the coefficient of flood recession curve. This coefficient indicates the  hydrological  behavior and morphological condition of the river at flood time. To obtain this coefficient, the flood hydrograph of pirmazd station has been plotted and interpreted. Analysis of the real flood hydrograph shows that the recession time of flood in Razavar watershed is 5 times of flood rising, and this represent the hydrological behavior of river which cant discharge the flood from the basin at the flood time.
To identify the river hydrological status, surveying river profile was performed. The results showed that  expect the  river profile at pirmazd station,  no other  sections is able to pass  peak discharge with 5years of return periods and even the river profile at Mehregan station cannot discharge flood of 2years return period and the cause of basin flooding  is the narrow channel from upstream toward downstream which causes flood every year.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Homogeneous units
  • SCS model
  • static analysis
  • Smada soft ware
  • Survey river cross section